Курсавыя працы па стылістыцы


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
1



МІНІСТЭРСТВА
АДУКАЦЫІ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ

БЕЛАРУСКІ ДЗЯРЖАЎНЫ ЎНІВЕРСІТЭТ

ІНСТЫТУТ ЖУРНАЛІСТЫКІ








Кафедра стылістыкі і літаратурнага рэдагавання




Курсавыя працы па стылістыцы


Вучэбна
-
метадычны дапаможнік

для студэнтаў факультэта журналістыкі







Складальнікі:

Г.

І.

Басава, В.

І.

Дзесюкевіч, М.

П.

Цыбульская









Мінск


200
9

2




Аўтары:
Басава Ганна Іванаўна
, кандыдат філалагічных навук, дацэнт
Інстытута журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта;

Дзесюкевіч Вольга Іванаўна
, кандыдат філа
лагічных навук, дацэнт Інстытута
журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта;

Цыбульская Маргарыта Пятроўна
, старшы выкладчык Інстытута
журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта



Рэцэнзент



Іўчанкаў Віктар Іванавіч
,

доктар філалагічных нав
ук, прафесар,
загадчык кафедры стылістыкі і літаратурнага рэдагавання Інстытута
журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта





Вучэбна
-
метадычны дапаможнік

зацверджаны

на пасяджэнні

кафедры стылістыкі і літаратурнага рэдагавання

Інстытута журналісты
кі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

16

лістапада 2009 г., пратакол №
4
.



Рэкамендаваны Вучоным
c
аветам Інстытута журналістыкі

Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта

1
6
лістапада 2009 г.
,

пратакол №

4

.
3


ЗМЕСТ


Агульная характарыстыка працы

4

Этапы выканання курсавой працы

5

Структура працы (рубрыкацыя)

6

Выкарыстанне інтэрнэт
-
рэсурсаў

8

Курсавая праца па стылістыцы

9

Лексікаграфічныя к
рыніцы (слоўнікі і даведнікі)

11

Тэматыка курсавых прац па стылістыцы

18

Афармленне курсавых прац

51

Дадатак 1

54

Спіс выкарыстанай літаратуры

55


4


Агульная характарыстыка працы


У сучасную эпоху, эпоху глабальнай палітычнай
, эканамічнай і культурнай
інтэграцыі планеты, назіраецца перагляд як зместу, так і ролі адукацыі ў
грамадстве. Адной з галоўных задач вышэйшай школы з‱яўляецца павышэнне
ўзроўню ведаў студэнтаў, выхаванне ў іх самастойнасці, тво
рчага падыходу ў
авалоданні

навы
камі, фармірав
анне навыкаў даследчай працы. У

выкананні
гэтай задачы значная роля адводзіцца такім яе формам працы, як курсавыя і
дыпломныя працы, якія спалучаюць у сабе навучальны і навукова
-
даследчы
складнікі.

Мэта курсавой працы


навучыць студэнт
аў самастойна назіраць як за
пэўнымі з‱явамі, так і аналізаваць, тэарэтычна абагульняць адпаведны
фактычны матэрыял, працаваць з навуковай літаратурай. Курсавая праца
служыць праверкай умення выкарыстоўваць атрыманыя веды для вырашэння
пэўнай навуковай зад
ачы, выяўляе творчыя здольнасці студэнтаў.

На факультэце журналістыкі курсавая праца выконваецца студэнтамі
дзѐннай і завочнай формаў навучання на ІІ, ІІІ і І
V

курсах. Яна з‱яўляецца
самастойным навуковым даследаваннем тэкстаў масавай камунікацыі, у якім
с
тудэнт павінен прадэманстраваць тэарэтычныя веды, атрыманыя на
факультэце журналістыкі падчас вывучэння як спецыяльных, так і
агульнаадукацыйных дысцыплін. Акрамя таго, курсавая праца


адзін са
шляхоў выпрацоўкі
ў студэнтаў уменняў і навыкаў:

вывучаць нав
уковую
літаратуру, рабіць навуковыя назіранні, лагічна і паслядоўна выкладаць думкі ў
пісьмовай форме, рабіць вывады і абагульненні, складаць спіс літаратуры,
афармляць працу ў адпаведнасці з існуючымі стандартамі (правіламі і
патрабаваннямі).

Курсавая пра
ца павінна адпавядаць усім патрабаванням, якія
прад‱яўляюцца да навуковых тэкстаў. Падчас выканання курсавой працы
студэнт павінен:



абгрунтаваць актуальнасць, навізну і практычную значнасць
праблемы;



дакладна вызначыць аб‱ект і прадмет даследавання;



прадэм
анстраваць валоданне паняційным апаратам;



правесці аналіз тэкстаў
у

аспекце заяўленай тэмы даследавання;

5




рэалізаваць мэту і задачы даследавання, пастаўленыя ў пачатку
работы;



выявіць культуру навуковага выкладу тэарэтычнага і фактычнага
матэрыялу;



зрабіць
вывады, падагульненні вынікаў даследавання.

Курсавая праца павінна быць вытрымана ў навуковым стылі, што мае на
ўвазе наяўнасць спецыяльнай тэрміналагізаванай лексікі; мінімальную ступень
праяўлення асобаснага пачатку ў тэксце (абмежаванне выкарыстання
эма
цыянальна
-
ацэначнай лексікі, экспрэсіўнага сінтаксісу і інш.), лагічнасць
выкладання. У працэсе работы неабходна карыстацца навуковай літаратурай і
слоўнікамі.

Крытэрыямі ацэнкі курсавой працы з‱яўляецца актуальнасць выбранай
тэмы, глыбіня асваення матэрыя
лу, якасць падбору і выкарыстання крыніц,
ступень самастойнасці вывадаў, агульная культура выкладу. Павінна быць
праведзена грунтоўная праўка
-
вычытка. Наяўнасць арфаграфічных,
пунктуацыйных і стылістычных памылак прыводзіць да зніжэння адзнакі.



Этапы вы
канання курсавой працы


Спачатку студэнту неабходна выбраць тэму даследавання з прапанаванага
спісу тэм (удакладненне і змена тэмы курсавой работы адбываецца толькі са
згоды навуковага кіраўніка і загадчыка кафедры). Калі тэма, якая цікавіць
студэнта, не а
длюстравана ў спісе, неабходна звярнуцца з гэтым пытаннем да
выкладчыка кафедры, які дапаможа сфармуляваць яе так, каб яна адпавядала
праблематыцы кафедры.

Тэма курсавой працы не павінна быць вельмі шырокай і павінна
адлюстроўваць прадмет даследавання (шт
о аналізуецца) і аб‱ект даследавання
(дзе аналізуецца).

Пасля таго, як студэнт вызначыцца з тэмай, яму неабходна скласці
бібліяграфічны спіс, размеркаваць яго па ступені прыярытэтнасці, асабліва
вылучаючы тую літаратуру, якая ў далейшым будзе выкарыстана
непасрэдна
для напісання курсавой працы. Гэтыя навуковыя працы павінны быць
прааналізаваны студэнтам. У бібліяграфічны спіс студэнт павінен уключыць:

а) навуковыя працы, якія непасрэдна тычацца тэмы даследавання;

6


б) літаратуру, звязаную з функцыянаваннем

сродкаў масавай камунікацыі.
У спіс можна ўвесці навуковую літаратуру міждысцыплінарнага характару (па
журналістыцы, псіхалогіі, сацыялогіі, культуралогіі і інш.), неабходную для
раскрыцця тэмы даследавання.

Пасля вывучэння навуковай літаратуры студэнт мо
жа прыступаць да
эмпірычных даследаванняў, гэта значыць непасрэдна да вывучэння тэкстаў
абранага сродку масавай камунікацыі. Работа над курсавой працай
прадугледжвае стварэнне не толькі бібліяграфічнай картатэкі, але і картатэкі
прыкладаў. Прыклад павінен
уяўляць сабой асобнае слова ці словазлучэнне, а
таксама кантэкст ужывання


адзін ці некалькі сказаў, якія дазволяць раскрыць
асаблівасці разглядаемага эмпірычнага матэрыялу. Прыклады, упарадкаваныя і
дакладна пранумараваныя, могуць скласці дадатак (дадатк
і) курсавой працы.
Калі іх некалькі, то неабходна пранумараваць і ўключыць у змест курсавой
працы.



Структура працы (рубрыкацыя)


Неабходным этапам даследавання з‱яўляецца складанне разгорнутага
плана, які раскрывае змест працы, яе сутнасць і структурнае
адзінства.
Дэталѐвы, прадуманы план адлюстроўвае сістэму і паслядоўнасць у выкладзе
матэрыялу, канкрэтызуе напрамкі даследавання, аб‱ядноўвае сузалежныя
часткі, якія дапаўняюць, узаемаабумоўліваюць ход і логіку разважанняў.

Першапачатковы план курсавой пра
цы акрэсліваецца падчас знаѐмства з
літаратурай па тэме і класіфікацыі фактычнага матэрыялу. Канчатковы варыянт
плана ўдакладняецца

/

выяўляецца падчас напісання чарнавога варыянта.
Неабходна
памятаць, што фармулѐўка назвы
глаў, раздзелаў, параграфаў
з‱яўл
яецца сэнсавым ядром даследаванай з‱явы. Назва дэманструе як
аўтаномнасць, лагічную завершанасць кожнай часткі, так і яе суаднесенасць са
зместам усяго даследавання.

Структурызацыю, рубрыкацыю прынята адлюстроўваць не толькі ў плане,
але і ў змесце працы.

Курсавая праца традыцыйна складаецца з уступу, дзвюх (ці больш) глаў,
заключэння, спісу выкарыстанай літаратуры, спісу выкарыстаных крыніц і
бібліяграфічнага спісу. Работа можа змяшчаць дадаткі.

7


Работа пачынаецца з напісання
Ў
СТУПУ
, у якім аўтар:



аргументу
е выбар тэмы даследавання, адзначаючы актуальнасць і
практычную значнасць працы;



аргументуе выбар крыніцы (СМІ, твор мастацкай літаратуры і
інш.) і дае яе характарыстыку;



фармулюе мэты і задачы даследавання.

Акрамя таго, уступ можа ўключаць агляд навуковай

літаратуры па абранай
тэме даследавання.

Асноўны змест курсавой працы складае аналіз і ацэнка сабранага і
прыведзенага ў сістэму фактычнага матэрыялу, выяўленне характэрнага і
спецыфічнага ў ім. Назіранні, разважанні аўтара прыводзяць да абагульненняў,
вы
вадаў. Абгрунтаванымі, доказнымі з‱яўляюцца тыя высновы, якія вынікаюць
з непасрэднага аналізу фактаў, пацвярджаюцца тыповымі, характэрнымі
прыкладамі.

АСНОЎНАЯ ЧАСТКА ПРАЦЫ

звычайна складаецца з дзвюх глаў.
Магчымы

два варыянты пабудовы асноўнай часткі. П
ры першым варыянце
асноўная частка работы дзеліцца на тэарэтычную і практычную главы, дзе
тэарэтычная глава ўяўляе сабой рэфератыўны агляд прачытанай навуковай
літаратуры па абранай тэме, а практычная


адпаведны аналіз эмп
і
рычнага
матэрыялу, заснаваны на
тэарэтычных палажэннях, апісаных у першай главе.

Другі варыянт прадугледжвае такую кампазіцыю працы, пры якой няма
дакладнага дзялення на тэарэтычную і практычную главы. У межах кожнай з
глаў спачатку апісваюцца тэарэтычныя палажэнні, а затым яны
выкарысто
ўваюцца пры аналізе прыкладаў з канкрэтных сродкаў масавай
камунікацыі ці твораў мастацкай літаратуры. Менавіта ў гэтым выпадку трэба
будзе правесці рубрыкацыю працы.

Курсавая праца павінна мець кальцавую кампазіцыю, гэта значыць у
ЗАКЛЮЧЭННІ

неабходна з у
лікам мэт і задач, сфармуляваных ва
Ў
СТУПЕ
,

зрабіць вывады па кожнай з глаў, абагул
ь
ніць вынікі даследавання і, калі
дазваляе матэрыял, даць практычныя рэкамендацыі, якія маглі б быць
выкарыстаны ў журналісцкай дзейнасці.

