ислам


Мазмұны
Кіріспе.
Жобаның технико-экономикалық негізделуі.
1.1Ақтөбе облысының қысқаша сипаттамасы.......................................... 3
1.2Қандыағаш – ірі темір жол түйіні........
1.3Қазақстандағы контейнерлік тасымалдардың маңызы және даму перспективалары.
1.4 Жүк ағыны бойынша статистика.
2.Дипломдық жоба бойынша теориялық әдістеме.
2.1Контейнерлік алаңның техникалық – пайдалану сипаттамасы.
2.2 Контейнерлік алаңның жұмысын ұйымдастыру.
3.Зерттеу бөлімі.
3.1Қандыағаш станциясының схемасы.
3.2Қандыағаш станциясының вагондар ағынының тәуліктік көлемі.
4.Жобалау бөлімі.
4.1Контейнерлік алаңның жұмысын ұйымдастыру.
4.2 Қойманың және тиеу – түсіру алаңының параметрлерін есептеу.
5.Жобаның экологиялық тазалығы және қауіпсіздігі.
5.1 Еңбекті қорғау және жұмысын ұйымдастыру.
6.Экономикалық бөлім.
6.1 Қорытынды.
Әдебиеттер.
Қосымшалар.

Кіріспе
Теміржол көлігі жүктер мен жолаушылардың қозғалысын және тасылмалдауын қамтамсыз етеді. Басқа көлік түрлерімен салыстырғанда, теміржол көлігінде жолаушылар мен жүктерді тасымалдау жылдың кез келген уақытында және климаттық шарттарға тәуелсіз орындалады.
Өте жоғары өткізу қабілеті бар, ол қоршаған ортаға өте аз әсер етеді. Ең алдымен, бұл темір жолдағы жұмыс күшінің бірлігіне қарай энергияны тұтыну бойынша ең үнемді көлік түрі болып табылады.
Сонымен қатар, теміржол көлігі үнемі өсіп келе жатқан үлкен көлемдегі тасымалдарды орындайды. Тасымалдауда экономиканың және халықтың қажеттіліктерін уақытылы және сапалы қанағаттандыру үшін оның жұмысының экономикалық тиімділігін арттыру, біртұтас көлік жүйесін, оның экономиканың басқа секторларымен өзара іс-қимылын қамтамасыз ету, көліктің барлық түрлерін үйлестіруді жетілдіру, тиімсіз тасымалдауды жою, жүкті жеткізуді қысқарту және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажет.
Темір жолдарды техникалық жабдықтау ғылыми-техникалық жетістіктерге және орындалатын жұмыстардың көлеміне байланысты.
Теміржол көлігінің тарихы XIX ғасырдан басталады. 1801 жылы Ұлыбританияға жылқы тартумен теміржол үстем болды. 1803 жылы поездардың қозғалысына арналған алғашқы локомотив іске қосылды. 1825 жылы 21 шақырым теміржол іске қосылды, Стокстон станциясынан Дарлингтонға дейін поездар қозғалды.
Америкада 1830 ж., Нидерландыда 1834 ж., Германияда 1835 ж., Швецияда 1856 ж., Жапонияда 1872 жылдан бастап темір жолдар салынуда. 1860 жылыАмерикада 4 мың шақырымдық Нью Йорк - Сан Франциско магистралі салынды. Германияда 1881 жылы алғашқы электрлі темір жолы іске қосылды, және 1890 жылы жер асты электрлі темір жолдары пайдалануға берілді. ХІХ ғасырдың соңында 1890 жылдары дүние жүзіндегі темір жол магистральдарының жалпы ұзындығы 1млн шақырымнан асты. Ең ұзын темір жол Москва - Владивостокұзындығы 9334 км 1903 жылы пайдалануға берілді, ал 1912 жылы дизельді қозғалтқышты локомотив іске қосылды.
Қазақстанда алғаш рет 1890жылы Покрово-Слободскадан Оралға дейінгі ұзындығы 130 км болатын теміржол салынды. 1900-1905 жылдары Орынбор-Ташкент теміржолы пайдалануға берілді. Қазіргі уақытта Қазақстан темір жолдарының ұзындығы 14 мың км-ден асады.
Қазіргі таңда мемлекеттік және шаруашылық басқарудың жаңа құрылымдарына көшуіне байланысты, нарық қатынастарын қалыптастыру және экономикалық тиімді басқаруды қамтамасыз ету үшін, жолаушыларға қызмет корсетудің прогрессивті әдістерін пайдаланудың ролі артып келеді.
Теміржол арқылы жолаушылар тасымалдарын тиімді жоспарлау және ұйымдастыру, қазіргі заманғы талдау және басқару әдістерін пайдалану арқылы қол жеткізіледі.
Жолаушыларды тасымалдауды ұйымдастырумен байланысты инженерлік-техникалық персоналдың осы мәселелерді шешуі,қалааралық және қала маңындағы коммуникациялардағы тасымалдау процесін ұйымдастыруға әсер ететін негізгі факторларды есепке алмағанда мүмкін емес. Факторлардыңәсер ету сипаты жолаушылар пойыздарының кестесін жасауда, жолаушылар станцияларын және станцияларды пайдалануға арналған технологиялық процестерді және басқа да нормативтік құжаттарды жасау кезінде практикалық жұмыс барысында туындайтын мысалдарда қарастырылады.
Жобадағы жаңа тапсырмалар және олардың шешімдерін дәстүрлі неғұрлым нақты әдістермен жолаушылар қозғалысы бойынша тасымалдау процесін ұйымдастыру міндеттері жеткілікті дәрежеде ресімделіп, шешімдердің жетілдірілген жолаушыларға қызмет көрсету тәсілдері негізделген жағдайларда үлкен әсер алуға мүмкіндік береді.
Теміржолдың жолдарын пайдалануға енгізу және экономикалық, математикалық әдістер жолаушылар тасымалдарын ұйымдастырудың маңызды міндеттерін, соның ішінде қалааралық және жергілікті жолаушылар пойыздарын қалыптастыру жоспарын есептеуді, қала маңындағы пойыздардың көлемін, олардың қозғалыс кестелерін құруды және осы негізде жүзеге асыруға, жолаушылар қозғалысының дамуын қамтамасыз ету, тасымалдау процесінің сапасын айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.
1.Технико-экономикалық негіздеу.
1.1.Ақтөбе облысына сипаттама.
Ақтөбе облысы –аумағы бойынша екінші орында(ҚР аумағының 11%, бірінші орында Қарағанды обылысы) тұрған, Қазақстанның батысында орналасқан облыс.Облыс 1932 жылдың 10-наурызында құрылған. Ол 300629 шаршы шақырым аумақты алып жатыр, халық саны 822700 адам(2014жыл), 1 шақырымға 2,7 адамнан келеді. Қазақстанның 6 облысымен, Өзбекстан Республикасымен және Ресей Федерациясының 1 облысымен шекаралас: солтүстікте Ресейдің Орынбор облысымен, солтүстік-шығысында Қостанай, оңтүстік-шығысында Қарағанды және Қызылорда, оңтүстігінде Өзбекстан, оңтүстік-батысында Маңғыстау, солтүстік батысында Батыс Қазақстан облысымен шекараласқан.
Климаты континенттік, құрғақ. Шілде айында ауа температурасы +23С-ден +45С-ге дейін, қыс айларында -15С-ден -36С-ге дейін барады. Жауын-шашынның орташа мөлшері – 125-350мм.
Ірі өзендері – Ембі(712км), Ор(314км), Жем(712км), Елек(623км), Ырғыз(593км), Ойыл(800км), Торғай(825км) және Сағыз(510км). Торғайдан басқа өзендердердің барлығы Ақтөбе облысының орталығында орналасқан Мұғалжар тауларына бастау алады. Негізінен өзендер жылдың 75-95% су ағуы орын алатын көктем кезіндегі қардың еруінен қоректенеді. Ұсақ және шаруашылыққа жарамсыз ащы сулы 150-ден аса көлдері(Жаркөл, Байтақкөл, Құрдым және т.б.) бар, кішкентай көлдердің тереңдігі 0,7-1,2м, орташа көлдердің орташа тереңдігі 4метрге дейін жетеді. Көптеген өзен-көлдері таяз, сондықтан жазғы күндері кеуіп кетіп жатады. Жерүсті суларының жалпы қоры 3,610 миллион м3, жерасты суларының жалпы қоры 653 миллион м3. Ақтөбе облысының орман қоры 193246га немесе облыс аумағының 0,6%-ы. Негізінен ормандар қарағай, емен, қайың және сексеуәлден тұрады. Сонымен қатар өздігінен көктеректі, алқапты шабындықтар, үйіңкілер өседі, қолдан отырғызылған ормандарға жиде, шаған, үйіңкі ормандары жатады.
Облыс аумағында Республикалық маңыздағы табиғи-қорықты қорлар орналасқан: Байпыкөл, Байтақкөл, Әйке, Құрдым, Белқопа, Айыркөл, Қулыкөл, Қызылкөл, Малайдар. Экологиялық, ғылыми, тарихи-мәдени үлкен маңызға ие 18 кен орны бар.
Ақтөбе облысы экономикасы жоғары деңгейде және табиғи ресурстарға бай өлке. Негізгі пайдалы қазбалары хром, мұнай, мұнай газдары, көмір, никель, мәрмәр, мыс кені, хромит, фосфорит, құмды-гравийлі қоспа, кірпіш сазы, гипс болып табылады. Шалқар ауданында Юбилейное кен орнында ашық түрде алтын өндіріледі. Облыс бойынша жүзден астам пайдалы қазбалар шығатылатын кен орындары бар, олардың көбі Хромтау(24%) мен Мұғалжар(18%) аудандарында және Ақтөбе қаласында(21%) орналасқан. Жерасты сулары пайда болатын орындардың 91-і зерттелген, оның 3-і емдік терапияда қолданылады. ҚР бойынша мұнай мен газдың 30%-ы, хромның барлық қоры, никель 55%, титан 40%, фосфорит 34%, мырыш 4,7%, мыс 3,6%, алюминий 2% және көмірдің 1,4%-ы Ақтөбе облысына тиесілі. Іздеу-барлау жұмыстары Жаңажол, Кенқияқ, Шұбарқұдық, Жақсымай, Алібек-Мола, Қожасай және тағы басқа кен орындарында жүргізілуде. Жергілікті шикізатты қолдану арқылы Ақтөбе хром қосылыстары зауыты химиялық таза хром тұздарын шығарады. «Ферросплав» АҚ-ы металды хром және көміртексіз хром өндіреді, негізгі өнімнен басқа кальция карбиді, сұйық әйнек және отқа төзімді өнімдер өндіріледі. Өнімнің 90%-ын Еуропа, Америка, Жапония, Оңтүстік Корея және ТМД елдеріне экспорттауда. Ақтөбе лак-бояу зауыты, сонымен қатар Алға қаласындағы бор, күкірт және бор қышқылын, минералды тыңайтқыштардың көптеген түрін шығаратын химиялық комбинаты өз өндірістерін кеңейтуді жалғастыруда. Облыс бойынша машина жасау, метал өңдеу, жеңіл және тамақ өндіру дамып келе жатыр. Бидай, арпа және тары өсіріледі.
Облыс аумағында 316 ауыл-шаруашылық кәсіпорындары, 4657 ферма және 87 мыңнан астам жеке қосымша шаруашылықтар орналасқан.
Дәнді дақыл жинауды жалпы көлемде алғанда бидай өсіру басты орынға ие – 92,7%. Дәнді дақыл өндірудегі басты орындарды алатын кәсіпшіліктер негізінен Әйтеке би, Қарғалы, Хромтау аудандарына тиесілі. Сонымен қатар көкөніс, бақша өнімдері, картоп өсіріледі.
Облыста мал бағу жақсы дамыған. Барлық шаруашылықтарда ірі-қара мал бағу, шошқа, кой, ешкі, жылқы және құс өсіріледі. Ет, сүт өнімдері, жұмыртқа мен жүн өндіру деңгейі жоғарылап келеді.
Жануарлар дүниесінде Ақтөбе облысы бойынша сүтқоректілердің 62 түрі(оның 35 түрі аңшылық-кәсіпкерлік), құстардың 214 түрі(80 түрі аңшылық-кәсіпкерлік). Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына жануарлардың 10, құстардың 35 түрі енгізілген. Облыс аумағында Республика бойынша маңызға ие киіктер өмір сүруіне жарамды Үстірт және Бетпақдала орналасқан.
Су қоймаларында балықтың 27 түрі бар, балықшаруашылық су қоймаларына салалары бар 10 ірі және орташа өзендер, 86 көл, 13 су сақтағыш, 29 тоған кіреді.
Көлік жүйесінің негізгі бөлігін ішкі және халықаралық тасымалдарды орындайтын темір жол көлігі құрайды. Жүк тасымалының 91%-ы, жолаушы тасымалының 94%-ы темір жол көлігіне тиесілі. Облыс бойынша темір жолдың жалпы ұзындығы 1050,6 шақырым, оның 630 шақырымы 2 жолдыжелілер. Пайданылатын жолдың ұзындығы 1352,3 шақырым немесе Республика жолдарының 9,5%-ы(Республика бойынша Қарағанды және Ақмола облыстарынан кейін үшінші орында), темір жолдың тығыздығы 3,8 км/мың.км2.
Әуе тасымалдау саласында Ақтөбе облысында «Еуро-Азия Эйр» АҚ компаниясының бөлімлері, «Ақтөбе халықаралық әуежай» АҚ, РГП «Казаэронавигация», «Эйр-Астана» АҚ, «Рус-Лайн», «СКАТ», сонымен қатар әуе тасымалымен және әуехимиялық жұмыстармен айналысатын «Аэро» ЖШС.
Автокөлік жолдарының жалпы ұзындығы 5977,7 шақырымды құрайды, оның ішінде 1872 шақырым(оның ішінде 684 км жолы халықаралық маңызға ие Самара-Шымкент көлік жолы) Республикалық маңыздағы жолдар. Жергілікті маңыздағы жалпы қолданыстағы жолдардың ұзындығы 4256,7 шақырым, оның ішінде 1098,5 шақырым облыстық және 3158,2 шақырым аудандық маңыздағы жолдар.
Ақтөбе Қазақстанның негізгі транспортты транзитті орталықтарының бірі болып табылады. Облыс аумағында М-32, А-24 және А-27негізгі автокөлік жолдары қиылысады. 2013 жылы Батыс Еуропа – Батыс Қытай автокөлік жолының Ақтөбе облысы үстімен өтетін бөлігі салынып бітірілді. Облыс аумағы бойынша барлығы 358 км жол салынды, оның 39,3 км-і бағасы 12,1млрд теңге тұратын «Ақтөбені Солтүстік айналып өту жолы»-на тиесілі. Жолдың осы бөлігін салу транзитті көлік құралдарына қалаға кірмей өз жолдарымен жүруіне мүмкіндік берді. Осы жағдай қаладағы көше-жол торабының толып кетуі мен экологиялық жағдайының жақсаруына мүмкіндік береді деп күтілуде.
Салынып жатырған Батыс Еуропа-Батыс Қытай автокөлік жолы Еуропа мен Азия арасындағы көлік қатынастарын жақсартуы тиіс, сонымен қатар Қытайда шығарылатын тауарларды импорттауға айтарлықтай жеңілдетеді. Жолды салу 2008 жылы басталды, аяқталуы 2019 жылға жоспарлануда.
А-27 (2011 жылға дейін А-340 жолы) – шығыстан батысқа қарай созылып жатқан, ұзындығы 871 км Ақтөбе мен Атырау қалаларын жалғайтын және Ресей шекарасына дейін жететін автокөлік жолы. Жолдың Ресейлік бөлігенде щекарадан 60 км қашықтықта орналасқан Астрахань қаласына дейін созылады. А-27 Қазақстанның батысындағы М-32 жолынан кейін маңыздылығы бойынша екінші орында тұр.
1933 жылы Ақтөбеге жалпы қолданыстағы 5 алғашқы автокөлік әкелінді. 1960 жылдардың соңына қарай облыстағы автокөлік саны 20 мыңға жетті, оның 2 мыңы жұмысшыларға тиесілі болды. 2003 жылы облыстағы жеңіл автокөлік саны 49,5 мың, ал 2013 жылы бұл көрсеткіш 132,2 мыңға жетті. 2001 жылы қаладағы барлық жүк айналым көлемі 509 мың тоннаға жетті, 2008 жылы 650 мың тонна, ал 2015 жылы 800 мың тонна болады деп күтілді.
Ақтөбе облысы шекарасы Орал тауларының оңтүстік бөлігі – Мұғалжар таулары болып табылатын Азия мен Еуропа аумағында орналасқан. Батыс бөлігінде оңтүстік батысқа дейін созылып, Каспий маңы ойпатына айналатын Орал тауларының шоқылары. Оңтүстік шығысында дөңді құмды алқаптар: Арал маңындағы Қарақұм, Үлкен Борсық және Кіші Борсық. Солтүстік шығысында Торғай үстірті.
Облыстың солтүстігінде орманды жазық алқаптар, оңтүстігінде кең аумақты алып жатқан жусанды, бетегелі кең дала және өзіне тән өсімдіктері (жапырақты қайыңды тоғайлардан бұталарға дейін және сексеуілдер) өсетін жартылай шөлді және шөл далалар, солтүстік батысында бетегелі-түрлі өсімдікті және жусанды-астық тұқымдас өсімдікті дала, орталық және солтүстік шығыс бөлігі дәнді дақылды өсімдікті алқаптар.
Мұғалжар таулары облыстың орталығында солтүстіктен оңтүстікке қарай орналасқан, ең биік нүктесі – үлкен Бақтыбай, 657 метр. Мұғалжарды Қандыағаш – Арыс темір жол бөлігі қиып өтеді.
Облыс 12 селолық, қалалық және әкімшілік аудандарға бөлінген, 8 каласы бар: Ақтобе, Алға, Жем, Қандыағаш, Темір, Хромтау, Шалқар, Ембі.
Сурет 1.1.