СПІС ВЫКАРЫСТАНАЙ ЛІТАРАТУРЫ

ўключ
ае толькі тыя навуковыя
і даведачныя выданні (манаграфіі, вучэбныя дапаможнікі, навуковыя артыкулы,
слоўнікі і інш.), на якія былі зроблены спасылкі ў курсавой працы.

8


У
БІБЛІЯГРАФІЮ

ўключаюцца спіс выкарыстанай літаратуры, а таксама
тыя навуковыя і даведач
ныя выданні, якія былі прачытаны аўтарам пры
падрыхтоўцы курсвой працы, але не цытаваліся ў самім даследаванні.

СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ

павінен уяўляць сабой пералік тых
тэкстаў масавай камунікацыі ці твораў мастацкай літаратуры, якія былі
прааналізаваны
ў курсавой працы
. (
Гл.

у
зор афармлення спісаў
.
)



Выкарыстанне і
нтэрнэт
-
рэсурсаў


У наш час пры напісанні курсавой працы студэнты звычайн
а звяртаюцца
да рэсурсаў сеткі
і
нтэрнэт. Як

паказвае практыка, не заўсѐды магчымасці сеткі
выкарыстоўваюцца згодна з пр
ызначэннем і ў поўным аб‱ѐме. Часам студэнты
ўключаюць у сваѐ даследаванне (цалкам ці фрагментарна) размешчаныя ў
і
нтэрнэце тэксты без змен, каментару ці спасылак, што расцэньваецца як
плагіят. Гэта не азначае, што не вар
та звяртацца да рэсурсаў сеткі
і
нтэ
рнэт

для
атрымання звестак, якія дапамогуць у даследаванні. Неабходна толькі разумець,
што і якім чынам можна выкарыстоўваць пры напісанні курсавой працы.

Электронныя адрасы бібліятэк можна знайсці дзякуючы пошукавым
сістэмам, напрыклад
www
.
tut
.
by
;
www.rambler.ru
;
www.yandex.ru
;
www.catalog.alledu.ru

і іншым. Пры пошуку навуковай літаратуры можна
карыс
тацца пошукавымі сістэмамі (
Rambler, Yandex, Aport

і інш.), дзе
знаходжанне інфармацыі ажыццяўляецца па ключавых словах.


Неабходна ведаць, што атрыманая інфармацыя нераўназначная, таму пры
адборы патрэбна звяртаць увагу на аўтара публікацыі, сайт, на якім

размешчана
інфармацыя, час публікацыі. Заслугоўваюць увагі і такія парталы, як
www.philology.ru

(рускі філалагічны партал),

www.omsu.omskreg.ru

(
©Вестник
Омского универси
тетаª),
www.jour.vsu.ru

(©Акценты. Новое в массовой
коммуникацииª)


выданне факультэта журналістыкі Варонежскага
дзяржаўнага універсітэта
,
http://cios.org/www/comweb.htm

(тэксты па
камунікацыі ў журналістыцы)
.

Матэрыялы, атрыманыя з сайтаў, выкарыстоўваюцца і афармляюцца ў
курсавой працы ў адпаведнасці з правіламі цытавання тэкстаў на папяровых
носьбітах.

9


Курсавая праца па стылістыцы


Курсавая праца па стылістыцы выконваецца студэнтамі факультэта
журналістыкі

дзѐннай і завочнай формаў навучання на ІІІ курсе. Яна з‱яўляецца
самастойным навуковым даследаваннем тэкстаў масавай камунікацыі і твораў
мастацкай літаратуры, у якім студэнт павінен прадэманстраваць тэарэтычныя
веды і практычныя навыкі, атрыманыя на факу
льтэце журналістыкі падчас
вывучэння “Стылістыкі”.

МАГЧЫМЫЯ

АСПЕКТЫ

СТЫЛІСТЫЧНАГА

АНАЛІЗУ

Пры стылістычным аналізе тэкстаў масавай камунікацыі і твораў
мастацкай літаратуры асноўную ўвагу неабходна звярнуць на аналіз менавіта
лінгвістычных асаблівасцей, а
днак нельга забываць і пра экстралінгвістычныя
фактары, якія ўплываюць на адбор тых ці іншых моўных сродкаў.

Да
экстралінгвістычных фактараў

адносяцца:



прадмет і адлюстраваная сфера рэальнасці;



камунікатыўная сітуацыя;



асоба аўтара, яго сацыяльна
-
прафесійн
ы статус, светабачанне;



мэта выказвання (інфармаванне, выражэнне чыіх
-
небудзь інтарэсаў);



від аўдыторыі, сфера яе дзелавой актыўнасці, тэрытарыяльная
агульнасць, узрост, пол і інш.;



тып выдання;



жанр і інш.

Да
лінгвістычных аспектаў даследавання

можн
а адне
сці, напрыклад,
лексіка
-
граматычныя асаблівасці выданняў рознага тыпу ці мастацкага тэксту,
с
істэм
у

маўленчых дзея
нняў, прынятую

ў аналіз
уемым

сродку масавай
камунікацыі
, а таксама інтэртэкстуальнасць
у медыятэкстах
.

Лексіка
-
граматычныя асаблівасці

Ідэйны
і тэматычны змест розных сродкаў масавай камунікацыі і твораў
мастацкай літаратуры знаходзіць выражэнне ў лексічных і граматычных
катэгорыях. Пры стылістычным аналізе ле
к
січнага ўзроўню тэксту можна
звярнуць увагу на праблемы, звязаныя з выкарыстаннем у су
часных сродках
масавай камунікацыі і твораў мастацкай літаратуры:



архаізмаў і гістарызмаў;



неалагізмаў і аказіяналізмаў;

10




сінонімаў і антонімаў;



мнагазначных слоў і амонімаў;



дыялектызмаў, жарганізмаў, аргатызмаў, запазычаных слоў;



тропаў і фігур маўлення і

іх стылістычных функцый у кожным
канкрэтным матэрыяле.

У курсавой працы можна таксама прааналізаваць праблемы, звязаныя з
суадносінамі экспрэсіўных і стандартных элементаў у тэксце. Аналіз суадносін
экспрэсіўных і стандартных элементаў дазваляе:



вызначыц
ь функцыі тэксту: перавага экспрэсіўных элементаў можа
сведчыць аб уплывовым характары аналізаванага тэксту
,

а
стандартных


аб яго інфарматыўнасці;



ахарактарызаваць індывідуальныя стылістычныя асаблівасці
асобнага аўтара (выдання, перадачы і інш.).

Так, н
апрыклад, тэкст, у якім пераважаюць экспрэсіўныя элементы
(размоўная лексіка на фоне кніжнай ці нейтральнай, тропы, фразеалагічныя
звароты, парцэляваныя канструкцыі, звароты, пабочныя і ўстаўныя словы і
канструкцыі, якія выражаюць асобасны пачатак і інш.),

можна ідэнтыфікаваць
як уплывовы тэкст з ярка выражаным асобасным пачаткам.

Сістэма маўленчых дзея
нняў,

прынятая ў аналіз
уемым

сродку масавай камунікацыі

Любы срод
ак масавай камунікацыі аперыруе

традыцыйным для яго
наборам маўленчых дзеянняў (
каментары,

і
нфармацыйныя паведамленні,
апісанне, ацэнка, зварот да чытача, сентэнцыя і інш.), на якіх фарміруюцца
жанравыя структуры. Стылістычны аналіз сістэмы маўленчых дзеянняў
канкрэтнага сродку масавай камунікацыі прадугледжвае даследаванне, з аднаго
боку, разнав
іднасцей маўленчых дзеянняў, а з другога


асаблівасцей іх
функцыянавання ў тэксце. Спецыфіка пэўнага сродку масавай камунікацыі
адлюстроўваецца
на выбары маўленчых дзеянняў, што выбіраюцца яго аўтарам
для выражэння інфармацыі.

Падчас працы над курсавой пр
ацай студэнту неабходна вызначыць
суадносіны маўленчых дзеянняў, арыентаваных на інфармаванне, і маўленчых
дзеянняў, арыентаваных на ўздзеянне; з дапамогай якіх маўленчых дзеянняў у
аналіз
уемым
тэксце выражаецца ацэнка, у якія моманты і пры дапамозе якіх
м
аўленчых дзеянняў яна выражаецца экспліцытна, а ў якія імпліцытна; ці ѐсць у
11


аналіз
уемым
тэксце маўленчае дзеянне, якое можна лічыць стылеўтваральным

элементам медыятэксту
.

Інтэртэкстуальнасць у тэкстах аналіз
уемага
выдання

Аналіз інтэртэкстуальнасці праду
гледжвае выяўленне і апісанне:



кола цытаваных крыніц (хто цытуецца і як часта);



форм выражэння інтэртэкстуальнасці ў тэксце (цытаванне, пераказ,
перадача “чужо
й

думкі
, спасылкі на аўтарытэтныя крыніцы,
прэцэдэнтныя тэксты ці іншыя формы, абумоўленыя асабл
івасцю
канкрэтнага сродку масавай камунікацыі);



спосабаў трансфармацыі прэцэдэнтных тэкстаў;



функцый цытаты ў канкрэтным сродку масавай камунікацыі: кантакт
з чытачом (слухачом), моўная гульня і інш.

Працуючы над курсавым даследаваннем, студэнт можа выбрац
ь адзін з
аспектаў стылістычнага аналізу, сфармуляваўшы тэму наступным чынам:
“Лексічныя асаблівасці газеты “Звязда” ці “Лексіка
-
граматычныя сродкі
стварэння экспрэсіі ў газеце “Літаратура і мастацтва”, “Апісанне ў газеце
“Чырвоная змена” і інш. Стылістычн
ы аналіз сродкаў масавай камунікацыі
прадугледжвае не толькі выяўленне і апісанне моўных і маўленчых
асаблівасцей тэкстаў, але і вызначэнне камунікатыўнай задачы, якую яны
павінны выконваць у тэксце, а таксама якасць рэалізацыі камунікатыўнай
задачы.



Лек
сікаграфічныя крыніцы (слоўнікі і даведнікі)


Распрацоўка тэарэтычнай часткі курсавога даследавання пачынаецца са
знаѐмства з адпаведнымі артыкуламі
энцыклапедычных
слоўнікаў.
Сярод іх
найбольш аўтарытэтнымі з‱
яўляюцца
:



Б
ЕЛАРУСКАЯ МОВА
:

Э
НЦЫКЛАПЕДЫЯ

(
пад р
эд.

А. Я. Міхневіча.



Мінск:
БелЭн., 1994
)


першае выданне такога тыпу ў гісторыі нацыянальнай
культуры. У
ім

падаецца нямала звестак з беларусазнаўчага мовазнаўча
-
культуралагічнага сумежжа. Энцыклапедыя змяшчае дастаткова
падрабязную характарыстыку катэ
горый і законаў функцыянавання
літаратурнай мовы, а таксама разнастайныя звесткі аб мове народна
-
12


гутарковай у яе дыялектнай разгалінаванасці, мове выдатных беларускіх
паэтаў і празаікаў. Разглядаецца і праблематыка культуры вуснага і
пісьмовага маўлення, с
танаўленне і пашырэнне літаратурных норм у галіне
правапісу, вымаўлення, стылістыкі. Энцыклапедыя змяшчае як артыкулы,
прысвечаныя пэўным праблемам, так і персаналіі.



Л
ИНГВИСТИЧЕСКИЙ ЭНЦИК
ЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ

(под ред. В
.

Н.

Ярцевой.

М., 2002
)

і
Р
УССКИЙ Я
ЗЫК

(под ред. Ю. Н. Караулова.



М., 2003).

Акрамя
артыкулаў, прысвечаных пэўным праблемам, да якіх дадаюцца даволі
падрабязныя бібліяграфічныя спісы, гэтыя энцыклапедыі змяшчаюць
персаналіі. Створаныя калектывам
і аўтарытэтных вучоных, гэтыя
энцыклапедыі в
ытрымалі некалькі перавыданняў.