1.2Қандыағаш – ірі темір жол түйіні.
Мұғалжар ауданы. 1921 жылы Темір ауданы атымен құрылып, 1967жылы Октябрьск ауданы болып өзгертілген. 1997жылдың 17-маусымында ҚР президенті жарлығымен Мұғалжар ауданы болып өзгертілді. Аумағы – 29530 шаршы шақырым. Аудан аумағында құрылысқа арналған тастар мен қиыршық тас өндірісі дәстүрлі түрде жүргізілуде, Ащысай елді-мекенінде мұнай-газ кен орны ашылып 2005 жылдан бастап жұмыс жасауда.
Мұғалжар ауданының құрамына 3 қала – Қандыағаш, Ембі, Жем және 12 ауылдық округ кіреді. Орталығы Қандыағаш қаласы. Қала – облыс орталығынан 95 шақырым оңтүстікте орналасқан. Мәскеу-Ташкент және Атырау-Орск темір жол түйіндері Қандыағаш қаласы арқылы өтеді.
KD-MU-100 «Қандыағаш қаласына кіру жолы» - аудандық маңыздағы жолы 4-техникалық категорияға жатады, 1-бөлік ұзындығы 3,750 шақырым, 2-бөлігі 3,330 шақырымды құрайды.
Сурет 1.2.

Сурет 1.3.
Қандығаш – Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданында, Елек өзені жағасында орналасқан қала. 1905 жылы Орынбор-Ташкент темір жолының салынуына байланысты Қандыағаш станциясы құрылған болатын, қала атағы 1967 жылы берілді, 29 мың тұрғыны бар.
Қандығаш станциясы – пойыздарды қабылдаумен, құрастырумен, жөнелтумен және вагондарды сұрыптаумен айналысатын үлкен теміржол түйіні. Солтүстік пен оңтүстікті, Орта Азия мен Ресей Федерациясын байланыстыратын ең тура жол болып саналады. 1998 жылы жалпы аумағы 4850 шаршы метр болатын, сағатына 600 адамды қабылдай алатын жаңа теміржол вокзалы салынды.
Бүгінгі күні Дистанция бойынша 739 адам жұмыс жасауда.
Станциялық жолдардың барлық ұзындығы 80928м, оның пайдалы ұзындығы 62319м, оның ішінде қабылдау-жөнелту жолдары 32415/24867м, сұрыптау жолдары 32002/25716м, депо жолдары 8585/5865м, және басқа жолдардың жалпы ұзындығы 7926м, пайдалысы 5871м.
Станция жолдары.
№1 жол – басты, барлық бағыттағы жүк және жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1870м, пайдалы ұзындығы 689м;
№2 жол - басты, барлық бағыттағы жүк және жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1811м, пайдалы ұзындығы 1054м;
№3 жол - басты, барлық бағыттағы жүк және жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1502м, пайдалы ұзындығы 1060м;
№4 – барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1192м, пайдалы ұзындығы 1060м;
№5 – барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге және арнайыланбаған жолдармен жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1362м, пайдалы ұзындығы 1085м;
№6 жол - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1330м, пайдалы ұзындығы 1007м;
№7 жол - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1165м, пайдалы ұзындығы 1093м;
№8 жол - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1254м, пайдалы ұзындығы 1086м;
1с –пойыз локомотивтерін барлық бағытта қабылдап-жөнелтуге арналған, жалпы ұзындығы 1628м, пайдалы ұзындығы 794м. Барлығы 13656м, пайдалы ұзындығы 8928м, оның ішінде қабылдап-жөнелтуге арналған жолдардың ұзындығы 9975м, пайдалы ұзындығы 7185м.
Одан басқа: Жөнелту паркі:
№43 жол(1413/1125м),№44 жол(1292,1116м), №45 жол(1315/1064м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған;
№46 жол(1297/1118м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге және арнайыланбаған жолдармен жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған;
№47 жол(1332/1162), №48 жол(1336/1163м), №49 жол(1302/1120м),
№50 жол(1357/1125м), №55 жол(2176/1650м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған. Жөнелту паркі жолдарының барлық ұзындығы 14182м, пайдалы ұзындығы – 11131м.
«Предгорочный парк»:
Г1 жол(1543/1105м), Г2 жол(1543/1167м), Г3 жол(1573/1162м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған;
Г4 жол(1277/1043м), Г6 жол(1234/1069м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге және арнайыланбаған жолдармен жолаушы пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған;
Г5 жол(1225/1047м), Г7 жол(1254/1088м), Г8 жол(1245/1142м) - барлық бағыттағы жүк пойыздарын қабылдап-жөнелтуге арналған және т.б. жолдар.Предгорочный паркінің жалпы ұзындығы 11344м, пайдалы ұзындығы 8823м, оның ішінде қабылдап жөнелтуге арналған жолдардың жалпы ұзындығы 8258м, пайдалы ұзындығы 6551м.
Байланыстырушы жолдар:
61 жол(1100/770м), ГО 1П(396/230м), ГО 2П(1463/1291м),
1ГП(852/695м) – теміржол аяқталатын жерлер мен қабылдап-жөнелту паркі арасындағы жалғаушы жолдар;
ЧА1 ИП(968/950м), 1ПП(1572/1200м), 1УП(1478/1200м) – басты жұп жолдар(І жақындау телімі);
ЧАП(1504/1171м), 2ПП(1490/1315м), 2УП(1374/1315м) – басты тақ жолдар(ІІ жақындау телімі), және т.б. ұзындықтары 200метрден 1000 метрге дейін жететін көптеген жалғаушы жолдар орналасқан. Жалғаушы жолдардың жалпы ұзындығы 25474м, оның ішінде пайдалы ұзындығы 19032м.
Сұрыптау паркі:
2с(1420/1171м) 3с(1283/1044м), 4с(1156/1044м), 5с(1278/1046м), 6с(1136/1044м), 7с(1204/1087м), 8с(1380/1238м), 9с(1480/1147м), 10с(1264/1147м), 11с(1326/1199м), 12с(1446/1112м), 13с(1265/1122м), 14с(1252/1033м), 15с(1324/1166м), 16с(1266/1122м), 17с(1319/1135м), 18с(1491/1122м), 19с(1282/1132м), 20с(1305/1189м), 21с(1358/1197м), 22с(1317/1135м), және т.б. ұзындықтары 72метрден 603 метрге дейін созылатын сұрыптау паркінің көптеген жолдары бар. Парк жолдарының жалпы ұзындығы 32002м, оның ішінде пайдалысы 25716м.
Жалпы ұзындығы 8585м, пайдалы ұзындығы 5865м Депо жолдары және жалпы ұзындығы 7926м, пайда ұзындығы 5871м болатын тұйықтар, ұстап қалушы тұйықтар, демалу, жолаушы және жүк вагондары тұратын жолдар, локомотивтер тұратын және олардың орындарын ауыстыруға арналған көптеген жолдар станция аймағында орналасқан.
1.3Қазақстандағы контейнерлік тасымалдардың маңызы және даму перспективалары.
Қазіргі әлемде өнеркәсіптің өсуіне байланысты тауарларды тасымалдаудың әртүрлі түрлерінің жедел дамуы байқалады. Әлемдегі ең ыңғайлы және кең таралғаны контейнерлік тасымалдар болып табылады. Контейнерлік тасымалдаудың көмегімен «есіктен есікке дейін» тасымалдауды жүзеге асыруға болады. Тасымалдаудың бұл түрінде тапсырыс берушіден тек тауардың алатын орны мен жеткізілетін орнын көрсетуге талап етіледі. Тапсырыс берушінің жұмысы тек осымен аяқталады.
Контейнерлік тасымалдау мынадай артықшылықтарға ие:
- Бір контейнерге кішігірім жүктерді тасымалдау мүмкіндігі, бұл шығындарды азайтуға мүмкіндік береді;
- бүкіл әлемде қолданылатын тасымалдау үшін арнайы көлік құруға мүмкіндік беретін ИСО-контейнерлердің стандартты өлшемдері бар;
- Тиеу түсіру уақытын азайту;
- Әр партияға арналған ыдыс жасаудың қажеті жоқ. Бұл бекітуге арналған материалдардық шығындарды үнемдейді;
- контейнерлер интермодальдық тасымалдауға мүмкіндік береді;
- контейнерлерді уақытша қойма ретінде пайдалану мүмкіндігі. [3]
Көріп отырғанымыздай, контейнерлік тасымалдау өте ыңғайлы, сондықтан ол барлық жерде қолданылады. Біздің республикамыз да жүк тиеу терминалдарымен жабдықталған, бірақ олардың таралуы біркелкі емес, негізінен оңтүстік және солтүстік Қазақстанда шоғырланған - олар жүк тиеуінің жалпы көлемінің тиісінше 39,3% және 34,3% иеленеді. Ең ірілері Алматы, Достық, Қарағанды, Өскемен, Ақтөбе, Павлодар, Семей, Орал станцияларында орналасқан терминалдар. 2017 жылы Қазақстан мен Қытай арасында шамамен 10 млн тонна жүк тасымалданды, бұл 2016 жылға қарағанда 26% артық. Бұл айналымның өсуіне байланысты терминалдардың мүмкіндіктерін кеңейту қажеттігін көрсетеді. Сондай-ақ контейнерлік поездардың өсуі байқалды. Алашанькоу-Достық теміржол өткелінде 499 контейнерлік пойыз, Қорғас-Алтынкөл өткелінде -221 контейнерлік пойызы қабылданды. [4] Қазақстан аумағы арқылы 11 бағытта 100-ге жуық контейнерлік пойыз өтеді. Кеңейту жөніндегі жұмыс жалғасады және 2020 жылға қарай көлемі 2 миллион контейнер деңгейіне жету жоспарлануда:
- ҚХР-ЕО-ҚХР бағыты бойынша ҚХР-нің 15 провинциясынан теңіз көлігінен теміржол көлігіне қайта бағыттау есебінен 800 мың контейнерге дейін;
- Баку-Карс-Ахалхалаки теміржол желісі мен Құрық портын іске қосу арқылы Қытай-Кавказ-Түркия бағыты бойынша 300 мың контейнерге дейін;
- Қытай-Түрікменстан-Иран бағыты бойынша - Қазақстанның темір жолдары арқылы транзиттік жүктерді тасымалдау үшін тарифтік жағдайды қамтамасыз ету есебінен 680 мың контейнер;
- басқа аудандарда 220 мың контейнерге дейін. Бүгінгі таңда Ресей-ОА-ҚХР бағытындағы бірыңғай контейнерлік тасымалдау жалпы тасымал көлемінің 29% -ын құрайды.
Каспий аймағы Қазақстан үшін маңызды көліктік торабы болып табылады. Қазіргі уақытта Ақтау порты жаңғыртылып, қуаты 19,5 млн.тоннаға дейін артты. Осылайша, 2017 жылы Ақтау порты арқылы 13 мың көлік өңделді, бұл 2016 жылға қарағанда 13 есеге артты (2016 жылы 1855 бірлік). Қуаты 4 миллион тонна болатын «Құрық» айлағында (іске асыру мерзімі - 2015-2017 жж.) паром кешенінің құрылысы аяқталуға жақын. 2016 жылдың желтоқсанында алғашқы ұшыру кешені іске қосылды. Жобаның аяқталуы Қазақстан теңіз порттарының өткізу қабілеттілігінің жалпы көлемін 23,5 млн.тоннаға дейін жеткізеді.
Сондай-ақ, елдің шығысында «Хоргос - Шығыс қақпасы» АЭА базасында Қытаймен шекаралас аумақта құрғақ порт және инфрақұрылым құрылысы аяқталды. 2016 жылы құрғақ портқа - 87 мың TEU – өңделген.
Өзінің қолайлы орналасуына байланысты Қазақстан Еуропа мен Азия арасындағы дәліз болып табылады және жақын арада жаһандық көлік-коммуникация жүйесінің ажырамас бөлігі бола алады. Бұған Қазақстан аумағы арқылы өтетін көлік дәліздері көмектеседі. Солардың бірі - «Батыс Еуропа - Батыс Қытай» дәлізі, ол Қазақстанның транзиттік және экспорттық әлеуетін іске асыруға мүмкіндік береді. Оның Қазақстан Республикасының аумағы бойынша ұзындығы 2787 км құрайды, оның ішінде 2 452 км қайта жаңғыртылады, соның ішінде 1390 км 4 жолақты, оның ішінде 1079 км цемент бетонмен қапталған және 2-жолақты қозғалысы бар 1,062 км. [5] Осы жобаның негізгі оң көрсеткіштері баламалы дәліздермен (Суэц каналы арқылы Транссіб теміржолы мен теңізі) салыстырғанда оның ұзындығы, жолда жұмсалған уақыты және тасымалданған тауарлар көлеміне шектеу болмауы болып табылады. Техникалық-экономикалық негіздемесіне сәйкес жобаның орташа жылдық экономикалық пайдасы 86,7 млрд. теңгені құрайды және жалпы өңірлік өнімнің өсуі, уақытты үнемдеу, тасымалдау құнын төмендету, жол-көлік апаттары мен адам өлімінің санын азайту болып табылады. Айта кету керек, мұндай ірі жобаларды іске асыруға қарамастан, Қазақстан трафик көлемін ұлғайтуға дайын емес. Өткен жылдардағы деректерді талдай отырып, контейнерлерді өңдеуге арналған барлық қуаттар екі жыл ішінде таусылмақ деп қорытынды жасауға болады. Қазіргі уақытта Қазақстандағы контейнерлерді өңдеу бойынша жалпы қуаттылығы жылына 400 мыңға жуық контейнерлерді құрайды, алайда 180 мың контейнер қазірдің өзінде жүзеге асырылуда және жыл сайын контейнерлердің көлемі екі есе артады. Қазақстан «Қытай - Батыс Еуропа» бағыты бойынша контейнерлердің үлкен көлемін физикалық және заңды түрде транзиттеуге дайын емес. Біріншісі тиісті сыйымдылықтардың жоқтығынан, екіншісі - контейнерлердің кедендік ресімдеу нормаларына байланысты. Мамандар контейнерлік пойыздарды өңдеу үшін қосымша ірі терминалдардың қажеттілігіне назар аударады. Қытай 2020 жылға дейін Еуропаға контейнерлік пойыздар саны 5 мыңға дейін жеткізуге ниет білдіріп, Қазақстанның аумағы арқылы үш мыңға жуық жобаны іске қосуды жоспарлап отыр. Терминалдардың құрылысы қажеттілігі Еуразиялық даму банкінің талдаушыларының пікірі бойынша ықтимал, Қытай-Батыс Еуропа бағыты бойынша жүк айналымының шамамен 4% Еуразиялық кеңістікте контейнерлік теміржол тасымалы арқылы транзиттік ағынға ауысуға болатындығына негізделген. Бір контейнер терминалының құрылысы шамамен 99 млн. АҚШ долларын құрайды. Сонымен қатар, мамандардың есептеулеріне сәйкес, 2020 жылға қарай ҚТЖ контейнерлік тасымалдаудан түсетін табыс шамамен $ 4 млрд құрайды. Осылайша, бірнеше қуатты контейнерлік терминалдардың құрылысы Қазақстан Республикасының жүк айналымын жақсартуға және көлік әлеуетін толық көлемде жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Жүк ағыны бойынша статистика.
Қазақстанда жүк айналымының мөлшері 2018 жылдың қаңтар-сәуір айларында 183,052 млрд тонна-километрді құрады, бұл көрсеткіш - өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 9,6 %-ға жоғары.
Есептік кезеңде жүк тасымалының көлемі 1,145 млрд тоннаға жеткен (өткен жылдың қаңтар-сәуір айларымен салыстырғанда 5,1 % өсті). Ал жолаушы айналымының мөлшері 87,757 млрд жолаушы-киломентрін (+4,8 пайыз) құрады, сондай-ақ, 7,256 млрд (+1,3 пайыз) жолаушы тасымалданған.
2017 жылғы қаңтар-қазанда жүк айналымының көлемі 4988,2 миллион тонна-километр (коммерциялық жүк тасымалдаумен айналысатын жеке кәсіпкерлердің жүк айналымы көлемінің бағалауы есебімен) құрап, 2016 жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 4,1 пайызға өсті.
Теміржол көлігімен жүк тасымалы алты айда 13 пайызға өсті. Бірінші жарты жылдықта жүк тасымалдау көлемі 128 миллион тоннаны құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 13 пайызға жоғары көрсеткіш. Жүк тасымалдау көлемі көмір, түсті металл, химиялық заттар тасымалдау есебінен өсті. Экспорттық тасымал көлемі 12%, импорттық тасымалы– 23% артты. Компанияның басты бағыты транзиттік тасымалды дамытуға арналды.
«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ баспасөз қызметі хабарлағандай, компания жұмыс тиімділігін көтеруге арналған бастамышылықтарға ерекше көңіл бөлуде. Бірінші жарты жылдықтағы өзіндік құн мен жалпы әкімшілік шығындар 3,2 және 8,7 пайызға төмендеді.
Жоспардағы қаржылық нәтиже жақсарып, таза табыс көлемі 3 миллиард теңгені құрады.
Биылғы алты айда контейнерлік жүк тасымалы 49 пайызға өсті. Қазақстан аумағы арқылы Қытай-Еуропа- Қытай бағдарына жүк тасымалы өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда ( 36 мың ЖФЭ-тен 73,1 мың ЖФЭ) екі есеге артты. Мақсат – осы өсім қарқынын тоқтатпай, трансқазақстандық бағдарларда тасымал тиімділігін көтеріп, қызмет көрсету сапасын жақсарта түсу талап етіледі. Ол үшін контейнерлердің мүкәммәл мүлік паркін ұлғайту, Ляньюньган және «Қорғас-Шығыс қақпасы» АЭА Құрғақ порты арқылы жүк ағынын өсіру, КЛО желісін жасақтау шаралары атқарылады. Сондай-ақ, жүк тасымалының артуына барлық теміржол станцияларында «Келісімдік және коммерциялық жұмыс» (АСУ ДКР) автоматтандырылған басқару жүйесін орнату, электронды құжат айналымын дамыту, жүк жеткізу технологиясын жетілдіру, әрбір жүк жөнелтушіге сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз ету, инфрақұрылымды әрі қарай дамыту шаралары ықпал етеді.
«Нұрлы жол» бағдарламасы аясында көліктік-логистикалық инфрақұрылымды дамыту жобалары жүзеге асырылуда. Алматы-Шу теміржол телімінің екінші өткізу кешенінің құрылысы, Құрық портының паром кешені, Астана теміржол станциясын дамыту жобалары атқарылуда. Астана вокзал кешені ғажайып нысаны пайдалануға берілді.
Биылғы алты айда 73 шақырымға күрделі жөндеу, 48 шақырымға орташа жөндеу жүргізіліп, 320 шақырым жол жаңғыртылды. Жолдың сапалық деңгейін диагностикалық құрылғылар арқылы анықтауға назар аударылуда. Соның нәтижесінде жолдың жағдайына байланысты жөндеу әдісіне көше бастады. Жыл аяғына дейін 659 шақырым жолды жаңғырту көзделеді.
«ҚТЖ» ҰК» АҚ инфрақұрылым кешені тиімділігін көтерудің 2025 жылдарға дейінгі Бағдарламасын жасап, бекіту туралы ұсыныстар қарастырылуда.
Сондай-ақ кеңесте жүк вагондарымен тасымалдау, қозғалыс қауіпсіздігінің өзекті жайлары қаралды.
«ҚТЖ» ҰК» АҚ құрылымдық өзгерістер барысы туралы, инфрақұрылым операторын жасақтау және нормативтік- технологиялық базаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу қарастырылады.
Компания басшысы кеңесті қорытындылай келіп, екінші жарты жылдықта жүк тасымалы, «ҚТЖ» ҰК» АҚ стратегиялық нысандарымен қызметті белсенді жүргізу, пойыз қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету, көліктік қызмет сапасын көтеру саласындағы атқарылуы тиіс жайлар бойынша нақты тапсырмалар берді.

Дипломдық жоба бойынша теориялық әдістеме.
2.1 Контейнерлер туралы жалпы түсінік.
Контейнерлерде жүктерді қораптсыз, алғашқы немесе жеңілдетілген қорапта теміржол, автомобиль, су және әуе көліктерімен ел ішінде, сондай – ақ елдер арасында тасымалдайды. Жүктерді жіберушіде контейнерлерге тиейді және қабылдап алушыда контейнерден түсіреді. Қоймалардағы тиеу және сұрыптау операцияларының барлығын сәйкес механикаландыру құралдарының көмегімен орындайды, ал бағалы жүктерді контейнерлерде сақтау жабық қоймаларды қажет етпейді.
Тасымалдаудың контейнерлік жүйесі жүктік операциялардың өздік құнын 2 есеге азайтуға, қорапқа кететін шығындарды кенеттен қысқартуға, еңбек өнімділігін 4-5 есе көтеруге, кешендік механикаландыру мен автоматтандырудың жағдайларын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Контейнерлік жүйе контейнерлерді шығаруға қаражатты, оларды тиеуге жіне тасымалдауға арнайы механикаландыру құралдарын талап етеді. Бірақ капиталды қаржы жылдам қайтарылады, ал келтірілген шығындар жабық вагондардағы тасымалдармен салыстырғанда күрт төмендейді.
Контейнерлік көліктік жүйе мыналарға негізделген:
- жүктерді контейнерлерде және қапшықтармен (контейнерлерге тиелетін) тасымалдаудың бірыңғай жүйесіне;
- контейнерлер ағынын тиімді ұйымдастыруға және контейнерлер паркі мен арнайы қозғалмалы құрамды реттеуге; тасымалдарды бірыңғай экономикалық және коммерциялық – құқықтық реттеуге;
- барлық техникалық құралдардың кешендік дамуына (контейнерлердің, жүк қапшықтарының, жолдардың қозғалмалы құрамының, автокөліктік, өзен, көл және әуе флотының жән тиеу – түсііру жұмыстары мен қоймалық операциялардың стандарттталуы және бірыңғайлануы).
Жүк контейнері деп ішкі көлемі 1 м3 кем болмайтын көліктік жабдық бірлігін айтады.
Контейнер – төмендегі операцияларға арналған көпайналымды көліктік қорап осындай топттарға бөлінеді жүк орындарын ірілендіруге (көбейтуге) және жүктерді сақталып тасымалдауын қозғалмалы құрамның барлық түрлерімен қамтамасыз етуге; жүктерді сақтауға арналған уақытша қойма ретінде пайдалануға.
ИСО техникалық комитетімен брутто массасы: 30; 25; 20; 10; 7; 5; 2,5 т ұсынылған. Ең үлкен контейнердің ұзындығы 40 фут (12192 мм), қалған контейнерлердің ұзындығы қабылданған саңылауларды 76,2 мм ескергендегі негізгі модульге 1524 мм (5 фут) еселі. Халықаралық тасымалдарға арналған контейнерлердің ені мен биіктігі 5 мм шақтамасы бар 2438 мм қабылданған. Еселік өлшемді контейнерлерді үлкен өлшемді жинақы жүк бірлігіне түйістіруге болады. Сондықтан контейнерлердің конструкциялық ұзындығын олардың арасындағы саңылауды қамтамасыз ету үшін қысқартады. Шектескен контейнерлерді біріктіру арнайы бекітіштермен жүзеге асырылады.

Сурет 2.1 20 және 40 футтық контейнерлер
Арнайы бірыңғайланған контейнерлер қолданылады (брутто массасы 10; 20; 30 т болатын ірі тонналық; брутто массасы 5. ..3 (2,5) т болатын орташа тонналық). әмбебап контейнерлердің негізгі параметрлері мен өлшемдері, сақтау және тасымалдау әдістері МЕСТ 18477-79 «Әмбебап контейнерлер. Типтері, негізгі параметрлері мен өлшемдері» келтірілген. Автомобильді бірыңғайланған контейнерлер (АБК) МЕСТ 18477-79 сәйкес дайындалады.
Әмбебап контейнерлердің сипаттамасы 3.1 кестеде келтірлген.
Ірі тонналық контейнерлердің ішкі өлшемдері стандартты дестелердің өлшемдеріне еселі.
 
2.1 кесте – Бірыңғайланған әмбебап контейнерлердің негізгі параметрлері
Өлшем типі Контейнер өлшемі, мм Көлемі, м3 Контейнер қорабы, т
Ұзындық Ені Биіктігі УУК-30 [1А] 12192 2438 2438 61,5 3,6
УУК-20 [1С] 6058 2438 2438 30,3 2,1
УУК-10 [1Д] 2991 2438 2438 14,6 1,2
УУК-5 2650 2100 2400 10,3 1,1
УУК-2,5(3) 2100 1325 2400 5,4 0,542
АУК-1,25 1800 1050 2000 2,54 0,28
АУК-0,625 1150 1000 1700 1,41 0,15
Ескерту. Контейнердің типтік өлшемінің саны оның бруттосының тоннадағы массасын коөрсетеді
 
Есіктің ойығы контейнердің барлық ені мен биіктігіндей өлшемдерге ие (кейбір контейнерлерді бүйір жақты етіп салады). Брутто массасы 10 және 20 т болатын контейнерлердің есік ойығының ені 2255-2320 мм, ал биіктігі 2120-2145 мм құрайды. Контейнерлердің едені контейнердің ішіне дестемен бірге кіретін ашалы тиегіштің дөңгелегінің түсіретін күшіне есептелген. Контейнер ішілік жұмыстарда ЭПК-0805 и ЭПК-1250 электрлі тиегіштері қолданылады. Массасы 5 және 3 т болатын бұрын дайындалған контейнер-лердің 990х2100 және 1300х2145 мм сәйкес есік ойықтары бар.
Арнайыланған ірі тонналық контейнерлер келесі топтарға бөлінеді:
- бүйір қабырғаларындағы бір немесе бірнеше ойықтар арқылы тиелетін жабық контейнерлер;
- ашық типті контейнерлер (қақпақсыз);
- қалқасы мен бүйір есігі бар контейнерлер;
- платформа – контейнерлер;
- ауыр жүктерді тасымалдауға арналған жартылай биіктікті платформа – контейнерлер;
- контейнерлер – табандықтар («ФЛЭТ»);
- цистерна – контейнерлер;
- изотермиялық контейнерлер және т.б.


Сурет 2.2 Арнайыланған контейнерлер
Контейнерлерді бір көлік құралынан екіншісіне қайта тиеу орындарында, жолдардың жүктік аулаларында, өндірістік кәсіпорындардың кіре – беріс жолдарында, материалды – техникалық және ауыл шаруашылық техникасымен қамтамасыз ету базаларында, порттарда қысқа мерзімді сақтау кезінде арнайы ашық қоймалары, яғни контейнерлік алаңдары бар контейнерлік пункттер контейнерлерге арналып жасалады.
Контейнерлерде орташа тонналық контейнерлерді крандармен тиеген кезде қарпуға арналған төбесінде нығыздалған рамалар орнатылған (сурет 7.1, а, б), олар үшін контейнердің екі жағынан жоғарғы бөлігінде контейнерді қарпуға арналған арқауы бар қуыстар қалыптасқан.
 

 
а, б – ілмектер; в, г, д – фитингілер
2.3 - сурет – Контейнерлердің қарпу құралдары
 