Рэкамендуецца таксама звярнуць увагу на
энцыклапедычныя выданні

па стылістыцы
, якія выйшлі ў апошнія гады
:



Э
НЦИКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛО
ВАРЬ
-
СПРАВОЧНИК
.

В
ЫРАЗИТЕЛЬНЫЕ СРЕДСТВ
А
РУССКОГО ЯЗЫКА И РЕЧ
ЕВЫЕ ОШИБКИ И НЕДОЧЕ
ТЫ

(под ред.
А.

П.

Сковородникова.



М., 2005),

які

прысвечан
ы

праблеме выразнасці
маўлення. Стылістычныя фігуры і тропы, якія разглядаюцца ў першай
частцы слоўніка, пададзены ў аспекце рэальнага функцыянавання ў
маўленні. Сродкі выразнасці разглядаюцца як вынік прагматыч
на
матываваных адступленняў ад нормы.
Нематываваныя

прагматычна
адступленні (
немэтазгодныя

з пункту гледжання выразнасці) ацэньваюцца як
маўленчыя памылкі. Другая частка слоўніка, прысвечаная маўленчым
памылкам, скіравана на фарміраванне ўмення
ў

аўтарэдага
вання і актуальна
я

най
перш для студэнтаў спецыяльнасці ©Літаратурная работаª. Кожны
артыкул мае невялікі бібліяграфічны спіс.



С
ТИЛИСТИЧЕСКИЙ ЭНЦИКЛ
ОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ
РУССКОГО ЯЗЫКА

(под ред.
М.

Н.

Кожиной.



М., 2003
)
,
які

выконвае функцыю слоўніка стыліс
тычных
тэрмінаў, вылучаецца даволі аб‱
ѐмнымі бібліяграфічнымі спісамі да кожнага
артыкула і мае практычную і тэарэтычную накіраванасць. Адлюстроўвае
дынамічны інтэграцыйн
а
-
дыферэнцыйны працэс у навуцы: з‱яўленне новых
навуковых напрамкаў і дысцыплін і іх у
заемадзеянне. “Перапляценне”
стылістыкі з культурай маўлення, паэтыкай, прагматыкай, лінгвістыкай
тэксту і тэорыяй маўленчых актаў, а таксама з псіхалінгвістыкай знаходзіць
адлюстраванне ў адпаведных артыкулах энцыклапедычнага выдання, але
13


цэнтральнае месц
а ў гэтым слоўніку адводзіцца функцыянальнай
стылістыцы.



К
УЛЬТУРА РУССКОЙ РЕЧИ
:

Э
НЦИКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛО
ВАРЬ
-
СПРАВОЧНИК
(
под
ред. Л.

Ю.

Иванова, А.

П
.

Сковородникова, Е.

И.

Ширяева и др.
(
2
-
е изд.
).


М., 2007
)

змяшчае дэфініцыі

/

тлумачэнні асноўных паняццяў

тэорыі
культуры маўлення, функцыянальнай стылістыкі і рыторыкі, а таксама
звесткі пра большасць слоўнікаў рускай мовы. Згодна з канцэпцыяй аўтараў
энцыклапедыі, праблематыка культуры маўлення (культуры валодання
мовай) як дысцыпліны ахоплівае не толькі за
х
оў
ванне нормаў мовы, але і
выразнасць, эфектыўнасць маўлення. Адна з мэтаў выдання


дапамагчы
даследчыкам сучасных тэкстаў масавай камунікацыі. Асноўнымі крыніцамі
для прыкладаў сталі актуальныя тэксты СМІ. Значная частка слоўніка
прысвечана пытанням эра
талогіі (апісанню маўленчых памылак).

Сярод
лінгвістычных

адзначым найбольш вядомыя
тлумачальныя
слоўнікі
.

Т
ЛУМАЧАЛЬНЫ СЛОЎНІК Б
ЕЛАРУСКАЙ МОВЫ

(5 т. Пад агульн. рэд.
К.

К.

Атраховіча (Кандрата Крапівы).


Мінск, 1977

1984)
з‱яўляецца найбольш
поўным сучасн
ым даведнікам такога тыпу. У ім фіксуецца лексіка і фразеалогія
беларускай мовы ХХ ст. З‱яўляючыся нарматыўным даведнікам сучаснай
беларускай літаратурнай мовы,
с
лоўнік зыходзіць з аб‱ектыўнага характару тых
нормаў і жывых тэндэнцый, якія склаліся ў мове н
а працягу пяцідзесяці гадоў
ХХ ст. на ўсіх узроўнях яе сістэмы


лексічным, фразеалагічным,
акцэнтуацыйным, словаўтваральным і граматычным. Гэтыя асаблівасці робяць
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы аўтарытэтным і актуальным даведнікам.

©Унікальны помні
к рускай мовыª (В.

У.

Вінаградаў),
Т
ОЛКОВЫЙ СЛОВАРЬ
ЖИВОГО ВЕЛИКОРУССКОГ
О ЯЗЫКА
У. І. Даля змя
шчае больш за 200 000 слоў і
30

000 парэмій, але, як вядома, не з‱яўляецца нарматыўным. Звяртацца да яго
неабходна, калі ў курсавым даследаванні разглядаецца публ
іцыстычны твор
XIX



пачатку
XX

стст. ці мастацкі, незалежна ад часу напісання.

Т
ОЛКОВЫЙ СЛОВАРЬ РУСС
КОГО ЯЗЫКА
(под ред. Д.

Н.

Ушакова, 4 т.,
85

000

слов) пачаў стварацца ў 20
-
я гады
XX

ст. выдатным калектывам
вучоных. У працы над слоўнікам удзельнічалі В
.

У.

Вінаградаў, Р.

В.

Вінакур,
Б.

А.

Ларын, С.

І.

Ожагаў, Б.

В.

Тамашэўскі. У слоўнік
у
вайшла лексіка розных
сфер ужывання (дыялектная, прастамоўная, прафесі
йныя

і спецыяльныя
тэрміны). Гэты слоўнік павінен быў вырашаць шматлікія задачы, бо, акрамя
14


тлумач
эння значэнняў слова, утрымліваў інфармацыю аб вымаўленні,
напісанні, этымалогіі, граматычных асаблівасцях і стылістычных уласцівасцях
слоў. Гэты нарматыўны слоўнік быў накіраваны на прадухіленне памылковага
словаўжывання. У 2005 годзе было выдадзена перап
рацаванае і дапоўненае
выданне


Т
ОЛКОВЫЙ СЛОВАРЬ СОВР
ЕМЕННОГО РУССКОГО ЯЗ
ЫКА

(Д.

Н.

Ушаков;
под ред. Н.

Ф.

Татьянченко, 110

000

словарных статей
), у які
м

захаваліся
асноўныя лексікаграфічныя прынцыпы першапачатковага слоўніка. Былі
ўключаны новыя словы, я
кія сталі ўжывацца ў літаратурнай мове ў апошнія
дзесяцігоддзі, зменены тлумачэнні слоў, адрэдагаваны ілюстрацыйныя
прыклады.

Першы кароткі нарматыўны тлумачальны слоўнік рускай мовы


С
ЛОВАРЬ
РУССКОГО ЯЗЫКА

(С.

И.

Ожегов, с 1972 г.


под ред. Н.

Ю.

Шведов
ой
)


адлюстроўвае актуальны лексіка
-
фразеалагічны фонд мовы. За межамі слоўніка
засталася прафесійная і дыялектная лексіка. Ілюстрацыі значэнняў лаканічныя і
выразныя. Найбольш папулярны тлумачальны слоўнік рускай мовы.

С
ЛОВАРЬ СОВРЕМЕННОГО
РУССКОГО ЯЗЫКА

(БАС)

(17 т., М., Л., 1948

1965)
ахоплівае лексіку рускай літаратурнай мовы з канца
XVIII

ст. да яе сучаснага
стану, адлюстроўвае развіццѐ мовы пачынаючы з пушкінскіх часоў. Накіраваны
на ўсебаковую семантычную, стылістычную і граматычную характарыстыку
с
лова, яго фразеалагічнага акружэння, стылістычнага ўжывання
.

А
крамя таго
,

апісваюцца асаблівасці правапісу, вымаўлення і словаўтваральныя магчымасці
слова. Слоўнікавы артыкул вылучаецца багатай ілюстрацыйнай зонай, а
таксама найбольш тонка дыферэнцыяванай
сістэмай стылістычных
паметаў
.
Апошняя асаблівасць вызначае БАС як слоўнік павышанай нарматыўнасці. З
2004 года пачаў перавыдавацца пад назвай
Б
ОЛЬШОЙ АКАДЕМИЧЕСКИЙ

СЛОВАРЬ
РУССКОГО ЯЗЫКА
.

С
ЛОВАРЬ РУССКОГО ЯЗЫК
А

(МАС)

(4 т. Под ред. А.

П.

Евгеньевой, вт. и
зд.


1981

1984 испр. и доп., все последующие


стереотипные) з‱яўляецца
нарматыўным слоўнікам,
якая змяшчае

лексіку рускай літаратурнай мовы ад
Пушкіна да сучаснасці,
ілюстраваную

прыкладамі

з

мастацкай літаратуры.
Мэтай было прадставіць частку шырокаўжыв
альнай лексікі рускай
літаратурнай мовы, неабходную для чытання класіч
н
ай і сучаснай літаратуры.

Т
ОЛКОВЫЙ СЛОВАРЬ РУСС
КОГО ЯЗЫКА КОНЦА
ХХ

ВЕКА
.

Я
ЗЫКОВЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ

(под ред. Г.

Н.

Скляревской.



СПб., 1998) дазваляе ўявіць, як у мове
15


адлюстраваліся змены ў
грамадстве, якія адбываліся на працягу двух апошніх
дзесяцігоддзяў ХХ стагоддзя. Акрамя тлумачэння семантыкі слова і ілюстрацыі
словаўжывання, у слоўнікавым артыкуле можа прыводзіцца і некаторая
энцыклапедычная інфармацыя.

С
ОВРЕМЕННЫЙ ТОЛКОВЫЙ
СЛОВАРЬ РУСС
КОГО ЯЗЫКА

(под ред.
С.

А.

Кузнецова. Более 90 000 слов и фразеологических выражений.


СПб.,
2004) дае рознааспектную характарыстыку слоў (напісанне, вымаўленне,
паходжанне, словазмяненне, сфера функцыянавання, значэнне, спалучальнасць)
усіх стылістычных
пластоў і літаратурных жанраў, у якіх функцыянуе сучасная
руская мова. Семантычная структура
мнага
значных слоў і граматычныя формы
пададзены дакладна. Ілюстрацыйны матэрыял мінімальны.

Карысным даведнікам па пытаннях правапісу, вымаўлення і змянення
слоў з
‱яўляецца
Слоўнік беларускай мовы. Арфаграфія. Арфаэпія.
Акцэнтуацыя. Словазмяненне (пад рэд. М. В. Бірылы.


Мінск, 1987)
, які
найбольш поўна ахоплівае лексіку сучаснай беларускай літаратурнай мовы,
адлюстроўвае адрозненні ў напісанні і вымаўленні слоў, п
аслядоўна дае розныя
граматычныя формы зменных часцін мовы. Слоўнік садзейнічае павышэнню
культуры беларускай літаратурнай мовы, дазваляе атрымаць з адной крыніцы
неабходныя
звесткі

пра напісанне і вымаўленне пераважнай большасці слоў,
месца націску ў зыхо
дных словах і іх формах, самі гэтыя формы, што
існуюць
у
беларускай літаратурнай мове і ў наш час.

Зразумела, выконваючы даследаванне па канкрэтный тэме, студэнт
вымушаны звяртацца да вялікай колькасці іншых лексікаграфічных крыніц у
залежнасці ад матэрыял
у даследавання. Напрыклад, для тых, хто вывучае
стылістычныя асаблівасці сучаснай рускай публіцыстыкі, будзе цікавы слоўнік
Р.

Я.

Салганіка
С
ТИЛИСТИЧЕСКИЙ СЛОВАР
Ь ПУБЛИЦИСТИКИ

(М., 1999), а для тых,
хто займаецца паэтычным тэкстам,


С
ЛОВАРЬ ЯЗЫКА РУССКОЙ

ПОЭЗИИ
ХХ

ВЕКА

(отв. ред. В.

П.

Григорьев, 2001). Разумеючы немагчымасць разглядаць вялікую
колькасць слоўнікаў, рэкамендуем карыстацца парадамі свайго навуковага
кіраўніка і звяртацца да лексікаграфічных сайтаў, такіх як
www
.
gramota
.
ru

і
www
.
oomnik
.
ru
, на якіх размешчаны слоўнікі
on
-
line
.

У адпаведнасці з тэмай даследавання аўтару курсавой працы неабходна
звяртацца да самых розных лексікаграфічных крыніц
,
спіс
якіх падаем ніжэй
.


16


Аба
бурка, М.

В. Беларускае слова і яго вывучэнне

/ М.

В.

Абабурка.


Мінск,
1986.

Абабурка, М.

В. Развіццѐ мовы беларускай мастацкай літаратуры /
М.

В.

Абабурка.


Мінск, 1987.

Абабурка, М.

В. Параўнальная граматыка беларускай і рускай моў

/
М.

В.

Абабурка.


Мінск, 1992.

Арашонкава, Г.

У., Лемцюгова
,

В.

П. Кіраванне ў беларускай і рускай мовах:
Слоўнік
-
даведнік / Г.

У.

Арашонкава.


Мінск, 1991.

Арашонкава, Г.

У., Лемцюгова
,

В.

П. Слоўнік цяжкасцей беларускай мовы /
Г.

У.

Арашонкава.


М
інск
, 1987.

Асновы ку
льтуры маўлення і стылістыкі / Пад рэд. У.

В.

Анічэнкі.


Мінск,
1992.

Беларуская мова: Цяжкія пытанні фанетыкі, арфаграфіі, граматыкі / Пад рэд.
А.

І.

Падлужнага.


Мінск, 1987.

Беларуская граматыка: У 2
-
х ч.


М
інск
, 1985.


Ч.

1; 1986.


Ч.

2.

Беларускі
я прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы. 3
-
е выд. // Склад. Ф.

Янкоўскі.


Мінск, 1992.

Гаўрош, Н.

В. Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы / Н.

В.

Гаўрош.


Мінск, 1991.

Грабчиков,

С.

М. Межъязыковые омонимы и паронимы

/ С.

М.

Грабчиков.


Мінск, 1980.

Киселев, И.

А. Русско
-
белорусский фразеологический словарь

/ И.

А.

Киселев.


Мінск, 1991.

Клышка, М.

Е. Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў / М.

Е.

Клышка.


Мінск, 1993.

Лепешаў,

І.

Я. Этымалагічны слоўнік фразеалагізмаў / І.

Я.

Лепешаў.


Мінск,
1981.


Лепешаў,

І.

Я. Фразеалагічны слоўнік беларускай мовы: У 2 т. / І.

Я. Лепешаў.


Мінск, 1993.

Плотнікаў, Б.

А., Антанюк
,

Л.

А. Беларуская мова. Лінгвістычны кампендыум /
Б.

А.

Плотнікаў.


Мінск, 2003.

Рагойша, В.

П. Паэтычны слоўнік / В.

П. Рагойша.


Мінск, 1987.

Санько,

З. Малы беларуска
-
рускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем

/
З.

Санько.


Мінск, 1991.

Сцяцко, П.

У. Культура мовы

/ П.

У.

Сцяцко.


Мінск
, 2002.

17


Сцяцко, П.

У. Беларускае нарднае словаўтварэнне / П.

У.

Сцяцко.


Мінск,
1977.

Сцяцко, П.

У. Народн
ая лексіка і словаўтварэнне / П.

У. Сцяцко.


Мінск, 1972.

Шакун, Л.

М. Словаўтварэнне / Л.

М. Шакун.


Мінск, 1978.

Шкраба, І., Шкраба
,

Р. Крынічнае слова / І.

Шкраба.


Мінск, 1987.

Шкраба, І. Самабытнае слова: Слоўнік беларускай безэквівалентнай лексік
і (у
рускамоўным дачыненні) / І. Шкраба.


Мінск, 1994.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы: У 8 т.


Мінск., 1978

1993. Т. 1

8.

Янкоўскі, Ф. Беларуская фразеалогія. Фразеалагізмы, іх значэнне, ужыванне /
Ф. Янкоўскі.


Мінск, 1968.

18


Тэматыка курсавых п
рац па стылістыцы


С
ТЫЛІСТЫЧНАЕ ВЫКАРЫСТ
АННЕ ЛЕКСІЧНЫХ І

ФРАЗЕАЛАГІЧНЫХ СРОДК
АЎ МОВЫ


З
АСВАЕННЕ І СТЫЛІСТЫЧ
НАЕ ВЫКАРЫСТАННЕ ЗАП
АЗЫЧАНАЙ ЛЕКСІКІ



Запазычанні з англійскай мовы ў матэрыялах спартыўнай тэматыкі.



Месца і стылістычныя функцыі запазычанняў у сфе
ры маладзѐжнай
субкультуры.



Фанетычная адаптацыя запазычанняў у сучаснай беларускай мове.



Запазычаная лексіка сферы інфармацыйных тэхналогій.



Новыя запазычанні ў палітычным дыскурсе.

Літаратура

Булыка, А.

М. Лексічныя запазычанні ў беларускай мове:
XIV

XVI
II

ст
ст. /
А.

М.

Булыка.


Мінск, 1980.

Бубновіч, Б.

І. Засваенне іншамоўных слоў беларускай л
ітаратурнай мовай:
дапам. для ст
уд. філал. спец.
ВНУ / Б.

І. Бубновіч.


Гродна, 2000.

Валгина,

Н.

С. Активные процессы в современном русском языке /
Н.

С.

Валгин
а.


М., 2003.

Давыдова,

О.

А. Заимствования
-
аббревиатуры в языке современных средств
массовой коммуникации / О.

А.

Давыдова // Язык современной
публицистики: сб. ст. /
С
ост. Г.

Я.

Солганик.


М., 2007.


С. 212

231.

Даўгулевіч,

Н.

М. Блокбастэр, трылер, д
жангл: Новая запазычаная лексіка
сферы культуры / Н.

М. Даўгулевіч // Роднае слова.


2003.




7.


С. 38

40.

Даў
гулевіч,

Н.

М. Брыфінг, спікер, саміт: Новыя запазычанні з англійскай мовы
ў палітычнай сферы / Н.

М.

Даўгулев
іч // Роднае слова.


2002.




10.


С.

31.

Даўгулевіч, Н.

М. Лайкра, скотч, хот
-
дог: Новая запазычаная лексіка пабытовай
сферы / Н.

М. Даўгулевіч // Роднае слова.


2003.


№ 6.


С. 40

42.

Даўгулевіч, Н.

М.
Графіці, джакузі, караоке



ѐн, яна, яно ці яны?: Род і лік
нескланяльных запа
зычаных назоўнікаў / Н.

М.

Даўгулевіч, В.

І.

Уласевіч //
Роднае слова.


2005.


№ 6.


С. 31

33
;

№ 7.


С. 49

51.

19


Какорина,

Е.

В. Трансформация лексической семантики и сочетаемости (на
материале языка газет) / Е.

В.

Какорина // Русский язык конца ХХ стол
етия
(1985

1995).


М., 1996.


С. 67

89.

Костомаров,

В.

Г. Языковой вкус эпохи: Из наблюдений над речевой практикой
масс
-
медиа / В.

Г. Костомаров.


СПб., 1999
.

Крысин, Л.

П. Иноязычное слово в контексте современной общественной
жизни / Л.

П.

Крысин // Ру
сский язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М.,
1996.


С. 142

161.

Мальцева,

Т.

А. Французск
ие заимствования в белорусском языке
/
Т.

А.

Мальцева.


Минск, 2004.

Новикова,

Н.

В. Культура использования заимствованных слов в
функциональных разновидностях яз
ыка / Н.

В.

Новикова // Культура
русской речи и эффективность общения.


М., 1996.


С. 375

396.

Панов, М.

В.

Из наблюдений над стилем сегодняшней периодики / М. В.

Панов
// Язык современной публицистики.


М., 1988.

Попова, Т.

В. Неология и неография совр
еменного русского языка: учеб пос. /
Т.

В.

Попова, Л.

В.

Рацибурская, Д.

В.

Гугунава.


М., 2005.

Сакун,

Т. Роля “газетных слоўнічкаў” у засваенні беларускай мовай
іншамоўнай лексікі

ў 1930
-
я гг. / Т.

Сакун // Роднае слова.


2007.


№ 12.


С. 37

39.

Совр
еменный русский язык: Социальная и функциональная дифференциация /
Л.

П.

Крысин (отв. ред.).


М., 2003.

Станкевіч, А.

А. Лексіка іншамоўнага паходжання ў беларускіх народных
гаворках

/ А.

А.

Станкевіч.


Гомель, 1996.

Сцепанчук, Ю.

А. Лексіка іншамоўнага
паходжання ў сучанай беларускай паэзіі
/ Ю.

А.

Сцепанчук.


Мінск,
2002.

Уласевіч, В.

І. Лексічныя працэсы ў беларускай мове 90
-
х гадоў ХХ ст.: дыс. ...
канд. філал. навук / В.

І.

Уласевіч.


Мінск, 2002.


С
ТЫЛІСТЫЧНАЕ ВЫКАРЫСТ
АННЕ Л
ЕКСІКІ ПАЗАЛІТАРАТУР
НЫХ

ПЛАСТОЎ

У ПУБЛІЦЫСТЫЧНЫМ МАЎ
ЛЕННІ



Кантрастнае спалучэнне кніжнай, прастамоўнай і жаргоннай лексікі на
старонках газет.



Маладзѐжны слэнг і яго адлюстраванне ў друку.

20




Крыніцы фарміравання лексікі маладзѐжнага слэнгу.



Тэрміналагічнае поле ў дасле
даваннях мал
адзѐжнага сацыялекту
.



Прафесійныя жаргоны і інтэржаргон (да пытання ўзаемадзеяння).



Тэхніцызмы і камп‱ютэрны жаргон: праблемы і перспектывы развіцця.



“Сцѐб” і прафесійны жаргон журналіста.



Сацыяльныя дыялекты, іх моўныя асаблівасці і функцыянаванне ў тэкст
ах
СМІ.



Размоўная і прастамоўная лексіка ў т
э
левізійным маўленні.



Слэнгавая лексіка ў газетна
-
публіцыстычным і тэлевізійным дыскурсе.

Літаратура

Береговская, Э.

М. Молодежный сленг: формирование и функционирование /
Э.

М.

Береговская // Вопросы языкознания
.


1996.


№ 3.


С. 32

42.

Бойко,

Б.

Л. Молодежный жаргон как отражение взаимодействующих
субкультур / Б.

Л.

Бойко // Встречи этнических культур в зеркале языка: (в
сопоставительном лингвокультурном аспекте).


М., 2002.


С. 352

361.

Большой словарь мол
одежного сленга / под ред. С.

И. Левиковой.


М., 2003.

Васильев, А.

Д. Крутой: к вопросу о формировании жаргонной лексики /
А.

Д.

Васильев // Русская речь.


1993.


№ 6.


С. 44

47.

Веселовская, Т.

М. Кто такие лохи? / Т.

М. Веселовская // Русская речь.


2001.


№ 1.


С. 55

58.

Виноградова,

Н.

В. Компьютерный сленг и литературный язык: проблемы
конкуренции / Н.

В. Виноградова // Исследования по славянским языкам.


2001.


№ 6.


С. 203

216.

Ворон,

О.

В. Принципы лексикографического описания профессиона
льного
жаргона (на материале жаргона программистов) / О.

В.

Ворон // Термин и
слово.