Контейнердің барлық бұрыштарында орнатылатын арнайы конструкция-лы қарпу бұрыштамалары – фитингілер барлық ірі тонналық контейнерлерде бар (сурет 2.3, в). Жоғарғы және төменгі фитингілер контейнерді қайта тиеуде қарпу үшін, сонымен қатар төменгілер – контейнерлерді қозғалмалы құрамға бекіту үшін қызмет етеді. Фитингілердің жұдырықшалар енгізілетін саңылаулары бар. Оларды жабық күйге бұру арқылы бекіткеннен кейін контейнерді көтеруге болады.
2.3, а суретте пісірілген, 2.3, б суретте – құйылған, 2.3, в суретте – жоғарғы және төменгі, 2.3, г суретте – бүйір жазықтық фитингілерінің саңы-лаулары, 2.3, д суретте – жоғарғы және төменгі жазықтық конструкцияла-рындағы ілмектердің құрылысы көрсетілген.
Барлық тиеу-түсіру операцияларын вагондарды контейнерлік пунктке беру сәтінде әр берілісте жалпы және әр кран үшін жеке контейнерлерді өңдеу жоспары бар қабылдап – тапсырушы басқармасымен бригада орындайды. Кран машинисі радио немесе индуктивті байланыспен жіберілетін қабылдап – тапсырушының нұсқаулары бойынша контейнерлерді қарпуды, олардың орын ауыстырылуын және алаңда немесе автомобиль шанағында көрсетілген орынға орнатуды орындайды.
2.2Контейнерлік алаңның техникалық – пайдалану сипаттамасы.
Контейнерлерлік алаңдарда контейнерлерді қайта өңдеудің типтік технологиялық сұлбалары қораптанған-даналы жүктердің типтік технология-лық сұлбалары сияқты.
Теміржол контейнерлі пункттері жүктік, жүкті – сұрыптау және сұрыптау болып бөлінеді. Жүктік пункттерде жергілікті контейнерлерді, ал жүкті – сұрыптау пункттерінде жергілікті және транзитті контейнерлерді тиеу – түсіреді, сұрыптау пункттерінде контейнерлерді сұрыптайды.
Теміржолдарда контейнерлік пункттерді әкімшіліктік және өңдірістік орталықтары мен өнеркәсіптерге қызмет ететін станциялардың жүктік алаңдарында, сонымен қатар тірек станцияларда орналастырады. Ірі өндіріс-тік өнеркәсіптер мен базаларда әдетте, тікелей көліктік коммуникация бар орындарда өнеркәсіп немесе база территориясында орналастырады.
Контейнерлердің өзін қайта тиеу бойынша операцияларды орындайтын контейнерлік пункттер ашық алаңдар болып табылады. Теміржолдар да, авто кіреберіс жолдары контейнерлердің шамалы ғана орын ауыстыруын қамтамасыз ететіндей орналасулары керек. Контейнерлік алаңдарды пайда-ланғанда бетон үстінен асфальтті бетон жамылғылары аса орнықты болып келеді. алаңдардың бүйіржақтарынан жаңбыр және еріген суларды қайтару ға арналған құрғату жыралары орналастырады. Алаңға ортасынан шеттеріне қарай асфальтті бетонды жамылғыда – 0,02 еңіс беріледі. Алаңның көлбеу еңісі 0,004 аз емес және 0,06 көп емес шақтамалы. Кюветтерді көлбеу еңсі 0,001 етіп жасайды және суды қайтарудың жалпы желісіне қосады. қиыр солтүстік аудандарында өзінің физикалық – химиялық қасиеттері бойынша ұзақ уақыт жылытылмайтын бөлмелерде төменгі температураға төзетін жүктерді сақтау үшін контейнерлерді пайдалану рұқсат етіледі.
Жіберушілерден контейнерлерді қабылдауды, алушыларға босатуды, со-нымен қатар контейнерлер ағынының бір көлік түрінен екіншісіне беруді қамтамасыз ететін жұмыстың біршама көлемі юар контейнерлік пункттерді контейнерлік терминал деп атайды.
Контейнерлік пункттердің жұмысының технологиялық үрдісі кешендік механикаландыру құралдарын, тиеу-түсіру ретін және вагондар мен автомобильдердің пайдаланылуын қарастырады. Жүктік операцияларды жылдамдату үшін контейнерлік алаңдарды келіп түсуі мен жіберілуі бойынша арнайылайды, ал олардың жеке бөліктерін тағайындалу станцияларының бағыттары бойынша секцияларға бөледі. Кейде ірі жіберушілер (алушылар) үшін секцияларды ерекшелейді.алаңды арнайлыу тұрақты немесе сырғанақты болуы мүмкін. Алаңдарды крандардың өнімді-лігін көбейтетін және вагондардың немесе автомобильдердің (автопоездар-дың) тұрып қалуын қысқартатын қосарланған операцияларды (контейнер-лерді түсіру және тиеу) орындау мүмкін болатындай тиеу-түсіру шебінің бойымен орналастырады.
Кран жабдығы әр түрлі болғандағы алаңдарда контейнерлерді орналастыру сұлбалары жүктік станция жұмысының типтік технологиялық үрдісінде келтірілген. Алаңда контейнерлерді есіктері бір-біріне қаратып, жинақтап (тобымен) орнатады. Контейнерлер арасында 0,1 м, ал жинақтар арасында 0,6 м саңылау болуы керек.
Алаңдарда әр 100 м сайын өртке қарсы үзілістер және көпірлі крандар жұмыс істегенде әр 19 м сайын және теміржолдарындағы кранда үшін 40м автомобильдерге арналған көлбеу тіке жолдар қарастырылады. Тіке жол мен өтпелдердің ені 5м.
Контейнерлерді қайта тиеу үшін негізінен көпірлі және төрт тағанды крандарды және автотиегіштерді қолданады.
Орташа тонналық контейнерлерді қайта тиеуде бойлары 11,3 және 16 м, жүккөтерімділігі 5 т тельфері бар екі консольді К-05 жәнеК-09 крандары қолданады. Бұл крандар жұмыстыңжеңіл және ауыр режимдеріне арналған. Жұмыстың ауыр режимді жағдайларында тіреуішті жүккөтеру арбашықтары ККДК-10 бар төрт тағанды крандар, арнайы контейнерлік крандар КК-5 қолданады.
Ірі тонналық контейнерді тиеу үшін ілмектегі жүккөтерімділігі 25 т, ал қарпығышындағы жүккөтерімділігі 20 т болатын екі консолі бар төрт тағанды КК-20 крандары қолданады. Көтеру механизмінің жетегі жүктелген контейнерлерді 12 м/мин жылдамдықпен көтеруге мүмкіндік береді. Контейнерді орнатқан кезде 3 м/мин жеткізушілік жылдамдық қамтамасыз етіледі. Арбашықтың қозғалу жылдамдығы 40 м/мин, ал жеткізушілік жылдамдығы 10 м/мин. Кран массасы 96 т.
Крандармен ірі тонналық контейнерлерді тиегенде бір типтік өлшемді контейнер үшін қатты рамасы бар, ал бірнеше типтік өлшемді контейнер үшін ысырылмалы (телескопиялық) рамасы бар қарпығыш – манипуляторлар (спредерлер) қолданады.
Брутто массасы 10, 20 және 30 т болатын ірі тонналық контейнерлерді тиеу үшін жүккөтерімділігі 32 т арнайы төрт тағанды кранды жабдықтауға арналған автоматты контейнерлік қарпығышты пайдаланады.

Зерттеу бөлімі.
3.1Қандыағаш станциясының схемасы.
Қандыағаш – сыныптан тыс сұрыптау станциясы құрамында 5 парк, 71 қабылдап-жөнелту тарамы бар. Бір орталықтан басқарылатын бағыттамалық бұрма саны – 232. Станцияның жалпы ұзындығы – 11 шақырым.
Дөңесалды паркіндегі 8 тарамнан оңтүстік бағытта – Арыс, батыста – Мақат арқылы Атырау, Ақтау, Ақтөбе – Илецск арқылы Ресейден және Тобыл – Орск бағытынан пойыз қабылдаймыз.
Сұрыптау паркінің 22 тарамы бар. Онда:  Арыс бағытында – Алматы, оңтүстікке қарай  – Сарыағаш,  соңғы кезде Қандыағаш – Сексеуіл – Жезқазған және Қандыағаш – Сексеуіл – Бейнеу, Мақат арқылы Атырау – Астрахань, Мақат – Ақтау бағытында пойыз құрастырылады.  Қостанай жақтан көбінесе астық, мұнай өнімдерін тасымалдайтын вагондар келеді. Илецск бағытында Ақтөбе – Жіңішкеге жөнелтілетін жергілікті жүк және одан ары  қарай Ресейге шығатын вагондарды өңдейміз. Астанаға өз алдына бір және одан ары қарай тағы бір пойыз құрастырамыз. Соңғы жылдард аастық таситын пойыздар маршрут бойынша жүретін болды. Бұл жұмыс ұйымдастыруда тиімді. Ашық вагондардан өз алдына бөлек пойыз құрастырамыз. Вагон-цистерналар бөлек жиналады.
Қандыағаштағы сұрыптау дөңесі автоматтандырылған. Жұмысты операторлар бақылап отырады.
Қандыағаш селикат зауыты ай сайын 120-150  вагон кірпіш, газоблок, т.б. құрылыс материалын ал, «Верна-ойл» зауыты үш айда 120 вагон жүк жөнелтеді. Бұдан басқа минералдық мақта жөнелтіліп, ұн, көмір, т.б. тұтыну тауарлары қабылданады.
Станция жүк тиейтін: Донской кенорнына,  Бершүгір, Сарысай, Мұғалжардағы қиыршық тас өндірісіне бос вагон, Атырауға вагон-цистерналарды құрастырып жіберіп отырады.
2016 – 2017 жылдарда пойыз саны қазіргі мен салыстырғанда әжептеуір көп болатын. Қазір азайып қалды. Соның өзінде тәулігіне 45-50 пойыз қабылдаймыз. Ұлттық компания кететін-келетін уақыты белгіленген рейстік пойыздар жүргізуді қалыптастырды. Бұл жүк жөнелтушіге де, қозғалыс ұйымдастыруға да тиімді.
Былтырдан бері шаттл-пойыздар жүретін болды. Бұл бәсекелестік дамыған нарықтық қатынас жағдайында әркім өзінің жүгін діттеген жеріне мүмкіндігінше тез жеткізуге тырысады. Қазіргі кезде Алматы – Қандыағаш арасындаосындай шаттл-пойыз қатынап тұр. Бұрын осы аралықты жүк пойызы төрт тәулікте жүріп өтетін болса, аталған пойыз осы қашықты 2-2,5 тәуліктіе жүріп өтеді. Қандыағашта 30-40 минут тұрады. Содан кейін Мақатқа немесе Илецск бағытына жөнелтеміз. Шаттл тізбегі ең соңғы станцияға жеткенше жұмыс істейді. Соның нәтижесінде Қазақстанның ішіндегі жүкті еліміздің бір шетінен екінші шетіне үш тәулікте жеткізіп беретіндей жүйе құрылды. Бұл жоба алдағы уақытта жетілдіріле береді. Себебі, сұраныс қалыптасты. Жүк жөнелтуші мен жүк қабылдап алушы пойыздың қашан жолға шығып, қашан келіп жететінін алдын ала біліп отырады. Автокөлігін дайындап жүгін тез арада түсіріп алады.
Станция жабдықталған:
ЭО орнында поездық радиобайланыс орналтылуымен;
ЭО орнында маневрлік радиобайланыс орналтылуымен;
поездарды құрастырушының тасымалды радиобайланысының маневрлік локомотив машинисімен және станция кезекшісімен;
станция кезекшісі және станция бастығы, вагон операторы, техникалық кеңсесі,жүктер және багаж қабылдап-тапсырушысы арасында тікелей телефондық байланысымен,;
қатты дыбысты екіжақты парктік байланысымен;
станция аралық байланысымен;
поездың диспечерлік байланысымен;
диспечерлік энергия байласының ШЧ-16 диспечерлік байланысымен;
сызықты жолдың байланысымен;
жергілікті телефондық байланысымен;
габариттік бақылау құрылғысымен (КГУ);
корпоративтік есептеуіш желімен.
Маневрлік жұмысты ұйымдастыру үшін станцияда ТЭМ-2 сериялы екі маневрлік локомотив бар.Маневрлік локомотивтер тікелей және бұрышты транзитті поездарды өңдеуге шығарып, құрастыру,қайта құрастыру, жергілікті жүктеді беру және іріктеу жұмыстары жүргізіледі.
Кесте 1.2
ТЭМ2 маневрлік локомотивінің техникалық сипаттамасы
Осьтік сипаттама 30 - 30
Дизель қуатының тиімділігі 1200 л.с.
Есептік тарту күші 21000 кгс
Есептік жылдамдық 12 км/сағ
Сындарлы жылдамдық 100 км/сағ
Автоматты тіркеуінің ілінісу осьтерінің арасындағы арақашықтық 16,97 м
Арбашық базасы 4,2 м
Тіркеу салмағы 120 тс
Маневрлік локомотив станцияның жұп және тақ жағында жұмыс атқарады,тартпа жол ретінде №21 тартпа жолы тақ қылтада қолданылады,ал жұп қылтада – жұп басты жолынан кіру сигналына дейін немесе карьер жолының бағыты бойынша М-44 бағдаршамына қарай. Жергілікті жүктерге іріктеу,жүктік операцияларға вагондарды беру және орналастырып қою, вагондарды түсіру орнында тазалау,Қырқыншы станцияға қатысты кәсіпорынға тиеу жұмысын жургізеді.
Жүктік және жолаушылар жұмысын және өндірістің маневрлік жұмысын ұйымдастыру бойынша жұмыстарды орындау үшін, станцияда келесі жол дамулары бар:
I, II, III басты жолдар – қабылдау үшін,жұп және тақ жолаушылар және жүк поездарын қабылдау - жөнелту және өткізу үшін;
5,7 жолдары - жұп және тақ бағыттағы жолаушылар және жүк поездарды қабылдап жөнелту;
4, 6, 8, 10, 12, 14 жолдар - жұп және тақ бағыттағы жүк поездарды қабылдап жөнелту;
басты жол IIIа – тақ жолаушылар және жүк поездарын өткізу үшін;
5а және 7а жолдары – тақ жолаушылар және жүк поездарын өткізу үшін;
9а, 25 жолдары - байланыстырушы;
27 жол – тақ жүк поездарын өткізу үшін;
29 жол - тақ жолаушылар және жүк поездарын өткізу үшін;
16, 18, 20 жолдар – жұп және тақ жүк поездарын сұрыптау және жөнелту үшін;
21 жол - тартым;
22 жол – вагодардың тұруы үшін;
23 жол - сақтандыратын;
33 жол – дайын вагондар қойылған.
- № I, III, IIIа басты жолдар, 5, 8, 5а қабылдау-жөнелту жолдары қабылдау,жөнелту және барлық дәрежедегі габариттік емес жүктерді, және де жоғары габаритті емес жүктерді өткізу үшін.
- №II басты жол қабылдау, жөнелту және барлық дәрежедегі габариттік емес жүктерді өткізу үшін арналған.
- I, II, III басты жолдар, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 14 қабылдау-жөнелту жолдары қабылдау,жөнелту және жарылғыш материалдарды және сұйытылған газдық цистернаны өткізу үшін мамандандырылған.
Вагондарды техникалық қарау үшін, құрамның қоршалған құрылғыларымен жабдықталған: I, II, III,IIIа,4,5,5а,6,7,7а,8,10,12,14,16,18,20.
Станцияның техникалық орналасуы
ШЧ (темір жолдың сигнал беру және байланыс дистанциясы) -16-ға қызмет ететін станцияда ЭО(ЭЦ) орны бар, өндіретін жұмысына байланысты ағымдағы күту және СОБ құрылғыларын жөндеу және байланыс болып табылады.
ТҚКП – ВЧД-8 жұмысшылармен қызмет көрсетіледі,жұмыс түрі –техникалық қызмет көрсету және кішігірім вагон жөндеу.
ЭЧЭ-17 – тартылым қосалқы станциясы - поездың электроэнергиялық тартылымы және басқа тұтынушыларды қамтамасыздандыру үшін, ЭЧЭ – 17 жұмысшыларымен қызмет көрсетіледі.
Әскери күзет – жүкті алып жүру және күзету, темір жол саласында нысанды күзету,темір жолдағы физикалық және заң адамы.
Станцияның тақ және жұп қылтасында вагондардың техникалық қарау пунтктінің ауысымы кезінде жұмысшылардың жылынуына ғимарат бар.
Станцияда электрлік орталықтанған бағыттама.Қандыағаш станциясының техникалық жарақталуы белгіленген мөлшерде қозғалыстың қауіпсіз орындалуы,барлық операциялардың орындалуы, темір жол қатынасын жүзеге асыру үшін.
Станцияның жұп қылтасында 503 км-дің 9 пикетінде консервациядағы өткел орналасқан.
Кесте 1.3
Тежегіштік башмақтардың сақталу орны
Сақталу орны Саны және тежегіштік башмақтардың нөмері Тежегіштік башмақтар дың сақталуын жауапты
1 2 3
Жұп қылтадағы маман- данрылған жәшікте жә-
не стеллажда 70 дана №№ 1-ден 70-ке дейін Сигналшы
ЭЦ күзет орнына қарама-қарсы, 5 және 7 жолдар арасындағы стеллажда
6 дана 71,72,73,74,75, 76
нөмірлер Парк бойынша кезекші
Кесте 1.3 жалғасы
Тақ қылдадағы маман- данрылған жәшікте жә-
не стеллажда 44 дана №№ 77-ден 120-ға дейін Парк бойынша кезекші
Маневрлік локомотивте,
I локомотив № 15
II локомотив № 17 6 дана
№№ 121, 122, 123
№№ 124, 125, 126 Поезд құрастырушысы
Поезд құрастырушысы
Станцияда орындалатын операциялар:
Станцияда эксплуатациялық жұмыстың жасалуы келесі операциялардың орындалуына байланысты:
1-Қабылдау,жөнелту және транзиттік жолаушылар және жүк поездарын
өткізу;
2-Бұрыштық транзиттік жүктік поездарды қабылдау,өңдеу және жөнелту;
3-Учаскелерден диспечерлік және құрама поездарды өңдеу, қабылдау;
4-Іргелес учаске үшін вагондардың жергілікті жүктерімен іріктеу;
5-Өткізгіш поездарды құрастыру және қайта құрастыру;
6-Кіріс жолдарын өңдеу, жүктік операциялардан соң вагондарды беру және
жинау бойынша станцияға жалғасады;
7-Станцияға тоқтауы бар поездарға жолаушыларды отырғызу және түсіру
жұмыстары бойынша;
Вагондарды өлшеу станцияның кіріс жолында орналасқан вагондарды өлшейтін таразысында жүргізілетін, ондағы көрсеткіш бойынша қозғалыс жылдамдығы 3 км/сағ аспайтын M8300 маркалы, 150 тонналы, электронды таразы орналасқан. Жолаушылар поезын техникалық байқау міндетті түрде кепілдігі бар учаскеден техникалық ақаусыз бірізділігін, қауіпсіздікке қауіптендірмеуін және поездардың қозғалыс графигінің бұзылмауын қамтамасыздандыру қажет. Жүк поездар поездардың қозғалу графигіне,құрастыру жоспарына, вагон ағымының ретті бағытына және поездардың күндік ауысым жұмысының жоспарының келісіміне байланысты Қандыағаш станциясында болуы тиіс.
Локомотив пен локомотив экипажын ауыстыру арқылы
транзиттік контейнерлік пойызды өңдеу.
№ п/п Операция атауы
ТКҚ дейін Уақыт, минут
10 20 30 40 50 60 Орындайтын
1 Диспетчерден нөмірдің хабарламасын, пойыздың тағайындалуын және келу уақытын қабылдау ДСЦ, ДСП, ДСПП
2 Депо кезекшісіне поездің номері, келуі және қабылдау уақыты жөнінде хабарлау. 10858520701000 ПТО, ВЖДО,
ТЧЭ-5
3 Пойыздың өңдеуіне қатысатын қызметкерлердің қабылдау жолына шығуы. 21717022479000 ПТО, ВЖДО
4 Пойыздың бекітілуі, поезд локомотивін бөлшектеу 35623523685500 5 Сигналист, с/п,
локомотивная бригада
Локомотив экипажынан тасымалдау құжаттарын қабылдау 35623516192500 5 ДСПП
5
Поезд локомотивін тіркеу
8509059055005
Локомотив бригадасы
6 Құжаттарды локомотивке жеткізу. 24 анықтамасын беру, ескертулерді беру. 20066023876000 10 ДСПП
7 Құрамға коммерциялық сараптама жасау. -717557747000 15 ВЖДО
8 Вагондарды жөндеу және қамтамасыз етілмеген жөндеу.
Авто тежегіштерді тестілеу және ВУ-45 анықтамасын референс-поезының машинисіне беру, тежегіштерді тазалау 20066027368500 15 қар/жөн, локомотив бригадасы, сигналист, с/п.
Барлық ұзақтығы
-7112017272000 25 Станцияның жұмысын басқарудың құрылымдық схемасы
-394335175260Тасымалдау құжаттарын өңдейтін операторлар
ДСПП
Пойызды құраушылар
Техникалық бөлім
ДСПЦ
Станцияның технологиялық орталығының басшысы
Орталықтандыру постының кезекшісі
Станция кезекшілері
Жүкті қабылдау -жөнелту
Аға тауарлық кассир
Тауарлық кассир
Жүктерді іздеу агенті
Станция басшысы
Бас
инженер
Станция басшысының орынбасары
Станция басшысының логистика жөнінде орынбасары
ДСЦ
ДСПГ
РСДВ
Жылжымалы құрамды жөндеу слесарьлері
ПТО басшысы
Оператор (қоршау пульті)
Вагон тексерушілері
ПТО мастері
Аға вагон тексеруші
Өндіріс мастері
Қызмет көрсету және вагондарды жөндеу операторлары
ТЧЭ-5
Депо кезекшісі
Инструкторлар
Локомотив бригадалары
Локомотив жөндеуші слесарьлер
ПКО бригадирі
Пойызды қабылдаушылар
00Тасымалдау құжаттарын өңдейтін операторлар
ДСПП
Пойызды құраушылар
Техникалық бөлім
ДСПЦ
Станцияның технологиялық орталығының басшысы
Орталықтандыру постының кезекшісі
Станция кезекшілері
Жүкті қабылдау -жөнелту
Аға тауарлық кассир
Тауарлық кассир
Жүктерді іздеу агенті
Станция басшысы
Бас
инженер
Станция басшысының орынбасары
Станция басшысының логистика жөнінде орынбасары
ДСЦ
ДСПГ
РСДВ
Жылжымалы құрамды жөндеу слесарьлері
ПТО басшысы
Оператор (қоршау пульті)
Вагон тексерушілері
ПТО мастері
Аға вагон тексеруші
Өндіріс мастері
Қызмет көрсету және вагондарды жөндеу операторлары
ТЧЭ-5
Депо кезекшісі
Инструкторлар
Локомотив бригадалары
Локомотив жөндеуші слесарьлер
ПКО бригадирі
Пойызды қабылдаушылар