Новгород, 1997.


С. 143

147.

Горбаневский, М.

В. Не говори шершавым языком / М.

В.

Горбаневский,
Ю.

Н.

Караулов, В.

М.

Шаклеин.


М., 1999.

Грачев, М.

А. В погоне за эф
фектом (блатные с
лова на газетной полосе) /
М.

А.

Грачев // Русская речь.


2001.


№ 5.


С. 67

73.

Грачев, М.

А. Откуда слова ©тусовкаª и ©тусоватьсяª? / М.

А. Грачев // Русский
язык
в школе.


1995.


№ 3.


С. 84

86.

Грачев, М.

А. Третья волна / М.

А.
Грачев // Русская речь.


1992.


№ 4.


С.

61

65.

21


Григорьева,

О.

Н. Публицистический стиль в системе функциональных
разновидностей языка / О.

Н.

Григорьева // Язык средств массовой
информации: Учебное пособие для вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М.,
20
08.


С. 355

365.

Диева,

Т.

М. Социальные диалекты в современной российской прессе (газеты
©Завтраª и ©Русский порядокª): автореф. дисс. … канд .филол. наук /
Т.

М.

Диева.


СПб., 2001.

Ермакова,

О.

П. Источники пополнения жаргона / О.

П.

Ермакова // Русск
ий
язык.


1999.


№ 4.


С. 14

15.

Клушина, Н.

И. Особенности публицистического стиля / Н.

И.

Клушина // Язык
средств массовой информации: Учебное пособие для вузов / под ред.
М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С. 479

495.

Костомаров,

В.

Г. Языковой вкус эпох
и: Из наблюдений над речевой практикой
масс
-
медиа / В.

Г. Костомаров.


СПб., 1999.

Кронгауз, М.

А. Русский язык на грани нервного срыва / М.

А.

Кронгауз.


М.,
2007.

Крысин, Л.

П. О лексике русского языка наших дней / Л.

П. Крысин // Русский
язык в школе.



2002.


№ 1.


С. 3

7.

Лихолитов, П.

В. Компьютерный жаргон / П.

В. Лихолитов // Русская речь.


1997.


№ 3.


С. 43

50.

Личковаха, Ю.

В. Употребление ненормативной лексики в СМИ: языковой,
этический и правовой аспекты / Ю.

В. Л
ичковаха // Журналистика

в
2000

году: реалии и прогнозы развития: тезисы науч.
-
практ. конф., Москва,
2001.


М., 2001.


Ч.
VII
.


С. 26

28.

Лукашанец, Е.

Г. Социальные диалекты в восточнославянский языках /
Е.

Г.

Лукашанец.


Минск, 1993.

Михалкина, Т.

А. Внелитературная лексика

в языке произведений
А.

И.

Солженицына: автореф. дисс. … канд. филол. наук / Т.

А. Михалкина.


Минск, 2000.

Никитина, Т.

Г. Молодежный сленг: толковый словарь / Т.

Г. Никитина.


М.,
2007.

Почему бизнесмены говорят как идиоты: перевод с англ. / Б.

Фьюджер
,
Ч.

Хардауэй, Д. Варшавски.


М., 2006.

Рожанский, Ф.

И. Сленг хиппи / Ф.

И.

Рожанский.


СПб.


Париж, 1992.

22


Руденко, Е.

Н. Вот вам и драг с дропом, или Компьютерный жаргон глазами
лингвиста / Е.

Н. Руденко // Славянский мир на пороге
III

тысячелетия:
ма
териалы междунар. науч. конф., Гомель, 15
-
16 мая 2001 г.


Гомель,
2001.


С. 241

243.

Скворцов, Л.

И. Экология слова, или Поговорим о культуре русской речи /
Л.

И.

Скворцов.


М., 1996.

Современный русский язык: Социальная и функциональная дифференциация
/
Л.

П.

Крысин (отв. ред.).


М., 2003.

Толкач, А.

А. Маладзѐжны слэнг // Культура мовы і грамадства: матэрыялы
міжнар. навук.
-
практ. канф., Мінск, 5
-
6 снежня 2002 г.


Мінск, 2002.


С.

223

227.

Химик, В.

В. Поэтика низкого, или Просторечие как культурный

феномен /
В.

В.

Химик.


СПб., 2000.


С
ТЫЛІСТЫЧНАЕ ВЫКАРЫСТ
АННЕ ТЭРМІНАЛОГІІ Ў
ТЭКСТАХ
СМІ



Грамадска
-
палітычная тэрміналогія ў тэкстах СМІ.



Сучасная эканамічная тэрміналогія ў аналітычных матэрыялах.



Спецыфіка выкарыстання тэрміналогіі ў рэкламе.



Дыпламат
ычная тэрміналогія і формулы маўленчага этыкету ў СМІ.



Тэксты на эканамічныя тэмы ў семантычным і кагнітыўным аспектах:
на

матэрыялах СМІ.

Літаратура

Антанюк,

Л.

А. Спецыяльная лексіка беларускай мовы. Тэрміналогія: Вучэб.
дапам. / Л.

А.

Антанюк.


Мінск,
2002.

Антанюк,

М.

Г.
Рэцэпцыя рускіх юрыдычных тэрмінаў беларускай мовай /
М.

Г.

Антанюк // Имя и слово (проблемы семантико
-
прагм
атического
взаимодействия в славянских языках): материалы междунар. науч. конф.: В
2 ч.


Брест, 2007.



Ч. 2.


С. 3

7.


Гвозд
ович,

Г.

А.
Функционирование номинативных единиц научно стиля в
языке печатных СМИ

/ Г.

А.

Гвоздович //
Мир русского слова и русское
слово в мире: Материалы Х
I

Конгресса междунар. ассоциации
преподавателей русского языка и литературы.


Варна 17

23 сентябр
я
2007

г.


Т.3.


С.

343

347
.

23


Гвоздов
ич, Г.

А.
О терминологических номинациях на страницах СМИ

/
Г.

А.

Гвоздович

//
Журналістыка

2006: Тэорыя. Практыка. Творчасць:
Матэрыялы 8
-
й М
і
жнароднай навукова
-
практычнай канферэнцыі,
прысвечан
ай 85
-
годдзю Беларускаг
а дзяржаў
нага універсітэта. Вып. 8 /
Рэдкал.: С. В. Дубовік (адк. рэд.) і інш.


М
і
нск,

2006.



С. 177

179
.

Ефимов, Д.

К. Терминосфера СМИ в русском и английском языках: автореф.
дисс. … канд. филол. наук / Д.

К.

Ефимов.


Екатеринбург, 2005.

Ильин, М.

В.
Слова и смыслы. Опыт описания ключевых политических
понятий / М.

В. Ильин.


М., 1997.

Кавалѐва, Л.

Я. Англіцызмы ў тэрміналогіі сучаснай беларускай літаратурнай
мовы: аўтарэф. дыс. ... канд. філал. навук / Л.

Я. Кавалѐва.


Мінск, 2004.

Капейко, Т.

В. Лек
сіка
-
семантычны спосаб тэрмінаўтварэнне

/ Т.

В. Капейко.


Магілѐў, 2007.

Кожина, Н.

М. О диалогичности письменной научной речи / Н.

М.

Кожина.


Пермь, 1986.

Культура русской речи и эффективность общения.


М., 1996.

Літвін, Н.

У. Беларуская эканамічная т
эрміналогія і яе лексікаграфічная
фіксацыя / Н.

У.

Літвін // Слово и словарь: сб. науч. трудов по
лексикографии.


Гродно, 2007.


С. 67

70.

Лук‱янюк, Ю.

М. Сучасная беларуская філасофская тэрміналогія: Семантычны і
структурны аспекты: дыс. ... канд. філал
. навук / Ю.

М.

Лук‱янюк.


Мінск,
2003.

Любецкая,

К.

П. Нямецка
-
беларуская лексікаграфія ХХ ст. і фарміраванне
беларускай тэрміналогіі: аўтарэф. дыс. ... канд. філал. навук /
К.

П.

Любецкая.


Мінск, 2004.


Солганик, Г.

Я. Стилистика текста: Учебное пособ
ие / Г.

Я.

Солганик.


М.,
2005.

Ступин, В.

А. Инфолосоциолингвистика: методология, методика и техника
исследования динамики терминологических процессов и предметных
областей / Учебное пособие / В.

А.

Ступин.


СПб., 2000.

Терминология 3: изучение и обучен
ие. Материалы Третьей междун. научно
-
практич. конф. 24

26 ноября 2005г. /

ред. Т.

И.

Васильева, В.

Г.

Захарова,
В.

К.

Щербин.


Минск, 2006.

24


Терминология власти: советские политические термины в историко
-
культурном
контексте / Д.

М.

Фельдман.


М., 2006.


С
ТЫЛІСТЫЧНАЕ ВЫКАРЫСТ
АННЕ ПАСІЎНАЙ ЛЕКСІК
І Ў ТЭКСТАХ
СМІ



Аказіяналізм
ы

ў тэкстах СМІ.



Гістарызмы і архаізмы ў сучасных перыядычных выданнях.



©Новыяª гістарызмы ў СМІ.



Канфесійная лексіка ў СМІ.



Лексіка
-
семантычныя неалагізмы ў сучасным публіцыстычным маўле
нні.



Неалагізмы
-
запазычанні і іх беларускія эквіваленты ў публіцыстычным
тэксце.



Нетыповыя новаўтварэнні ў сучаснай публіцыстыцы.



Новыя намінацыі як адлюстраванне засваення моўнай свядомасцю рэалій
грамадскага жыцця.



Складаныя намінацыі ў сучаснай публіцыс
тыцы.

Літаратура

Басава, Г.

І. ©Наталяю смагу словам сакавітым...ª: Аказіянальнае слова і яго
значэнне/ Г.

І. Басава// Роднае слова.


1995.


№ 12.

Валгина, Н.

С. Активные процессы в современном русском языке /
Н.

С.

Валгина.


М., 2003.

Земская,

Е.

А. Ак
тивные процессы современного словопроизводства /
Е.

А.

Земская // Русский язык конца ХХ столетия.


М., 1996.


С.

90

140.

Земская, Е.

А. Словообразование как деятельность / Е.

А.

Земская.


М., 1992.

Зразікава,

В.

А. Семантычная і словаўтваральная структу
ра індывідуальна
-
аўтарскіх неалагізмаў (на матэрыяле беларускіх мастацкіх твораў першай
паловы ХХ ст.): дыс. ... канд. філал. навук / В.

А.

Зразікава.


Мінск, 2006.

Крысин, Л.

П. Социолингвистические аспекты изучения современного русского
языка / Л.

П.

Кр
ысин.


М., 1989.

Лопатин, В.

В. Рождение слова. Неологизм и окказиональные образования /
В.

В.

Лопатин.


М., 1973.

Попова, Т.

В. Неология и неография современного русского языка: учеб пос. /
Т.

В.

Попова, Л.

В.

Рацибурская, Д.

В.

Гугунава.


М., 2005.

Ст
рамной, А.

В. Газетный текст как источник неологизмов: автореф. дисс. ...
канд. филол. наук / А.

В.

Страмной.


Волгоград, 2007.

25


Тогоева, С.

И. Психолингвистические проблемы неологии / С.

И.

Тогоева.


Тверь, 2000.

Уласевіч, В.

В. Лексічныя працэсы ў белар
ускай мове 90
-
х гг.
XX

ст.: дыс. ...
канд. філал. навук / В.

В.

Уласевіч.


Мінск, 2002.

Хромчанка
,

А.

Р. Рэдактарскі аналіз вобраза аўтара
-
апавядальніка ў мастацкім
тэксце

//

Жыццѐм і словам прысягаючы...: да 85
-
годдзя заслуж. работніка
адукацыі Рэсп. Бел
арусь, д
-
ра філал. навук, праф. М. Я. Цікоцкага: Зб.
навук. прац / пад агул. р
эд., праф. В. І. Іўчанкава.


М
інск, 2007.


С. 279

283.

Шапошников,

В.

Н. Русская речь 1990
-
х. Современная Россия в языковом
отображении / В.