4.Жобалау бөлімі.
4.1
Қоймалар логистикалық жүйелердің ең бір қажетті элементтерінің бірі болып табылады. Қорларды ұстап тұруға арналған арнайы орнықтылған орынға деген обьективті қажеттілік шикізаттың қайнар көзінен бастап, соңғы тұтынушымен аяқталатын жүк ағынының барлық қозғалыс кезеңдерінде бар болады. Бұл алуан түрлі қоймалардың бар екендігін түсіндіреді.
Қоймалардың өлшемдері кең ауқымда түрленеді: жалпы ауданы жүздеген шаршы метр болатын аса үлкен емес бөлмелерден бастап мыңдаған шаршы метр аудандарды алатын өте үлкен қоймаларға дейін. Қоймаларды жүктерді орналастыру биіктігі бойынша айырады. Кейде жүкті 24 м және одан жоғары биіктікке көтеру және орналастыруға мүкіндігі бар құрылғылар қажет болады.
Қоймалар жеке бөлмелерде орын ауыстыруы мүмкін, тек шатыр мен бір, екі немесе үш қабырғалары (жартылай жабық) болуы мүмкін. Кейбір жүктер бөлмеден тыс арнайы жабдықталған алаңдарда (ашық қоймалар) сақталуы мүмкін.
Қоймалық операцияларды механикаландыру дәрежесі бойынша қоймалар төмендегідей болып бөлінеді: механикаландырылмаған, механика-ландырылған, кешендік механикаландырылған, автоматтандырылған және автоматты.
Қойманың көлемі кең арнада көрінеді: кішірек көлемдегі ғимараттан жүздеген шаршы метрлік алаңдағы ғимараттарға дейін.
Сақталған жүктің ассортиментіне байланысты арнайы қоймалар, аралас немесе әмбебап жүк түрлері бар қоймалар деп ерекшелейді.
Шикізаттың алғашқы қайнар көзінен бастап дайын өнім тұтынушысына дейінгі жүк ағынының жалпы қозғалыс үрдісіндегі орын белгісі бойынша қоймалардың жіктелімі қарастырамыз (5.1 сурет).
Осы белгі бойынша қоймаларды екі топқа бөлуге болады:
- өндірістік-техникалық тағайындалуындағы өнім бөліміндегі қоймалар;
- тұтыну тауарлының қозғалыс бөліміндегі ұқоймалар.
Бірінші топ қоймалары өз кезегінде дайындаушы-кәсіпорындарының дайын өнімдерінің, шикізат және өндірістік-техникалық тағайындалуындағы өнімдердің бастапқы материалдарының және өндірістік-техникалық тағайындалуындағы өнімдердің ұстанымдық ортасының қоймалары болып бөлінеді.
Екінші топ қоймалары өнімдерді шығару орындарында орналасқан тұтыну тауарларын көтерме сауда кәсіпорындарының қоймаларына және оларды тұтыну орындарында орналасқан қоймаларға бөлінеді. өндіріс орындарындағы қоймалар мен сауда шығулық көтерме базаларына, ал тұтуны орындарындағылар – көтерме сауда базаларына тиесілі.

5.1 - сурет - Жүк ағынының жалпы қозғалыс үрдісіндегі орын белгісі бойынша қоймалардың жіктелімі
Шикізаттың алғашқы қайнар көзінен соңғы тұтынушыға дейінгі жүк ағынының қозғалыс жолында кездесетін қоймалардың түрлі қызметін қарастырамыз.
Қойма функциясы жекелеген логистикалық операцияларды жүзеге асырғанда іске асады. Әр түрлі қоймалардың функциялары бір-бірінен біршама ерекшелінетіні бұрын көрсетілген болатын. Сәйкесінше қоймалық операциялармен орындалатын кешендер де әр түрлі болады; біртекті операцияларды орындау әдістері де кең көлемде түрленеді.
Жалпы жағдайда қоймалық операциялардың кешені келесі тізбектіктілік түрінде болады:
- тауарды көліктен түсіру;
- тауар қабылдау;
- сақтауға орналастыру (тауарларды сөрелерге кат-қабаттап орналастыру);
- қойма ішілік орын ауыстыру;
- сақтау орнынан тауарларды сұрыптау;
- тауарларды қораптау және жинақтау;
- тиеу.
Теміржол станциялары жіберуге қабылдау сәтінен вагонға тиеуге дейін және вагоннан түсіруден оны тұтынушыға беруге дейін жүктерді сақтауға арналған құрылыстарға ие. Мұндай құрылыстар жүктердің түрлеріне байланысты бір жағынан автомобиль көлігіне арналған кіреберіс, екінші жағынан – теміржол соқпағы болатындай етіп орналасатын әр түрлі қоймалар немесе ашық жүктік алаңдар болып табылады.
Қоймалар мен ашық жүктік алаңдар жылдам және ыңғайлы жүктік операцияларды қамтамасыз ететіндей жабдықталуы тиіс.
Жабық қоймаларды (5.3 сурет, а) бағалы жүктерді, жабық жүктік платформаларды аса бағалы емес, бірақ атмосфераның әсерінен бұзылуға ұшырайтын жүктерді (5.3 сурет, б), ашық жүктік платформалар – қалған жүктерді (5.3 сурет, в) сақтау үшін пайдаланады.
 

а – жабық; б – шатыр; в – платформа
 
5.3 - сурет – Қоймалардың түрлері
4.1.1Контейнерлік қойманың және тиеу түсіру алаңының параметрлерін есептеу.
Қойманың қажетті сыйымдылығын анықтау үшін бір көлік түрінен екінші көлік түріне тікелей қайта жүктеу көлемін анықтаймыз. Сол көлемді қойманың есептелген жүк ағынына бөлеміз.
Тікелей опциямен жүктелген жүктің саны:
Qн =Кп х Qc (4.1)
мұндағы: кп - тікелей нұсқада тиеу коэффициенті
Qн = kп • Qс = 0,3 • 230 = 69 т.
Қойма сыйымдылығы формула бойынша күнделікті жүк айналымы және сақтау мерзіміне байланысты анықталады:
Vc = (1 - к`n) Qcntxn (4.2)
мұндағы: Vc - келу кезіндегі ағындық жүкайналымы, т; Qcn- тиеп жөнелту арқылы күнделікті жүк айналымы; txn - келу, сақтау күндері. жүк тасымалдаудан кейінгі жүк мерзімі, күндер.k`n, k``n - келу және кету кезінде, тиісінше, тікелей нұсқаға арналған жүктеме факторларыVc = (1 - к`n) Qcntxn = (1 - 0,3) 230 230 3 = 483 т,Вскл = 24000 метр, темір жолдың ішкі орналасуымен үлгі алыңыз. жол және сыртқы - авто.Қойманың пайдалы алаңы. ск. = 18000 м.Есептеу алаңын шаршы метрге орташа жүктеме бойынша шамамен есептеу келесі формула бойынша жүзеге асырылады:, m (6.3)мұнда: Vc - сақтау сыйымдылығы, t;Кдоп - коэффициент, көліктің қосымша ауданын және жүк тиеу-түсіру машиналарының өтуін ескере отырып ([1] бойынша қабылданады);p - 1 м2 сақтау алаңы үшін жүк орташа салмағы, т / м2 (сәйкес [1]).Дүкен алаңы:= = 1932 м2 (6.3)Буып-түюге арналған тауарларды өңдеуге арналған жабық қоймалар ені Главтранспроект әзірлеген стандартты конструкцияларға сәйкес қабылданады. Бір жолғы ұзындығы - 18, 24, 30 м; екі жолғы ұзындығы - 30 + 30 м; үш жолғы ұзындығы - 24 + 30 + 24 м
Fскл анықтау және типтік қойма жобасы таңдағаннан кейін, қойманың қажетті ұзақтығын анықтай аласыз:Lsc =, m (6.4)мұнда: Bскл - таңдалған стандартты жобаның қоймасының ені, м [1,5,13].Lск = 120 метр
Қойманың 12L = 120м деп алып отырмыз, тиісінше Lск = 120м
Жүктеу және түсіру машиналары мен құрылғылардың қажетті саны екі жолмен анықталады:тікелей есептеу арқылы;өнімді ауыстыру жылдамдығы арқылы.
Есептеудің бірінші әдісінде машиналардың техникалық өнімділігі және ауысатын өндіріс жылдамдығы анықталды, екіншіден, машиналардың саны ENV [15] -де алынған ауыспалы өнімділік жылдамдығымен анықталады немесе т-ның ауыстыру операциялық қуаты ретінде анықталуы мүмкін.
Машиналардың техникалық және операциялық көрсеткіштері формулалармен анықталады:Машиналардың ауыстырылатын өндірістік қуаты:Пэсм = kB • Тм • Пт, t (6.5)мұнда: kв - жұмыс ауысымында уақытты және өткізу қабілетін пайдалану машиналарының коэффициенті (kv = 0,75 0,8);Тм - ауысымның ұзақтығы, h;Пт - машиналардың техникалық өнімділігі, т / с.Машина жұмысының өзгеру қабілеттілігі (EP-1003)ПЭПЭсм = kв • Тм • Пт = 0,8 • 12 • 37,5 = 360 т / ауысым Ikv = 0.8Tм = 12 сағатПт = 37.5
Павэсм = kB • Tm • Pt = 0.75 • 12 • 27.9 = 251.1 tIIкВ = 0,75Tм = 12 сағат.Пт = 27.9Пт = 37,5 т / сағQm - жүктің салмағы, т;Tц - бұл бір циклдің ұзақтығы, с.Пт = 27,9 т / сағTц = (t1 + t2 + ... + t11)Tц = 0.85 (10 + 8 + 17 + 17 + 8 + 2 + 17 + 10 + 17 + 8) = 95cIt1 = 10; t2 = 8; t3; t5 =; t6 = 8; t7 = 2; t8 =; t9 = 10; t10 =; t11 = 8.t3.10 = + tp3 = + 2 = 17,0 сек. 17 сек.t5.8 = + tp3 = + 2 = 17 сек.Tц = 0.85 (10 + 10 + 22 + 30 + 8 + 2 + 30 + 10 + 22 + 8) = 129 секt3.10 = + 2 = 22,5 с.t5.8 = + 2 = 30 сек.
Тасымалдау және ішкі қойма операцияларының санын және сипатын көрсететін жүк ағынын құрастырылған схемасына сәйкес, тонналық операциялар бойынша есептелген жүкпен жасалатын операциялардың жалпы көлемін анықтаңыз.
Жөнелтуге арналған жүк ағынының күнделікті есептелуі, мысалы, бірдей болуы мүмкін: автокөліктен қапқа шығарылған жүктің бір бөлігі және вагон жеткізілген кезде - машинаға жүктеледі; вагондарға салмағы бойынша тиелген жүктің бір бөлігі; сұрыптау арқылы өтетін жүктердің бөлігі және т.б.
Күнделікті жөнелтілім қоймасына арналған жүк трафигі:мұнда: kс - ішкі қоймадағы жүк өңдеуді сұрыптау, өлшеу және басқа операцияларды ескере отыратын коэффицент;kn - тікелей опция үшін жүктеме факторы;i-ші жүктің күнделікті жөнелтілімі (жобаның бірінші бөлімінде есептелген)
Бір тәулікте қабылданатын қойманың есептік жүк ағыны:
= (2 - 0,2 + 1,2) • 230 = 690 т.Иkn = 0.2kc = 1,2= Күніне 230 тонна.= (2 - 0,2 + 1,2) • 230 = 690 т.IIkc = 1,2kn = 0.2= Күніне 230 тонна.
Сондай амалмен, жүк тасымалының бағалануы тауарлардың келуімен анықталады.
Қабылдау қоймалары мен жөнелту қоймалары үшін машиналарды мезгілде есептеу кезінде механикаландырылған өңдеудің жылдық көлемі:
мұнда: - қабылдау қоймасында орындалатын жұмыстың күнделікті көлемі, т;- жөнелту қоймаларындағыдай, т.= 365 • (690 + 0) = 251850т. Мен= 690 т.= 0= 365 • (690 + 0) = 251850т.
Жүктеу және түсіру машиналары мен қондырғыларының қажетті саны:M =, бөлік (6.8)мұнда: Qm - әрбір жүк түрі үшін механикаландырылған өңдеудің жылдық көлемі, t;Псм - бұл машиналарды (қондырғыларды) өндіруге ауыстыру жылдамдығы, т / см;m - күн сайын машина өзгерістерінің саны;tp - бір жыл ішінде бір жыл ішінде әрбір машинаның реттелетін бос уақыты (50 70 күнді қабылдайды).Жүктелетін және түсіретін машиналардың қажетті саны.M = IQmi = 251850 тонна.Псмi = 360 т / см.m = 2 см.tp - 60 күн.Тауарларды тасымалдау үшін біз 1 электрлік жүк көтергішті қабылдаймыз.M == 1.69 2 IItp = 70 күнm = 2
Пакеттердегі оралған жүктерді тасымалдаған кезде, соңғы қажеттілікті белгілеу қажет. Бұл қажеттілік формула бойынша анықталады:nn = [1 + (kd + kp)], дана.мұндағы: Qc - келу немесе кету кезінде күнделікті айналым, t;tob = tper + tsk - күндері паллет айналымының орташа уақыты (күнді қабылдау);kd - қозғалыс тепе-теңдігі коэффициенті (0,2 деп есептеледі)kр - коэффицент, жөндеудегі паллет табылғанды ескере отырып (0,4 деп есептеледі)
Машиналар, жабдықтар мен құрылғылардың техникалық қызмет көрсету үшін механика штаб қажеттілігі қызмет көрсету объектілерінің, олардың әрқайсысы үшін қызмет стандарттары мен ауысым жұмыс санына тікелей есептеу арқылы анықталуы мүмкін. Сонымен қатар ауысымдық жұмысшыларды ауыстыру және тәулік бойы жұмыс істейтін демалыс күндерін ескеру керек.
4.2
Массалық төгілмелі жүктерді сақтау үшін су жұқпайтыны бар бетондалған немесе асфальтталған ашық алаңдарды пайдаланады.
Қозғалмалы құрам ірі көтерілісті жерлерді жеңуі үшін немесе аз радиусты қисықтарды пайдаланбау үшін тұйықтамалар пайдаланылуы мүмкін (5.4 сурет, а).
Жобалық шешімдер жергілікті жердің, құрылыстың жағдайларына және автокөлік жолдарының орналасуына тәуелді болатын өндірістік қоймалардың территориялық орналасуын ескереді. Осы қоймалар алыс орналасқан жағдайда рельстік жолдардың желпуішті орналасуын қабылдайды. Осындай шешімнің бір нұсқасы 5.4, г суретте көрсетілген, мұнда вагондарды теміржол станциясына жіберуге дайындауға арналған озулық жол қарастырылған. Осы шешімнің сипаттамалық ерекшелігі - вагондарды теміржол станцияларына тиеуге жібергенде және оларды түсіргеннен кейін жинағанда қозғалыс бағыты өзгермейді.
 

а – биіктіктердің үлкен айырымын жеңу; б – қойма сызықты орналасқанда; в – желпуішті типі қабысқанда; 1 – қоймалар; 2 – қабысудың негізгі жолы; 3 – теміржол станциясы; 4 – желілік жол; 5 – кіреберіс жол; 6 – озық жол; 7 – автокөлік желісі
 
5.4 - сурет – Жолдардың қабысуын шешу
 
Егер жергілікті жер жағдайлары ыңғайлы болса, қоймаларды бір-бірінің артынан автокөлік желісінің бойымен орналастырады. Теміржол тасымал-дарының көлемі аз болғанда шаруашылық қажеттіліктерінің жолдары тиеу-түсірулік болуы мүмкін. Автокөлік және теміржол жолдарын қоймалық бөлмелердің әр түрлі жақтарында орналастыру мақсатты болып табылады (5.4 сурет, б).
Өндірістік алаңның аса үлкен өлшемдерінде басты жолдың жалпы ұзынбойлығы қажетті мөлшерде мұндай жағдайларда орағытпа жұмыстарды қындатпауы үшін вагондардың тұрып қалу жолдарын қарастыру қажет.
Алаңдардың ені қоймаларға жеткіліксіз болған жағдайда алдынғы нұсқадан басты ерекшелігі – орағытпа жұмыстардағы қозғалыс бағытын өзгерту үшін бұру үшбұрышында тұйықтаманың бар болатын 5.5, г суретте көрсетілген нұсқа пайдаланылуы мүмкін. Мұнда тұйықтаманың соңынан берілу паркі қарастырылған.
5.5, в суретте тұйық дөңгелектенген негізгі жолы бар нұсқа келтірілген. Мұндай жағдайда вагондардың қоймаларға тиеуге келетін жолмен емес, басқа жолмен қайтатындықтан орағытпа жүру мерзімі қысқарады. Сонымен қатар вагондар станциядан парктегі тізбекті сұрыптаумен еркін ретте келіп түседі.
Қажет болған жағдайда дөңгеленген басты жол тұйықтамалардың қолданылуымен шешілуі мүмкін (5.5 сурет, б).
 

 
а - U- тәрізді негізгі жолды; б – тұйықтамаларды қолданған; в – дөңгелекті негізгі жолды; г –негізгі жолды қамтыған; 1 – қоймалар; 2 – негізгі жол; 3 - өндірістік желі; 4 – теміржол станциясы; 5 – автожелі; 6 – тұйықтама
 
5.5 – сурет – Қабысудың әр түрлі сұлбалары
Электрлік және автотиегіштерді пайдаланғанда өтпелдердің екі түрін ажыратады: тиеуіштің жүруіне мен тиелген табандықты орналастыру үшін оны бұруға қажетті аса кең; жүкті қойма бойынша тасымалдауға ғана қажеттісінің кеңдігі шамалы.
 

 
а – ауданды қарапайы алаңдар бойынша анықтау; б, в – қоймалық өтпелдің енін төрт және үш тіректі тиеуіш үшін анықтау; г – дестелерді қатқабаттың ақырғы қатарында бұрыштап орнатқандағы тиеуішке арналған өтпелдің енін анықтау
5.6 - сурет – Қойма ауданы мен өтпелдердің енін есептеудің сұлбалары

Тиеуіштер үшін табандықды қатқабатқа орнатқандағы немесе қатқабаттан алғандағы бұрылысын ескергендегі өтпелінің енін төмендегідей анықтайды. В – өтпелдің ені; r1, r – бұрылыстың ішкі және сыртқы радиустары; l – жүктің ұзындығы; m – жүктің ені; с – тиеуіш пен қатқабат арасындағы минималды бос кеңістік (0,15 - 0,2 м); а – тиеуіштің алдынғы осінен ашалы қарпуышқа дейінгі қашықтық; b – тиеуіштің енінің жартысына және оған бұрылыстың ішкі радиусы қосылғанға тең қашықтық деп мәндерді қабылдаған соң қатқабатты тік бұрышпен орнатқандағы өтпелдің енін жүктің еніне байланысты анықтаймыз (сурет 5.6, б қара).
 4.2.1 Қойманың және тиеу – түсіру алаңының параметрлерін есептеу.
Контейнер алаңы орташа тоннажды және үлкен сыйымдылықты контейнерлерді өңдеуге арналған бөлек алаңдардан тұрады. Алаңдардың санын және олардың сызықтық өлшемдерін есептеу контейнерлердің әр класы үшін қажетті қуатқа негізделген.
Контейнер платформасының сыйымдылығы келесі формула бойынша анықталады:

мұндағы – а контейнерлерді жүктеудің (түсірудің) біркелкі емес екенін ескеретін коэффициент 1.15 деп есептеледі;
- автомобиль көлігінен контейнерлерді тікелей вагондарға тиеген кездегі алаңның сыйымдылығының төмендеуін ескеретін коэффициент 0.9;
- вагондардан контейнерлерді тікелей автомобиль көлігіне тиеген кездегі алаңның сыйымдылығының төмендеуін ескеретін коэффициент 0.85;
- есептелген сақтау мерзімі тәулік; тәулік;
- контейнерді жөндеуге кететін уақыт; 1 тәулікпен алынады;
Есеп.
СТК үшін алаң:
ЕкпСТК=1,15 х [0,9 х 346 х 1 + 0,85 х 322 х 1,5 + 0,03 х (346 + 322) х 1] = 853,29(конт-орын)
КТК үшін алаң:
ЕкпКТК=1,15 х 0,9 х 296 х 1+0,85 х 263 х 1,5+0,03 х 263+296 х 1=711,27 (конт-орын)
Контейнерлік алаңдардың есептік сыйымдылығына қарай, олардың ауданы анықталады. Контейнер алаңының талап етілетін аумағы:
, м2- конт - орын мен өтпелердің есептелген саны орналасқан аудан; м2- контейнерлерді ағымыдық жөндеуден өткізетін және техникалық қызмет көрсетуге арналған қосымша аудан; м2
Контейнерлік алаңның пайдалы ауданы келесі формула бойынша анықталады:
; м2
мұнда f - шартты контейнер ауданы, f3 = 2.78 м2, f24 = 14.77 м2;
- Өрістер мен өтпелерге арналған ауданның өсуін ескеретін коэффициент. Алаңның орналасуына байланысты, таңдалған ПРМ және контейнердің типіне байланысты болады. СТК үшін , КТК үшін ;
Есеп:
СТК үшін:
Fкппол=853,29 х 2,78 х 1,4=3321 м2КТК үшін:
Fкппол=711,27 х 14,77 х 1,2=12606,55 м2Контейнерлік алаңның қосымша ауданы келесі формула бойынша анықталады:
, м2
Есеп:
СТК үшін:
Fдоп=0,15 х 3321=498,15 м2
КТК үшін:
Fдоп=0,15 х 12606,55=1890,98 м2
Контейнерлік алаңның жалпы ауданы келесі формула бойынша анықталады:
СТК үшін:
Fкпобщ=3321+498,15=3819,15 м2
КТК үшін:
Fкпобщ=12606,55+1890,98=14497,53 м2
Контейнерлік алаңның пайдалы ұзындығы келесі формула бойынша анықталады:

, м
Мұндағы Впол – контейнерлер орналасатын алаңның пайдалы ені, теміржолдың орналасуына (кранның ішінде немесе сыртында) және ПРМнің типіне байланысты болады; м
Впол-ді анықтау үшін оның техникалық сипаттамаларына келтірілген контейнердің осы түрін өңдеу үшін тиісті ПРМ типін таңдау қажет.

Сурет 2.1 – СТК үшін контейнерлік платформаның көлденең қимасы 16 м.

Сурет 2.2 – КҚК үшін контейнер алаңының көлденең қимасы 32 м.
Орташа тоннажды контейнерлерді өңдеу үшін КК-6 кранын қабылдаймыз, үлкен тоннажды контейнерлерді өңдеу үшін КК-32 кранын қабылдаймыз.
Параметрлері КК-6 КК-32
Жүк көтерімділігі, т: Толық 6 32
Қармаудағы 5 -
Жүріс жолы, м 16 25
База, м7,8 14
Консолдарды әзірлеу жолы, м 4,5/4,5 -
Жүк көтеру биіктігі, м 9 11
Жылдамдық, м/мин: Көтеру жылдамдығы 20/5 7,5
Арба қозғалысы 50/10 80
Кран қозғалысы 100/10 60
Электр қозғалтқыштарының орнатылған қуаты, кВт 51,4 219
Кран массасы, т 35 86
Орташа тоннаждық контейнерлер үшін алаңның пайдалы ені 14,6 м, үлкен тоннаждық контейнерлері үшін - 18,7 м.
Алаң ұзындығын есептеу:
СТК үшін:  (м);
КТК үшін:  (м).
КТК үшін арналған алаңның ұзындығы 300м ден астам болғандықтан, СТК үшін ұзындығы 261,59 м болатын 1 платформаны әзірлейміз, және КТК үшін ұзындықтары 258,42м – ден болатын үш платформа әзірлейміз.
Әрбір алаңда ұзындығы 20м болатын кран жөндейтін зона қарастырылады, ұзындығы 5 м болатын өрт сөндіру ошағы әрбір 100м сайын орналасуы тиіс.
Және әрбір алаңның ұзындығы кран базасының ұзындығына көбейтіледі. Контейнерлік алаң 5 еселік болуы тиіс.
СТК-ні өңдеуге арналған алаңның ұзындығы 300м құрайды, ал КТК үшін әрбір алаңның ұзындығы – 300м.
Есептеулер нәтижесі 2.2 кестеде келтірілген.
Кесте 2.2 – Контейнерлік терминал сипаттамасы.
Контейнерлер класы Тәуліктік контейнерлер ағыны
шарт. бірл/тәул,
конт/тәулEк,
конт-орын , м2Lкр, м Впол, м , м Ортатоннажды (КК-6; kпр=1,4) 322 346 16 14,6 1×300
Үлкентоннажды (КК-32; kпр=1,2) 263 296 711,27 14497,53 32 18,7 3×300