Н.

Шапошников.


М., 1998.


С
ТЫЛІСТ
ЫЧНАЕ ВЫКАРЫСТАННЕ Ф
РАЗЕАЛАГІЧНЫХ АДЗІНА
К



Трансфармацыя фразеалагізмаў у

газетных загалоўках.



Фразеалагічны каламбур у газетным загалоўку.



Роля і месца фразеалагізмаў у тэкста
х

СМІ.



Фразеалагізмы беларускай мовы з кампанентамі
-
саматызмамі (праблемы
семанты
кі і прагматыкі).



Афарызм як фрагмент газетнага дыскурсу.



Функцыянаванне фразеалагічных адзінак у мове газеты.

Літаратура

Алеф
и
р
енко, Н. Фразеологическое значение: природа
, сущность, структура /
Н.

Алеф
и
р
енко // Грани слова: Сборник научных статей к 65
-
лет
ию
В.

М.

Мокиенко.


М., 2005.

Вакуров,

В.

Н. Основы стилистики фразеологических единиц / В.

Н.

Вакуров.


М., 1983.

Вакуров,

В.

Н. Фразеологический каламбур в современной публицистике /
В.

Н.

Вакуров.


М., 1996.

Валгина,

Н.

С. Активные процессы в современ
ном русском языке /
Н.

С.

Валгина.


М., 2003.

Васильев,

А.

Д. От ©новоязаª


к ©постновоязуª / А.

Д.

Васильев // Слово в
российском телеэфире: Очерки новейшего словоупотребления.


М., 2003.

Вовчок,

В.

Н. Трансформация фразеологизмов как способ создания э
кспрессии
(на материале газетных текстов) / В.

Н.

Вовчок // Проблемы
26


функционирования языка и специфики речевых разновидностей.


Пермь,
1982.

Даніловіч,

М.

А. Факультатыўнасць кампанентаў фразеалагізмаў

/
М.

А.

Даніловіч

// Пісьменнік


мова


стыль: матэ
рыялы
ІІ
М
іжнар. нав.
канф.: У 2
-
х
т
.


Мінск, 2002.


Т.

І.

Демьянков, В.

З. Конвенции, правила и стратегия общения / В.

З. Демьянков //

Известия АН СССР. Сер. ©Литература и языкª, 1982.


Т. 41
.



В
ып. 4
.


С.

327

337.

Ермакова, О.

П. Семантические проце
ссы в лексике / О.

П.

Ермакова // Русский
язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 32

66.

Земская, Е.

А. Цитация и виды ее трансформации в заголовках современных
газет

/ Е.

А. Земская // Поэтика. Стилистика. Язык и культура.


М., 1996.

Зыкова,

Е.

И. К

вопросу о специфике функционирования крылатых выражений
в тексте

/ Е.

И. Зыкова

// Славянская фразеология и уровни языковой
системы.


Гданьск, 2002.

Іваноў, Я.

Я. Дыферэнцыяльныя прыметы афарызма: аўтарэф. дыс. ... канд.
філал. навук / Я.

Я.

Іван
оў.


Мінск, 2004.

Коваль,

В.

И. Восточнославянская этнофразеология: деривация, семантика,
происхождение.


Гомель, 1998.

Коваль,

В.

И. Славянская фразеология в арельном, историческом и
этнокульутрном аспектах / В.

И.

Коваль.


Гомель, 2007.

Костомаров, В.

Г. Языковой вкус эпохи: Из наблюдений над речевой практикой
масс
-
медиа

/ В.

Г. Костомаров


М., 1994.

Культурные слои во фразеологизмах и в дискурсивных практиках.


М., 2004.

Лазарева, Э.

А. Газетный заголовок

/ Э.А. Лазарева.



Свердловск, 1989.

Лазарев
а,

Э.

А. Системно
-
стилистические характеристики газеты

/
Э.

А.

Лазарева.


Екатеринбург, 1993.

Лепешаў,

І.

Я. Пра варыянтнасць і сінанімічнасць у лексіцы і фразеалогіі /
І.

Я.

Ле
п
ешаў, І.

М.

Хлусевіч // Весн. Гродзенскага дзярж. ун
-
та. Сер.

1.
Гісторыя. Фі
ласофія. Паліталогія і сацыялогія. Культуралогія.
Мастацтвазнаўства. Педагогіка. Псіхалогія. Правазнаўства. Філалогія.


2000.


№ 1.


С. 108

112.

Лепешаў,

І.

Я. Праблемы фразеалагічнай стылістыкі і фразеалагічнай нормы /
І.

Я. Лепешаў.


Мінск, 1984.

27


Леп
ешаў, І.

Я. У слоўні
кавую скрабонку: навуч. дапам. на спецкурсах
©Праблемы фразеалагічнай стылістыкіª і ©Прыказкі як моўныя адзінкіª /
І.

Я.

Лепешаў.


Гродна, 1999.

Ляхова, Т.

Н. Синтаксис фразеологической единицы / Т.

Н.

Ляхова.


СПб.,
1992.

Ляшчынская,

В.

А., Шведава, З.

У. Тыпалогія аўтарскіх фразеалагізмаў

і іх
мадэліраванне

/ В.

А. Ляшчынская

// Н
адзѐнныя праблемы лексікалогі
і і
анамастыкі славянскіх моў: з
б. навук. прац.


Мазыр
,

2006.

Максимов, В.

И. Новая фразеология и ее использование / В.

И.

Мак
симов //
Русский язык и культура речи / В.

И.

Максимов.


М., 2000.


С. 308

323.

Маршэўская,

В.

В. Фразеалагізмы са структурай сказа / В.

В.

Маршэўская.


Гродна, 2003.

Мелерович,

А.

М. Фразеологизмы в русской речи / А.

М.

Мелерович,
В.

М.

Мокиенко.


М.,

2001.

Михальчук, Н.

Г. Фразеологические единицы как средство формирования
идиостиля М.

А.

Булгакова: автореферат дисс. … канд. филол. наук /
Н.

Г.

Михальчук.


Орел, 2002.

Мокиенко, В.

М. Образы русской речи / В.

М.

Мокиенко.


СПб., 1999.

Муравьева, Н.

В
. Язык телевидения


язык улицы? / Н.

В. Муравьева // Русск
ая
речь.


2000.


№ 3.


С. 46

51.

Мусин, И.

Х. Психологический аспект изучения проблем речевого поведения /
И.

Х. Мусин // Текст в коммуникации.


М., 1991.



С. 127

136.

Савицкий,

Н.

П. Позитивн
ое и негативное отражение общества в языке /
Н.

П.

Савицкий // Словарь. Грамматика. Текст.


М., 1996.

Садоўская, А.

С.
А
нтанімічнасць

фразеалагізмаў

/ А.С. Садоўская// Пісьменнік


мова


стыль: матэрыялы ІІ міжнар. нав. канф.
: У 2
-
х т.



Мінск, 2002.


Т
.

1.

Санников,

В.

З. Русский язык в зеркале языковой игры / В.

З.

Санников.


М.,
1999.

Солганик, Г.

Я. Стилистический словарь публицистики / Г.

Я. Солганик.


М.,
1999.

Телия,

В.

Н. Русская фразеология: Семантические, прагматические и
лингвокультурологиче
ские аспекты / В.

Н.

Телия.


М., 1996.

Фразеология в контексте культуры: сб. ст. / В.

Н.

Телия (отв. ред.).


М., 1999.

28


Хлусевіч,

І.

М. Варыянтнасць фразеалагізмаў у сучаснай беларускай
літаратурнай мове / І.

М.

Хлусевіч.


Гродна, 2002.

Шевченко, Г.

И. Ф
разеологизмы античного происхождения в славянских
языках / Г.

И.

Шевченко.


Минск, 2005.


В
ЫКАРЫСТАННЕ ТРОПАЎ І

ФІГУР МАЎЛЕННЯ



Метафара ў сучасным публіцыстычным маўленні.



Прагматычная роля метафары ў публіцыстычным тэксце.



Метафо
рыка навукова
-
папулярнага

медыя
тэксту.



Спецыфіка метафары як
дыскурсаўтваральнага

фактара.



Метафара ў газетных загалоўках.



Тэматычная
ў
ніфікацыя метаніміі ў сучасным публіцыстычным маўленні.



Метанімія ў газетным маўленні пачатку ХХ стагоддзя.



Экспрэсія і с
тандарт у сучаснай публіцыстыцы.



Кампаратыўныя тропы як носьбіты фонавай інфармацыі (супастаўляльны
аспект).



Перыфраз

як экспрэсіўны сродак мовы газеты (семантычна
-
прагматычны
аспект).



Газетнае параўнанне.

Літаратура

Арутюнова, Н.

Д. Метафора / Н.

Д.

Арутю
нова // Лингвистический
энциклопедический словарь.


М., 1990.

Арутюнова, Н.

Д. Функциональные типы языковой метафоры /
Н.

Д.

Арутюнова.


М., 1978.

Баранов,

А.

Н. Русская политическая метафора (материалы

к словарю) /
А.

Н.

Баранов, Ю.

Н.

Караулов.


М., 1
991.

Политический дискурс: методы анализа тематической структуры и

метафорики
/ А.

Н.

Баранов, О.

В.

Михайлова, Г.

А.

Сатаров, Е.

А.

Шипова.


М., 2004.

Беззубов, А.

Н. Семантические приемы газетной речи / А.

Н.

Беззубов.


СПб.,
2000.

Бессарабова, Н.

Д. И
зобразительные и выразительные возможности метафор в
газетно
-
публицистической речи / Н.

Д.

Бессарабова.


М., 1985.

29


Горбач, В.

А. Метанімія ў публіцыстычным маўленні (парадыгматычныя
здольнасці і сінтагматычная неабходнасць): аўтарэф. дыс. ... канд. філал.

навук / В.

А.

Горбач.


Мінск, 2000.

Грехнева, Л.

В. Перифраза и смежные лингвистические явления /
Л.

В.

Грехнева // Термин и слово.


Н.

Новгород, 1997.

Гудков, Л.

Д. Метафора и рациональность / Л.

Д.

Гудков.


М.,1994.

Ермакова, О.

П. Семантические проц
ессы в лексике / О.

П.

Ермакова // Русский
язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 32

66.

Карпова,

Н.

С. Роль метафоры в развитии лексико
-
семантической системы
языка и языковой картины мира (на материале английских и русских
неологизмов): авто
реф. дисс. ... канд. филол. наук / Н.

С.

Карпова.


Саратов, 2007.

К
оролѐва, О. Э. Метонимия как тип значения: семантическая характеристика и
сферы употребления / О.

Э. Королѐва.


Обнинск, 2002.

Костомаров, В.

Г. Тексты в масс
-
медиа / В.

Г.

Костомаров //
Журналистика и
культура русской речи.


2004.


№ 2.


С. 4

40.

Красней, В.

П. Грані
слова: факультатыўны курс “Лексі
ка і фразеалогія
беларускай мовы”: вучэб. дапам.


Мінск, 1996.

Лакофф, Дж. Ме
тафоры, которыми мы живем / Дж.

Лакофф, М.

Джонсон.


М.,
200
5.

Ляшчынская, В.

А. Метафара ў паэзіі Янкі Купалы / В.

А.

Ляшчынская.


Гомель, 2003.

Малажай, Г.

М. Лінгвістычны аналіз тэксту: вуч. дапаможнік / Г.

М.

Малажай.


Мінск, 1992.

Метафора в языке и тексте.


М., 1988.

Падучева, Е.

В. К когнитивной теории ме
тонимии / Е.

В.

Падучева // Труды
международной конференции. Диалог 2003.


Протвино, 2003.

Романенко, В.

А. Референтная метонимия / В.

А.

Романенко // Русская и
сопоставительная филология: состояние и перспективы: Международная
научная конференция, посвящ
. 200
-
летию Казанского университета / Труды
и материалы.


Казань, 2004.


С. 277

278.

Сиривля, М.

А. Перифраз как экспрессивное средство языка газеты: автореф.
дисс. ... канд. филол. наук / М.

А.

Сиривля.


Челябинск, 2007.

Скляревская, Г.

Н. Метафора в с
истеме языка / Г.

Н.

Скляревская.


СПб., 1993.

30


Сковородников, А.

П. Выразительные средства языка газетной публицистики /
А.

П.

Сков
ородников, Г.

А.

Копнина //
Журналистика и культура русской
речи.


2004.




1.


С. 11

21.

Сковородников, А.

П. Экспрессив
ные средства в языке современной газеты:
тенденции и их культурно
-
речевая оценка / А.

П.

Сковородников,
Г.

А.

Копнина // Язык средств массовой информации: Учебное пособие для
вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С. 521

539.

Солганик, Г.

Я. О спе
цифике гезетно
-
публицистической метафоры /
Г.

Я.

Солганик // Журналистика и культура речи.


2002.


№ 2.


С. 32

42.

Солганик, Г.

Я. Стилистический словарь публицистики / Г.

Я.

Солганик.


М.,
1999.

Стары
чонак, В. Д. Полісемія ў беларускай мове (на матэры
яле субстантываў):
аўтарэф. дыс. ... д
-
ра філал.
н
авук

/ В.

Д.

Старычонак.


Мінск, 1997.

Старычонак, В.

Д. Метафара ў беларускай мове

/ В.

Д.

Старычонак.


Мінск,
2007.

Стюфляева, М.

И. Образные ресурсы публицистики / М.

И.

Стюфляева.


М.,
1992.

Теория м
етафоры
:

Сб. переводов.


М., 1990.

Харченко, В.

К. Функции метафоры. Лингвистика: Учеб. пос
об
. /
В.

К.

Харченко.


Воронеж, 1992.

Чудинов, А.

П.
Россия в метафорическом зеркале: Когнитивное исследование
политической метафоры (1991

2000) / А.

П.

Чудинов.


Екатеринбург, 2001.

Шаўлякова
-
Барэенка, І.

Л. Тэорыя літаратурных тропаў: метафара і сімвал:
Генезіс, эвалюцыя, тэндэнцыі развіцця: аўтарэф. дыс. ... канд. філал.
н
авук

/
І.

Л.

Шаўлякова
-
Барэенка.


Мінск, 2001.

Шейгал, Е.

И.

Семиот
ика политического диску
рса / Е.

И.

Шейгал.


М., 2004.




Эўфемізмы і дысфемізмы ў сучасным публіцыстычным дыскурсе.



Маўленчая агрэсія і маўленчая талерантнасць.

Літаратура

Арапова, Н.

С. Эвфемизмы / Н.

С.

Арапова // Лингвистический
энциклопедический словарь.


М., 1990.

Блакар, Р
.

М. Язык как инструмент социальной власти / Р.

М.

Блакар // Язык и
моделирование социального взаимодействия.


М., 1987.

31


Бойко, Т.

В. Эвфемия и дисфемия в газетном тексте: автореф. дисс. ... канд.
филол. наук / Т.

В.

Бойко.


СПб., 2006.

Власова, Е.

В. Реч
евая агрессия в печатных СМИ: автореф. дисс. ... канд. филол.
наук / Е.

В.

Власова.


Саратов, 2005.

Крысин, Л.

П. Эвфемизмы в современной русской речи / Л.

П.

Крысин //
Русск
ий язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 384

408.

Культура русской

речи и эффективность общения / Отв. ред. Л.

К.

Граудина,
Е.

Н.

Ширяев.



М., 1996.

Купина,

Н.

А.

Три ступени речевой агрессии / Н.

А.

Купина, Л.

В.

Енина //
Речевая агрессия и гуманизация общения в средствах массовой
информации.



Екатеринбург, 1997.

Леон
тьев, А.

А. Понятия чести и достоинства, оскорбления и ненормативности
в текстах права и СМИ / А.

А.

Леонтьев, В.

Н.

Базылев, Ю.

А.

Бельчиков.


М., 1997.

Мокиенко, В.

М.

Толковый словарь языка Совдепии / В.

М.

Мокиенко,
Н.

Г.

Никитина
.


СПб., 1998.

Прядил
ьникова, Н.

В. Эвфемизмы в российских СМИ начала
XXI

в.:
комплексная характеристика: автореф. дисс. ... канд. филол. наук /
Н.

В.

Прядильникова.


Самара, 2007.

Речевое воздействие в сфере массовой коммуникации.


М., 1990.

Скляревская, Г.

Н. Толковый слов
арь русского языка конца ХХ в. Языковые
изменения / Г.

Н.

Скляревская.


СПб., 1998.

Шмелев, Д.

Н. Эвфемизм / Д.

Н.

Шмелев // Русский язык. Энциклопедия.


М.,
1979.

Щербинина, Ю.

В. Русский язык: Речевая агрессия и пути ее преодоления /
Ю.

В.

Щербинина.


М., 2004.


С
ТЫЛІСТЫЧН
ЫЯ АСАБЛІВАСЦІ МАРФА
ЛАГІЧНЫХ І

СІНТАКСІЧНЫХ СРОДКАЎ

МОВЫ



Семантыка
-
стылістычныя функцыі інверсіі (на матэрыяле твораў розных
стыляў і жанраў).



Функцыянаванне загаловачных комплексаў у сучаснай беларускай газеце:
стылістыка
-
сінтаксічн
ы аспект.



Сінтаксічныя сродкі ўзмацнення выразнасці аналітычнага тэксту.

32




Сінтаксічныя асаблівасці дыялагічнага маўлення ў публіцыстычных
жанрах.



Элементы сінтаксісу гутарковага маўлення ў жанрах публіцыстыкі.



Лексіка
-
сінтаксічныя паўторы як экспрэсіўныя ср
одкі публіцыстыкі.



Парцэляваныя канструкцыі ў тэкстах сучасных СМІ.

Літаратура

Александрова, О.

В. Соотношение устной и письменной речи и язык СМИ /
О.

В.

Александрова // Язык средств массовой информации: Учебное
пособие для вузов / под ред. М.

Н.

Володино
й.


М., 2008.


С. 337

348.

Граудина, Л.

К. Грамматическая правильность русской речи. Стилистический
словарь вариантов / Л.

К.

Граудина, В.

А.

Ицкович, Л.

П.

Катлинская.


2
-
е
изд., испр. и доп.


М., 2001.

Земская,

Е.

А. Русская разговорная речь. Общие в
опросы. Словообразование.
Синтаксис / Е.

А.

Земская, М.

В.

Китайгородская, Е.

Н.

Ширяев.


М., 1981.

Ковтунова, И.

И. Современный русский язык. Порядок слов и актуальное
членение предложения / И.

И. Ковтунова.


М., 1976.

Лаптева, О.

А. Русский разговорный

синтаксис / О.

А.

Лаптева.


М., 1976.

Міхневіч, А.

Я. Праблемы семантыка
-
сінтаксічнага даследавання беларускай
мовы

/ А.

Я. Міхневіч.


Мінск, 1976.

Пинегина, Я.

М. Парцеллированные конструкции и их коммуникативно
-
прагматические функции в современных ме
диа
-
текстах: автореф. дисс. …
канд. филол. наук / Я.

М.

Пинегина.


Ростов
-
на
-
Д., 2005.

Плотнікаў, Б.

А. Спалучальнасць слоў у беларускай мове: вучэб. дап. /
Б.

А.

Плотнікаў.


Мінск, 2005.

Садыкова, Г.

В. Порядок слов: функциональный аспект: на материале
текстов
электронных газет на русском и английском языках: автореф. дисс. …
канд. филол. наук / Г.

В. Садыкова.


Казань, 2005.

Сіплівеня, Ж.

С. Словаўтварэнне прыметнікаў ад іншамоўных назоўнікаў у
сучаснай беларускай літаратурнай мове: дапам. для студ. фі
лал. спец. /
Ж.

С.

Сіплівеня.


Гродна, 2000.

Сиротинина, О.

Б. Лекции по синтаксису русского языка / О.

Б. Сиротинина.


М., 1980.

Сиротинина, О.

Б. Порядок слов в русском языке / О.

Б. Сиротинина.


М.,
2006.

33


Ж
АНРАВА
-
КАМУНІКАТЫЎНАЯ С
ТЫЛІСТЫКА



Прыѐмы ств
арэння псіхалагічнага напружання ў рэпартажы.



Моўныя сродкі выражэння аўтарскай мадальнасці ў рэпартажы.



Лінгвастылістычныя і рытарычныя асаблівасці спартыўнага рэпартажу.



Стылістычны механізм пераканання ў артыкуле.



Моўная кампазіцыя сучасных аналітычных
тэкстаў СМІ.



Стылістычная мадэль эсэ.



Стыль літаратурна
-
крытычнага артыкула і рэцэнзіі.



Стылістычныя асаблівасці інфармацыйных жанраў.



Стылістычная амплітуда інфармацыйнай нататкі.



Кампазіцыя і вобразныя сродкі тэкстаў навін.



Лінгвастылістычныя
асаблівасці

тэкстаў навін (прэса, радыѐ, тэлебачанне,
інтэрнэт)
.



Прагматыка тэкстаў навін.



Лінгвастылістычныя асаблівасці
інфармацыйна
-
аналітычных
тэкстаў

(прэса, радыѐ, тэлебачанне, інтэрнэт)
.



Прагматыка інфармацыйна
-
аналітычных
тэкстаў
.



Стылістычныя асаблівасці ане
кдота.



Форум як маўленчы жанр.



Моўныя асаблівасці інтэрактыўных медыя.



Моўна
-
стылѐвыя асаблівасці журналісцкага “Жывога часопіса” (на
прыкладзе “Дзѐнніка Вікі Ц.” у газеце “Звязда”)



Лінгвістычныя асаблівасці ўспрымання інф
армацыйна
-
публіцыстычнага
тэксту.



Лінгвакультуралагічныя асаблівасці канкрэтнай газеты, часопіса, тэле
-

ці
радыѐканала.

Литература

Бельчиков, Ю.

А. Взаимодействие функциональных разновидностей языка
(Контаминированные тексты) / Ю.

А.

Бельчиков // Культура русской речи и
эффективность общен
ия.


М., 1996.


С. 335

357.

Брандес, М.

П. Стилистика текста. Теоретический курс: Учебник /
М.

П.

Брандес.


М., 2004.

Ван Дейк, Т.

А. Язык.
Познание. Коммуникация.


М., 1989.

34


Винокур, Т.

Г. Говорящий и слушающий. В
арианты речевого поведения /
Т.

Г.

Вин
окур.


М., 1993.

Вовчок, Д.

П. Стилистика газетных жанров / Д.

П.

Вовчок.


Свердловск, 1979.

Голанова, Е.

И. Устный публичный диалог: жанр интервью / Е.

И.

Голанова //
Русский язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 427

452.

Десюкевич, О.

И.

К

вопросу о концептуальной научной журналистике: из опыта
работы журнала
©Знание



силаª

/ О.

И.

Десюкевич
//

Веснік БДУ
.


Серыя

І
V
.




2.


Мінск, 2007.


С. 102

107.

Добросклонская, Т.

Г. Язык средств массовой информациии /
Т.

Г.

Добросклонская.


М.,

2008.

Дроняева, Т.

С. Информационный подстиль / Т.

С.

Дроняева // Язык средств
массовой информации: Учебное пособие для вузов / под ред.
М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С. 496

519.

Дускаева, Л.

Р. Принципы типологии газетных речевых жанров / Л.

Р.

Дускаева

// Язык современной публицистики / Г.

Я.

Солганик (отв. ред.).


М.,
2007.



С. 115

143.

Журбина
, Е.

И. Теория и практика художественно
-
публицистических жанров /
Е.

И.

Журбина.


М., 1969.

Зелянко,
С.

В.

Журналісцкі тэкст у сітуацыі постмадэрна

/

С.

В.

Зе
лянко

//
Вес
нік БДУ.


Серыя
4.




1.


Мінск,

2007.


С. 117

122.

Кайда, Л.

Г. Позиция автора в публицистике. Стилистическая концепция /
Л.