5. Жобаның экологиялық тазалығы және қауіпсіздігі.
5.1 Станция бойынша кезекшiнiң еңбек қауiпсiздiгін қамтамасыз ету.
Қозғалыс қауiпсiздiгін қамтамасыз ету – ең бiрiншi борыш және барлық темiржолшыларды азаматтық мiндеті. Техникалық пайдаланудың ережесi темiр жол жүктерінiң тасымалдау қажеттiлiгін анықтау және жолаушылар қозғалыс қауiпсiздiгін қамтамасыз етуде. Пойыз қозғалысына қатысты әр қызметкер, қозғалыс қауiпсiздiгiнінің жеке жауапкершiлiк өз мiндеттіне жағалай ие болады.
Бiлiктi және станцияның қызметкерлерiң батыл iс-қимылдары күтпеген жайт жағдайлардың пайда болуының барлық жағдайларында зардапқа немесе алдын ала болжауға болмайтын табиғи апатқа рұқсат бермейді. Ақаулар қозғалыстың шаруашылығы бойымен және апат рельстермен пойыздарды тәсiл, жылжымалы құрамның жиналысының маршрутына пойызбен, бекiтiлмелген вагондарды өздiгiнен шығару, бағыттаманың кесіліміне бос емес айдау, орталықтандырылған бағыттама аудармада пойыздың бос емес жол жүруiне пойыздың тәсiлi салдарынан пайда бола алады.
Пойыздың жөнелтілуі бос аралыққа жүзеге асырылуы тиіс, ол туралы станция бойынша кезекшi алдын ала көз жеткiзуi керек . Осы станциядағы жолаушылар пойыздарының қабылдау-жөнелтілуі маршруттары және жөнелтілуді бiр мезгiлде даярлау үшiн.
Станция бойынша кезекшi әр келетiн пойызды күтіп алып, ал жөнелтуші шығарып салады. Ол пойыздардың толық құрамды келу және жөнелтілуін, олардың бағаналар шектерінің шекарасында орналасуын тексередi. Станция бойынша кезекшi кезекшілік үрдісінде қабылдау жөнелту жолдарының есебін жүргізуі тиіс,осы үшін басқару аспабының көрсеткіші, орындалған қозғалыстың кестесі, жолдарлың бос емес екеніне белгілеулер жүргізіледі. Станцияның қауiпсiздiк деңгейiн жоғарылауы үшiн техникамен жарақтанудың жоғарылауының барлық мүмкiндiгін пайдаланып, жетiлдiрiлген автоматика енгiзу керек. Қауiпсiздiктiң шарттарын жақсартудың пәрмендi құрал-жабдығы радиобайланысты болып таблады.
Қауiпсiздiк техникасы бойымен ұйымдастыру шаралар қосады: дара қорғанысты қаржының қызметкерлерiн қамтамасыз ету, арнайы киiммен, арнайы аяқ киiм; қорғаныстық қаржылармен пайдаланумен үйрету; әзiрлеу және еңбектiң режимдерiн енгiзу және жұмыс iстейтiн қауiптi фактор әсерге қатысты операция демалыс орындау кезінде және тағы басқа
5.2 Станция атмосферасының ластанумен күрес
Атмосфералық ауа адамды үнемі және тұрақты қоршап түратын тiкелей табиғи орта болып табылады. Ол ең маңызды геологиялық, экологиялық, жылу реттейтiн, қорғаныстық, шаруашылық функцияларын орындайды және денсаулыққа және адамдарды еңбек ете алушылық қабілетіне шешушi әсерде болады. Атмосфералық ауа ластану көзі көп өндiрiстiк объектiлер, азаматтық құрылыстар, жылжымалы құрамдарды болып табылады. Бұл бірінші кезекте, станцияларды, локомотивтерді және вагон деполарын жуу-булау және улау - жуу.
Зиянды заттармен атмосфералық ауа ластанумен күрес бойынша ең маңызды шарасы олардың бiлiм көздерiндегі бөлу көздердерiнің азаюы болып табылады. Бұл механикаландыру және өндiрiстiк процестер, тығыздау, герметизация автоматтандыру және жабдықтың вакуумизациясы, тасқынды және зиянды үздiксiз технологиялық сызықтар жасау, зиянды және ұшпадан кем ұшпа заттарды алмастыру , ал қатты отын газ тәрiздi және тағы басқаларға қызмет етеді.
Мысалы, жууды алдында сұйық жүктердiң қалдықтар цистерналарының ең жоғары құйылысы атмосферасына тән өз техникалық шешiмдері, зиянды заттарды бөлудi қамтамасыз етуі азаюы әр өндiрiс үшiн және пропаркамен, дәнекерлеу электродтарды алмастыру,маргандық және фтор болатын қосылулар, малотоксиялық рутил жамылғылары бар электрод және тағы басқа.
Атмосфералық ауаның ластануын төмендету мәселесiнің шешiмі зиянды шаңды, бу ұстауға рұқсат беретiн қазiргi қондыруларға мүмкiндiк туғызатын және механикалық құрғақ шаң тұтқышты газдар. Қазiргi кәсiпорындарға атмосфераға өнеркәсiптiк шығарындарды тазарту технологиялық үдерiс құрама бөлiктi болып табылады.
Оның мақсаты - атмосфералық ауаның ластануын сақтап қалу,артынан технологиялық шығулардан зиянды екпiндерiн алып тастау, шаң көтерілуінің түрпiлi әрекет жабдығының механикалық тозуының азайту , бағалы өнiмдерiнiң қалдықтарын шығару және оларды қайтара пайдаланылатын шикiзат ретінде
5.3 Еңбекті ұйымдастыру жүйесі
Станция жұмысын тиімді ұйымдастыру үшін поездарды қабылдау, тарату, қалыптастыру және жіберу, жұмыста үйлесімділікті қамтамасыз ету және еңбек өнімділігін арттыруға өзара қызығушылықты арттыру үшін бірыңғай ауысым бар.
Бір ауысымның құрамы тиісті өндіріс бөлімшелерінің басшыларымен келісе отырып станция меңгерушісімен бекітіледі.
Бір ауысым бастығы станцияның маневрлік диспетчері болып табылады. Қызметкерлерді басқа ауысым бойынша тұрақты жұмысқа ауыстыру станция басшысының рұқсатынсыз жүзеге асырылады.
Бір ауысым келесі қызметкерлерден тұрады:
Маневр диспетчері – 1
Станция кезекшілері – 6
Парк кезекшісі - 4
Сұрыптау дөңесінің кезекшісі – 1
Сұрыптау дөңесінің операторы - 2
Пойызды құраушылар – 7
Вагон жылдамдығын реттеуші (аға) – 1
Вагон жылдамдығын реттеушілер – 5
Дабыл беруші - 2
Тасымалдау құжаттарын өңдейтін операторлар – 4
Оператор – жинақтаушы -1
Тасымалдау құжатарын жеткізуші -1
13. Вагон паркін тіркеу операторы - 2
Барлығы – 37 қызметкер.

Пойызды қабылдаушы (аға) -1
Пойызды қабылдаушылар- 7
Жүк және багажды қабылдап - жөнелтуші - 1
2. Тауар кассирі – 1
Барлығы – 10 қызметкер.
Вагон тексеруші(аға) – 2
Жүк және жолаушы пойыздарының вагондарын тексеріп - жөндеушілер – 26
Жылжымалы құрамды жөндеу слесарьлері – 2
Вагон паркінің қауіпсіздігіне жауапты кезекші – 1
Парк операторы - 3
Вагон паркін тіркеу операторы – 1
Вагон шаруашылығы боынша барлығы – 36 қызметкер.
Маневрлік локомотив машинистері – 7
Машинист көмекшілері - 5
Депо кезекшісі – 1
Кезекші – 1
ОКДЛ операторы – 1
Деподағы пойыз локомотивтерінің машинистері (резервтегі) – 5
Деподағы пойыз локомотивтерінің машинистерінің көмекшісі (резервтегі)– 2
ТҚ мастері 2 – 1
Локомотив жөндеу слесарьлері – 13
Локомотив қабылдаушы - 1
Локомотив шаруашылығы бойынша - 37 адам
5.4 Өнеркәсiптiк экология
Қоршаған ортаға темiржол көлiгiнiң әсерiнiң ауқымдарын төмендету келесi негiзгi себептермен ұғындырылады: 1991 жылы қабылданған жоғары жылдамдықты магистральдар. осы жобаның оппоненттерi маңызды экологиялық және экономикалық сипатта ескертулер қатарын айтып салды, келесiлерге байланысты :
- көлiк жұмысының бiрлiгінде отынның меншікті шығыны төмен (аз отын отын шығыны жол-жөнекей автокөлiк шиналары қозғалыспен салыстырғанда рельстер бойымен домалау қарсыласу коэффициент аласалау доңғалақты буларды қозғалыста шартталған);
- электр тартымның кең қолдануымен (жылжымалы құрамнаның ластанатын заттарды шығулары осы жағдайда болмайды);
автожолдармен салыстырғанда темiр жолдарының жерлері төмен өгейсiреумен (автожолдар үшiн бiр жүрiс алқабы I және II санаттары 3, 75 м құрайды, сәйкесiнше көлiк жүретiн бөлiктiң төрт жүрiс алқаптарымен автожол үшiн ені 7,5 м тең, алты жолақтармен - м; жол жиегі астында 3,75 м; темiр жол iзiнің ені 1,52 м, сәйкесiнше екi қатарлы темiр жолға 10-12 м болып келедi). Аталған позитивтi сәттерге қарамай, темiржол көлiгiнiң әсерi экологиялық жағдайына әбден елеулi . Оны әуелі әуе, су ортасы және жердің құрылыс және темір жолды пайдалану кезінде ластануы көрсетеді.
ҚР темiржол көлiгiнiң үлесiне 75% жүк айналымы және ортақ пайдалануды көлiктiң 40% жолаушы айналымы болып келедi .
Алайда,абсолют мәндерге қарағанда темiржол көлiгiнің ластануы автомобилге қарағанда едәуiр аз. Ластанатын заттарды шығару жылжымалы қайнар көзі орташа 1, 65 млн. тонна жылына құрайды. Негiзгi ластану күш құрылғы дизельдi локомотивтер ретiнде тепловоздарды пайдаланатын аудандардағы болады. Атмосфераға магистралдiқ тепловоздарының жұмысының жанында жан-жақты зерттеген газдарды ерекшелейдi, құрам бойынша автомобилдiк дизельдердiң ұқсас шығарулары . Тепловоздың бiр секциясы жұмыс сағатына атмосфераға көмiртектiң оксидiнiң 28 кг, 17, 5 кг азот тотықтарды, күйенiң 2 кг дейiн лақтырып тастайды. Бiрақ тепловоз дизелi пойыздық жұмыс кезінде жүктеме тұрақты режимнен астам ие болады, ал дизель айналыс жиiлiктерiнiң шағын ауытқулармен жұмыс iстейдi, өйткенi жылдамдықтың реттеуiн электротрансмиссиию көмегiмен өндiредi.
Кез келген технологиялық процесті оператор – адам машина және өндірістік орта арасындағы қарым - қатынас жүйесі ретінде қарастыруға болады. Ғылым мен практика осы қарым – қатынас шеңберін жүйе элементтерінің әсерлесуі кезінде пайда болатын өндіріс қауіптері туралы білім жүйесі деп қаратырады. Жүйе элементтерінің өзара әсерлесуі «адам – машина - өдірістік орта» деген ғылыми практикалық жүйеге біріктірілген. Кез келген жұмыс қауіпсіз болмайды. Бірақ дәл өндірісті жұмыста маңызды қауіпсіздік проблемасы пайда болады және жоғары темппен пайда болуды жалғастырады. Бұл, бірінші кезекте, алдыңғы орындағы күрделі қауіпсіз емес қымбат техникалық және технологиялық жүйелердің тез жаңаруымен байланысты. Еңбекті қорғау жұмысшылар денсаулығы мен өмірін сақтау жүйесі ретінде өндірістік ортаның қарқынды өзгеретін факторлары және жағдайларымен бірге іске асуы тиіс. Жиырмасыншы ғасырдың ортасына қарай өндірістік ортада болып жатқан қарым – қатынас процестері түбірлі түрде адамның өмір сүру ортасын өзгертті. өндірістің барлық жоғарғы темптері мен өндірілетін өнім сапасына қойылатын жоғарғы талаптары қазіргі заманғы өндірістік ортаның сипатын анықтады:
Еңбек жағдайын төмендетуді қамтамасыз ететін, бірақ өзінен кейін өндірістің материалды базасының тұрақты жаңаруын тартатын жаңа технологияларды шығару;
Еңбекті қорғау және жұмысты орындау қауіпсіздігімен байланысты жаңа проблемалардың туындауы, өндіріс динамизмінің өсуі;
өндірісте алам қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, оған қазіргі заманғы санитарлыұ – гигиеналық жағдайлар мен еңбек жағдайларының туындауын талап ететін кері әсерлі факторлардың көлемі;
мамандандырылған кадрларды дайындауға және таңдпауға қойылатын жоғары талаптар.
Қазақстан Респуликасының еңбек кодексіне сәйкес жұмыс орнында әр жұмысшыға қауіпсіз еібек жағдайлары жасалуы керек. Еңбек жағдайлары дегеніміз – жұмысшының денсаулығы мен жұмыс қабілетіне әсер ететін еібек процесі мен өндіріс ортасы факторларының жиынтығы. Еңбектің қауіпсіз жағдайы жұмысшыларға әсер ететін зиянды және қауіпті өндірістің әсерлесуі кезінде пайда болатын еңбек жағдайы ретінде анықталады. Өндірістік ортаның зиянды және қауіпті факторларының өсуі травматизмнің, жұмысшыларға минут сайын ғана емес, потенциалды қауіп-қатер төндіретін аурулардың ауырлығы мен санының өсуімен сипатталады. Еңбек жағдайлары мен сипатын зерттейтін және олардың адамның денсаулығы мен функционалды күй-жағдайына әсер ететін профилактикалық медицина маңызды орын алып жатыр. Ол өндірістік ортаның және еңбек процесінің факторларының жұмысшыларға зиянды және қауіпті әсерлерінің профилактикасына бағытталған ғылыми негіз бен тәжірибелік іс шараларынан тұрады. Нақты шарттарда пайда болатын жағдайларды жеңу үшін оларды жылдам және дұрыс сезіну қажет, сонымен қатар қауіпті өндірістік жағдайларда белгілі әрекет ету ережелерін қатаң сақтауы қажет. Бұл ережелер еңбекті қорғау бойынша нормативті құжаттар мен заңды актілермен регламенттеледі. Қазіргі кездегі көлік ортасы үшін өндірістік ортаның барлық белгілері сәйкес келеді. Сонымен қатар, ол қозғалысты ұйымдастыру және көлік процесінің функциялау тұрақтылығы проблемаларымен ерекшеленеді. Бүгінгі күнгі көлік ортасының осындай проблемаларын шешу кадрлардың кәсіпшілік дайындалуы мен олардың таңдаудың жоғарғы дәрежелі талаптармен қамтамасыз етіледі. Қауіп - қатерді тасышы ретінде: адам, жылжымалы құрам, машиналар, станоктар, құрылғылар, ғимараттар, құрылыстар, жолдар, қолданылатын энергия, материалдар, технологиялар, ақпараттандыру және т.с.с. болуы мүмкін. Зияндылықты тасушы ретінде – шу, вибрациялар, шаң – тозаң, электромагниттік өрістер, қолайсыз микроклимат жағдайлары, химиялық заттар және т.б. Темір жол көлігі жоғарғы қауіптілік пен зияндылық факторлары қалыптасатын орта ретінде жұмысшылар үшін олардың жұмыс орындарында негативті әсерлер комплексін құрады. Ең алдымен мұндай жұмыс орындарына жол машиналарының станцияларында жасайтын жұмысшылардың орындары жатады. Олар денсаулықтары өніріс факторларының комплексіне тәуелді болатын темір жол көлігінің үлкен мамандандырылған жұмысшылар тобын құрады. Шуылдың жоғары деңгейлері ВПО және ЩОМ дизель машиналарында белгіленеді. Жқл жөндейтін машиналарда вибрация деңгейі нормаланған мөлшерлерді шамалардан асырып жатыр. Вибрациялық прессті принципті машиналардағы еденде және отыратын орындарды тік тербелудің деңгейі нормативті деңгейден 6 есе артық. ЩОМ типті шағылдан тазарту машиналарын, ВПО 3000 типті түзету – қағу - өңдеу машиналарын, ЭЛБ – электробалластерді пайдалану шуыл мен вибрацияның, ластанған токсинді шаңды ауамның, қолайсыз микроклиматтың, дизель құралдарынан пайда болатын ауадағы химиялық заттар комплексінің әсерімен байланысты. Жұмысшы аймақтың ауасында шекті мүмкін болатын концентрация – 10 мг/м3 болған кезде көміртек тотығының мөлшері 25 мг/м3, күкіртті ангидрид мөлшері 50 мг/м3, шекті мүмкін болатын концентрация – 5 мг/ м3 болған кезде, азот тотығы – 12 мг/м3. Шағылдан тазартатын және жер тазартатын машиналарда жасалынатын жұмыстар технологиячының ерекшеліктеріне байланысты ауаның шаңмен ластануы қатты байқалады. Балашенко машиналарының ашық жұмыс істеу алаңдарында шаң – тозаң концентрациясы 540 мг/м3, ал ЩОМ-Д шығару көпірлерінде – 824 мг/м3 дейін жетеді. Шпалдардың қағуы кезінде кобинадағы шаңның концентрациясы 50 мг/м3 дейін жетеді. Машинисттерге жылулық және электромагниттік сәулелендіру, акустикалық және вибрациялық тербелулер негативті әсер етеді. Қазіргі кездегі іштен жану двигательдердегі отынның жануынан бөлінетін энергиясының тек қана 50 % пайдалы механикалық энергияға айналады, ал қалғаны көбінесе жылу энергиясына айналып, жұмыс орнында қолайсыз микроклиматтық жағдайлар туғызады. Темір жол көлігінің объектілері қышқылдар, сілтілер және басқа да химикаттарды тұтынады, жұмыс жасап болғаннан кейін ағындарға, дұрыс тазаланбағаннан кейін тастауларға, содан өзендерге әкетіліп, өндіріс және тұрмыстық ортаға қайтарылады. Осындай ластаушы объектілерге вагондарды өңдейтін жуу-булау пункттері, шпалдарды ылғалдау зауыттары, локомотив және вагон деполары жатады. Су объектілерінің ластануы осы объектілерге жақын орналасқан темір жол ауылдары тұрғындарының денсаулығына кері әсерін тигізеді. Жұмыс жасау заналарының ластануы шаңданатын үймелі жүктермен іске асады. Тиеу және түсіру кезінде олар жүк операцияларын орындайтын жұмысшылыр организміне, ал тасымалдау кезінде жол жұмысшыларының организмдеріне кіріп, адамдардың денсаулығына зиян келтіріп, өмірлерін қысқартады. Тасымалдау ұақытында үймелі жүктердің жоғалуы 2...10% құрайды. Жұмыс жасау зонасы – еден мен алаңның деңгейінен биіктігі бойынша 2 м-ге шектелетін кеңістікті атайды және бұл жұмысшылардың уақытша немесе тұрақты мекендеу орны болып табылады.

6.Экономикалық бөлім.
6.1 Қажетті капитал салымдарын анықтау
Технико экономикалық есептеулерді жасау үшін, қабылданған екі механикаландыру нұсқаларының тиімдісін таңдау қажет.
Техникалық-экономикалық талдау үшін механикаландырылған нұсқалар мен қабылданған жабдықтардың тиімділігі үшін еңбек механикаландыру деңгейін, оның өнімділігін, күрделі шығындардың тиімділігін, өндірістік шығындарды, негізгі құралдарды пайдалануды сипаттайтын индикаторлар жүйесі қабылданды.Механикаландыру опцияларын салыстыру үшін, сондай-ақ жобаланған қондырғыны салу немесе іске қосу кезеңі, құрылымның энергетикалық қарқындылығы және металл тұтынуы сияқты көрсеткіштер т.б.
Толық инвестиция
К = Км - Кв + Кс + Кж + Ка + Кэ + Квк + Кавт, теңге
мұнда: Km - механикаландыруға арналған шығындар оларды жеткізу және орнатуды ескерген кезде, теңге;
Кв - қосалқы қондырғыларға арналған шығындар (кран жолының жүріс жолағы), теңге;
Кс - қойма құрылысының құны, теңге;
Кж – теміржолдың құрылыс құны, теңге;
Ка – автоподъездың құрылыс құны, теңге;
Кэ – электрожелінің құрылыс құны, теңге;
Квк –сумен жабдықтау және кәріз жүйесіне кететін шығындар, теңге;
Кавт - автоматика жабдығының шығындары (егер олар жұмыстарды кешенді механизациялау құралдарын таңдау кезінде қарастырылмаса), теңге;
Қапталған жүктерге арналған жабық қоймаларда электрлік тиегіштер, қойма, зарядтау гаражы, теміржол және автомобиль жолдары, электр қуаты, палеттер, автоматтандыру жабдықтары және басқа да жабдықтар құны ескеріледі.
Крандарды теміржолда пайдалану кезінде крандардың жүру жолдары мен бұрылыстардың құны ескеріледі, ал биік трассаларды, бункерлік жол өтпелерін салғанда және т.б. осы құрылымдардың құны ескеріледі.
Кран трассаларының ұзындығы - кран эстакадаларының ұзындығы секілді, тиеу түсіру фронтының жағдайына сәйкес айқындалатын қойма ұзындығына тең болуы тиіс.
Қоймаға кіре берістегі теміржол жолының ұзындығы;
Lжд = 2lскл, м
Мұндағы: 2, бір көрме жолын (тиеу –түсіруден басқа) қоюды ескеретін коэффиценті.
Тиісті шығындар төмендегі формулалар бойынша анықталады:
Km = (1+) M х См, теңге (6.2)
мұндағы: M - тиеу-түсіру машиналарының саны (опциялар бойынша есептеулер бойынша анықталады), дана;
- тасымалдау, сақтау, монтаждау, бояу үшін (бірліктердің фракцияларында) зарядтау коэффициенті 0,20;
См - бір машина құны (анықтамалық деректер), теңге;
Кэм = (1+) M х См (ЭП - 1003)Kм = (1 + 0.2) 1 х 3360000 = 4 032 000 теңгеM = 1 дана; = 0,2; См = 3 360 000 теңгеKaм = (1 + 0.2) 2 х 2 950 000 = 7 080 000 теңге IIM = 2 дана; = 0,2; См = 2 950 000 теңге.
Электр желілері мен су құбырлары ұзындығы:
Lэ = nл2Lскл, м (6.3)
Lэ = 3 х 2 х 120 = 720 метр.
Lвк = nл2Lскл, м (6.4)
Lвк = 1 х 2 х 120 = 240 метр.
мұнда: nl -қойма ұзындығы бойымен салынған электр желілерінің немесе су құбырларының саны.
Жеке объектілердің құнын анықтаған кезде, тізім бағаларын, бюджеттік анықтамалықтарды немесе болжамды шығындардың жиынтықты бағаларын қадағалауыңыз қажет. Жабдықтар мен құрылысқа салынған инвестицияларды жабдықтардың бағалары тізіміне, жүктелетін және түсіретін машиналарды өңдеу қондырғыларынан жұмыс орнына дейін сақтауға жұмсалған шығындарды есепке алу үшін 2-7%, бояуды орнату - 7-15% дейін бастапқы құнынан. Өздігінен жүретін машиналар үшін, сондай-ақ, бір тоннадан кем салмағы бар машиналар мен жабдықтар үшін зарядтың аз пайызы қажет.
Kв = Lскл х Св, теңге (6.5)мұнда: Lскл- қойманың ұзындығы (есептеу арқылы анықталады), м;Св - қосалқы құрылғыларды 1 рет тиеудің құны. , м.Кв = 560 000 теңге (аккумулятор) IКв = 580 000 теңге (май құю және гараж) IIKc = Fскл х Сскл, теңге (6.6)
Мұндағы: Fскл - қойманың есептік ауданы, м2;Сскл - 1 м2 қойма ауданының құны;Kc = 1932 х 9050 = 17 484 600 теңге.
Fскл = 1932 м2
Сскл = 9050 теңге
Кс = 1932 х 9050 = 17 484 600 теңге.
Кж = Lжд х Сжд, теңге.
Кж = 120 х 8750 = 1 050 000 теңге.
Кж = 120 х 8750 = 1 050 000 теңге.
Сжд = 8 750 теңге.
Квк = Lвк х bа х Са, теңге.
мұндағы: bа - қоймадағы автоматты түрде кірудің ені, bа = 1532 м.
Ca - 1 м2 автоматты кіре беріс құны, теңге.
Квк = 120 х 15 х 3000 = 540 000 теңге.
Квк = 120 х 15 х 3000 = 540 000 теңге.
bа = 15 м.;
Са = 3000.
Кэ = Lэ х Сэ, теңге.
Кэ = 720 х 1250 = 937 500 теңге.
Кэ = 720 х 1250 = 937 500 теңге.
Сэ = 1250 теңге.
Квк = Lвк х Свк.
Квк = 240 х 4350 = 1 044 000 теңге.
Квк = 240 х 4350 = 1 044 000 теңге.
Свк = 2400 + 1950 = 4350 теңге.
К = 4032000+560000+17484600+1050000+5400000+937500+1044000 = 30 508 100 теңге.
К = 7080000+580000+17484600+1050000+5400000+937500+1044000= 33 576 100 теңге.
Операциялық шығындарды анықтау.
Операциялық шығыстарға мыналар жатады: жалақы, электр энергиясы мен отын шығыны, майлау құралдары мен майлықтары, техникалық қызмет көрсету, тиеу-түсіру машиналарының, құрылғылар мен құрылыстардың құнсыздануы және басқа да шығыстар.
С = З + Э + Т + М + А + Р + Д, теңге.
мұндағы: З - барлық төлемдерді ескере отырып, жалақыға арналған шығындар, теңге;
Э - электр энергиясына жұмсалған шығындар, теңге;T - отын үшін тең, теңге;М - майлау және майлау материалдары, тежегіш сұйықтық және т.б. үшін, теңге;A - амортизация, теңге;Р - ағымдағы жөндеу және техникалық қызмет көрсету шығындары, теңге;Д - өткенге қосылмаған қосымша шығындар, теңге.
С = З + Эс + М + А + Р + Д, теңге.C = З + Эт + М + А + Р + Д, теңге.
Өндіріс қызметкерлеріне арналған еңбекақы қорының мөлшері еңбек шығындарына және әртүрлі кәсіптердегі қызметкерлердің ауысымына байланысты анықталады.
З = а х d х Tд (Rд х ем + Rr х er + Rc х ec + …+ Rm х em), теңге.
мұнда: а - жалақы және басқа да еңбек шығындарына есептеуді ескере отырып, коэффициент 1,5 ; 1,6 - ге тең болуы тиіс;
d - жұмыс күнінің орташа ұзақтығы (174,6: 25,6 = 6,82).
Tд - 305 - жылына жұмыс күндерінің саны;
Rd, Rr, Rc - машина операторларының, тиеушілердің, сүңгішілердің саны, адам;
em, er, ec - сағаттық тарифтік ставка, тиісінше, механик, тиегіш, сатушы (ЕНВ бойынша), теңге;
З = a х d х Tд (Rd х e) = 1.6 х 6.82 х 305 (3-250) = 2496120 теңге.a = 1.6; d = 6.82; Tд = 305 күн; Rd - 3 операторы.3 = a х d х Tд (Rd х e) = 1.6 х 6.82 х 305 (4 + 250) = 3328160 теңге.a = 1.6; d = 6.82; Tд = 305 күн; Rd - 4 операторы.
Электр энергиясының немесе отынның құнын анықтау тұтынылатын энергия немесе отын мөлшерін анықтауға және осы соманы бір киловатт / сағат қуатын немесе отынның бір тоннасын көбейту арқылы азайтылады.
Электр жетегі бар машиналарда:
Эс = Nк х 0 х 1 х Тр х Сэ, теңге.
мұндағы: Nк - машина немесе зауыттың қозғалтқышының номиналды қуаты, кВт;
0 - машина тораптары мен аккумуляторлардағы электр дистрибьюторларының шығындарын ескеретін коэффициент, 0 = 1,051,15;
1 - орташа жүктемесі бар қуат пен уақыт бойынша қозғалтқышты пайдалануды ескеретін коэффициент, 1 = 0,6 0,8;
Тр - барлық жүк тасымалдарын өңдеу бойынша жыл ішінде машина жұмысының ұзақтығы, сағат.
Es = Nk х 0 х i х Tp х Se, теңгеNк = 40кВт0 = 1.15;i = 0.8;Tp = 1870 с / жылSe = 10 теңгеЖылу қозғалтқышы бар машиналарда (карбюратор немесе дизель):Et = N х 0 х Tp х Cn, теңгемұнда: N - электр станциясының жалпы қуаты, кВт;- Толық жүктемемен үздіксіз жұмыс істеу сағатына 1 кВт / сағ кг-ға дейінгі отын шығыны:Ст - 1 кг. отын, теңге.Эт = N х 0 х Tp х Cn, теңге II N = 36кВт = 0.42Сn = 40 теңгеTp = 2514 с / жылЭс = 40 х 1.15 х 0.8 х 1870 х 10 = 688 160 теңге Эт = 36 х 1.15 х 2514 х 0.42 х 40 = 1 748 537 теңге.
Қосалқы материалдардың құны - тежегіш сұйықтық, майлау майлары, майлықтар және т.б. - осы материалдардың тұтыну мөлшеріне және олардың құнын ескере отырып есептеу арқылы дәл анықталуы мүмкін.
M = 0,02 х Ес, теңге
M = 0,02 х 688160 = 13763 теңге
M = 0,02 х Эт = 0,02 х 1748537 = 34970,7 теңге
Амортизациялық аударымдар «Негізгі құралдар бойынша амортизация нормалары» және халық шаруашылығында амортизациялық аударымдарды жоспарлау, есептеу және пайдалану тәртібі туралы ережеге сәйкес белгіленеді.
Тозу мен жөндеуге арналған шегерімдер механикаландырудың негізгі құралдарымен және барлық қосалқы құрылғылармен анықталады: зарядтау пункттері, крандар және тиеу-түсіру жолдары, коммутация нүктелері, өтпе жолдар, бункерлер, сондай-ақ ғимараттар мен басқа да құрылыстар. Барлық осы құрылғылар мен құрылымдардың әртүрлі өмір сүру мерзімі мен түрлі жөндеу шығындарына ие болғандықтан, әрбір құрал-жабдықтар мен машиналардың түрлері үшін амортизация мен жөндеуге арналған шегерімдер бөлек анықталуы керек. Сонымен қатар, сол машинаның жеке бөліктері немесе оның жабдықтың элементтері әртүрлі қызмет мерзіміне ие. Осылайша, мұндай жағдайларда нақты есептеулермен, амортизация мен жөндеуге арналған шегерімдер бөлімнің түйіндері мен элементтері үшін бөлек анықталуы керек.
A = 0.01 Ki х A, теңге
мұнда: n - K анықтау үшін формуладағы терминдердің саны;
Ki - формулада i-ші мағынаның мәні, теңгемен;
A - амортизацияға аударымдардың пайызы.
A = 0.01 х 30508100 х 22.7 = 6 925 339 теңге
K = 30 508 100 теңге; A = 22.7
A = 0.01 х 33576100 х 25.6 = 8 595 481 теңге
K = 33,576,100 теңге; A = 25.6
Тиеу түсіру машиналары мен аппараттарын ағымдағы жөндеу және күтіп ұстау «Теміржол көлігі кәсіпорындарында жабдықтарды жөндеудің алдын-алу туралы ережесі» негізінде жоспарланады. Шамамен есептеулер үшін жөндеудің осы түрлеріне жұмсалатын шығындар машиналар мен құрылғылардың бастапқы құнын 2-ден 10% -ға дейін қабылдай алады. Соның ішінде шегерімдердің аз пайызы бастапқы құны жоғары, күрделі құрылымдық және күрделі машиналар үшін, ал бастапқы құны аз, күрделі емес машиналар мен құрылғылар үшін шегерімдердің жоғары пайызы қабылданады.

P = 0,02 х K, теңге
P = 0.02 х 30508100 = 610162 теңге
P = 0.02 х 33576100 = 671 522 теңге
Қосымша шығындарға ғимараттарды, құрылыстарды, арзан жабдықты, еңбек және қауіпсіздік техникасын ұстауға жұмсалатын шығындар жатады. Олардың барлығы операциялық шығындардың шамамен 20% -ын құрайды.
D = 20%, теңге
D =134169.4 * 20 = 2683386 теңге
D = 179733.4 * 20 = 3594668 теңге
C = 2496120 + 688160 + 13763 + 6925339 + 610162 + 2683306 = 13,416,850 теңге
C = 3328160 + 1748537 + 34971 + 8595481 + 671522 + 3594668 = 17,973,339 теңге
Қорытынды.
Әдебиеттер.

Приложенные файлы

  • docx 9583775
    Размер файла: 1 MB Загрузок: 0

Добавить комментарий