Г.

Кайда // Язык современной публицистики / Г.

Я.

Солганик (отв. ред.).


М., 2007.


С. 58

66.

Кайда, Л.

Г. Стили
стика текста: от теории композиции


к дек
одированию: уч.
пособие / Л.

Г.

Кайда.


М., 2004.

Какорина, Е.

В. СМИ и Интернет
-
коммуникация (области пересечения и
проблемы взаимодействия) / Е.

В.

Какорина // Язык современной
публицистики / Г. Я. Солганик (отв
. ред.).


М., 2007.


С. 67

98.

Какорина, Е.

В. Стилистический облик оппозиционной прессы / Е.

В.

Какорина
// Русский язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 409

426.

Конурбаев,

М.

Э. Критерии выделения публицистических жанров /
М.

Э.

Конурба
ев // Язык средств массовой информации: Учебное пособие
для вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С. 366

373.

35


Коньков, В.

И. Речевая структура газетного текста / В.

И.

Коньков.


СПб.,
1995.

Лазарева, Э.

А. Газетный заголовок / Э.

А. Лазарева.


Свердловск, 1989.

Лазарева, Э.

А. Системно
-
стилистические характеристики газеты /
Э.

А.

Лазарева.


Екатеринбург, 1993.

Лащук, О.

Р. Композиционные особенности информационных жанров /
О.

Р.

Лащук // Вестник Московского университета. Сер. 10. Журналистика.


2008.


№ 4.


С. 83

92.

Лысакова, И.

П. Язык газеты и типология прессы. Социолингвистическое
исследование / И.

П.

Лысакова.


СПб., 2005.

Майданова, Л.

М. Структура и ком
позиция газетного текста / Л.

М.

Майданова.


Красноярск, 1987.

Мизецкая, В.

Я., Ше
вченко, Н.

Г. Комплексный стилистический анализ
диалогической речи / В.

Я.

Мизецкая, Н.

Г.

Шевченко.


Киев, 1990.

Миронова, Н.

Н. Дискурс
-
анализ оценочной семантики / Н.

Н.

Миронова.


М.,
1997.

Олянич, А.

В. Презентационная теория дискурса / А.

В.

Олянич
.


М., 2007.

Панов, М.

В.

Из наблюдений над ст
илем сегодняшней периодики / М.

В.

Панов
// Язык современной публицистики.


М., 1988.

Попова

М.

Ф.

Проблемная статья в соврем
енной газетной практике /
М.

Ф.

Попова // Известия Уральского государственного унив
ерситета.


2006.





40.


С.

187

204 // Электронны рэсурс:
http://proceedings.usu.ru/?base=mag/0040(03_192006)&xsln=showAr
tic
le.xslt
&id=a22&doc=../content.jsp.

Пронина, Е.

Е. “Живой текст”: четыре стилевых признака
-
мышления /
Е.

Е.

Пронина // Вестник

МГУ. Сер. 10


2001.


№ 6.


С. 74

80.

Руденко А.

А. О некоторых приемах диалогичности в публицистических
текстах (по материалам еженедельника ©Аргументы и фактыª) //
Журналістыка

2006: Матэрыялы
VIII

м
іжнар. навук.
-
практыч. канф.,
Мінск, 1

2

снежня 2006

г.


Мінск: БДУ, 2006.

Руженцева, Н.

Б. Прагматическая и речевая организация русского литературно
-
критического эссе ХХ века / Н.

Б.

Руженцева.


Екатеринбург, 2001.

36


Смелкова, З.

С. Риторические основы журналистики. Работа над жанрами
газеты: Учеб
.

пособ
.

/ З.

С.

Смелкова, Л. В.

Ассуирова, М.

Р.

Савова,
О.

А.

Сальникова.


3
-
е изд.


М., 2004.

Сметанина, С.

И. Медиа
текст в системе культуры (динамические процессы в
языке и стиле журналистики конца ХХ века) / С.

И.

Сметанина.


СПб.,
2002.

Солганик, Г.

Я. Сти
листика газетных жанров / Г.

Я.

Солганик, В.

Н.

Вакуров и
др.


М., 1978.

Солганик, Г.

Я. Стиль репортажа / Г.

Я.

Солганик.


М., 1970.

Фатина, А.

В. Функционирование заголовочных комплексов в современной
российской газете
: стилистико
-
синтаксический анализ
: а
втореф. дисс. …
канд. филол. нау
к

/ А.

В.

Фатина.


СПб., 2005.

Цікоцкі, А.

М. Сучасны газетны загаловак: сродкі стварэн
ня і стылістычныя
функцыі

/ А.

М.

Цікоцкі

// Журналістыка

2005: на скрыжаванні часу і
прасторы: матэрыялы 7
-
й міжнар. навук.
-
практыч.

канф., Мінск, 1

2

снеж
ня.



Мінск, 2005.

Цікоцкі,
М.

Я
. Стылістыка газетных жанраў

/
М.

Я.

Цікоцкі.


Мінск, 200
3
.

Шмелева, Е.

Я. Русский анекдот как текст и как речевой жанр / Е.

Я.

Шмелева,
А.

Д.

Шмелев // Русский язык в научном освещении.


2002.


№ 2
(4).


С.

194

210.

Юдина, Т.

В. Универсальные и специфические характеристики Интернета как
формы коммуникации / Т.

В.

Юдина // Язык средств массовой
информации: Учебное пособие для вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М.,
2008.


С. 654

658.


М
ОЎНА
-
СТЫЛЁВАЯ

АРГАНІЗАЦЫЯ РЭКЛАМНЫ
Х ТЭКСТАЎ



Кампазіцыйная пабудова тэкстаў рэкламы ў СМІ.



Жанры рэкламы ў друкаваных і аўдыѐвізуальных СМІ.



Лексіка
-
семантычная структура слогана тэлерэкламы.



Моўная гульня ў рэкламным дыскурсе.



Нацыяальна
-
этнічныя стэрэатыпы ў беларуска
й рэкламе.

Літаратура

Амири, Л.

П. Языковая игра в российской и американской рекламе: автореф.
дисс. ... канд. филол. наук / Л.

П.

Амири.


Ростов
-
на
-
Дону, 2007.

37


Борисов, Б.

Л. Технология рекламы и
P
R: учеб. пособ
.

/ Б.

Л. Борисов.


М.,
2004.

Воробьева, О.

И. Экспрессивность газетной рекламы Республики Беларусь с
позиции коммуникативно
-
деятельностного подхода: дисс. ... канд. филол.
наук / О.

И.

Воробьева.


Минск, 2004.

Ворошилов, В.

В. Журналистика: Учебник / В.В. Ворошилов.


СПб
.
, 2002.

Горбач, В. А.
Рэклама ў СМІ як спецыфічны прадмет лінгвастылістычнага і
рэдактарскага аналізу / В.

А. Горбач // Журналістыка

2002 / Матэрыялы 4
-
й міжнароднай навукова
-
практычнай канферэнцыі.


Мінск, 2002.

Кара
-
Мурза, Е. С.
Лингвистическая экспертиза рекламных текстов /

Е.

С. Кара
-
Мурза // Язык СМИ как объект междисциплинарного исследования.


М.,
2002.

Кафтанджиев, Х. Тексты печатной рекламы / Х. Кафтанджиев.


М., 1998.

Кеворков, В.

В. Слоган: Практич. рук
-
во / В.

В. Кеворков.


М., 2003.

Клушина, Н. И. Восприятие рекл
амы / Н.

И. Клушина // Русская речь.




1.


М., 2001.

Кохтев, Н. Н. Реклама: Искусство слова. Рекомендации для составителей
рекламных текстов / Н.

Н. Кохтев.


М., 1997.

Кромптон, А. В. Мастерская рекламного текста / А.В. Кромптон.


М., 1998.

Лазовская,

Н.

В. Языковая игра в рекламном дискурсе: автореф. дисс. ... канд.
филол. наук / Н.

В.

Лазовская.


Саратов, 2007.

Рекламный текст: семиотика и лингвистика.


М., 2000.

Розенталь, Д. Э. Язык рекламных текстов: учебное пособие для вузов /
Д.

Э.

Розенталь,
Н.

Н. Кохтев.


М., 1981.

Степанов, Е.

В. Особенности языка и стиля социальной рекламы /
Е.

В.

Степанов // Вестник Московского ун
-
та. Сер. 10. Журналистика.


2007.


№ 4.


С. 24

39.

Телевизионная и радиовещательная реклама: уч. пособие / Полукаров В.

Л.,

Грановский Л.

Г., Козин В.

П., Хозовская В.

Ю.


М., 2004.

Фарби, Э.

Д. Как создать успешную рекламу / Э.

Д. Фарби.


СПб
.
, 2004.

Язык средств массовой информации: Учебное пособие для вузов / под ред.
М.

Н.

Володиной
.


М., 2008.


760 с.


38


А
КТУАЛЬНЫЯ ПРА
ЦЭСЫ Ў ВУСНЫМ МАЎЛЕН
НІ



Маўленчы імідж журналіста (радыѐ, тэлебачанне).



Мова радыѐ і арфаэпічная норма.

Літаратура

Беззубов, А.

Н. Публицистический стиль / А.

Н.

Беззубов, Н.

Г.

Бойкова,
В.

И.

Коньков.


СПб., 1999.

Введенская, Л.

А. Словарь ударений для ди
кторов радио и телевидения /
Л.

А.

Введенская.


М., 2004.

Гиржева, Г.

Н. Проблемы русской акцентуации: учебное пособие /
Г.

Н.

Гиржева.


Великий Новгород, 2001.

Зарва, М.

В. Язык радио / М.

В.

Зарва // Язык средств массовой информации:
Учебное пособие дл
я вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С.

588

598.

Иванов, В.

В. Языки большого города / В. В. Иванов // Иванов, В. В.
Лингвистика третьего тысячелетия: Вопросы к будущему.


М., 2004.


С.

106

122.

Иссерс,

О.

С. Коммуникативные стратегии и такт
ики русской речи /
О.

С.

Иссерс.


Омск, 1999.

Китайгородская, М. В., Розанова, Н. Н. Современная городская коммуникация:
тенденции развития (на материале языка Москвы) / М.

В.

Китайгородская,
Н.

Н.

Розанова // Русский язык конца ХХ столетия (1985

1995).


М., 1996.


С. 345

383.

Костомаров, В.

Г. Языковой вкус эпохи: Из наблюдений над речевой практикой
масс
-
медиа / В.

Г.

Костомаров.


М., 1994.

Михальская, А.

К. Русский Сократ: Лекции по сравнительно
-
исторической
риторике / А.

К.

Михальская.


М., 1996.

Ми
хальчук, Т.

Г. Речевой этикет в русской художественной литературе.
Монография / Т.

Г. Михальчук.


Могилев, 2005.

Разновидности городской устной речи.


М., 1988.

Редькин, В.

А. Акцентология современного русского литературного языка /
В.

А.

Редькин.



М.,
1971.

Русский язык в его функционировании: коммуникативно
-
прагматический
аспект.


М., 1993.

39


Сергеева, А.

В. Русские: стереотипы поведения, традиции, ментальность /
А.

В.

Сергеева.


М., 2007.

Ударение в русском языке (трудные случаи): Словарь / Сост. И.

С
.

Лицов.


М.,
2000.

Формановская, Н.

И. Речевое общение: коммуникативно
-
прагматический
подход / Н.

И.

Формановская.


М., 2002.

Янко, Т.

Е. Коммуникативные стратегии русской речи / Т.

Е.

Янко.


М., 2001.


С
ТЫЛІ
СТЫЧНЫ І КАНЦЭПТУАЛЬ
НЫ АНАЛІЗ МЕДЫЯДЫСКУ
РСУ



Аўтар як катэгорыя публіцыстычнага тэксту
.



Лексічныя, марфалагічныя і сінтаксічныя сродкі выражэння аўтарскага
©яª ў публіцыстычным тэксце.



Маўленчы партрэт публіцыста.



Сацыяльная сутнасць публіцыстычнага суб‱
екта і моўныя сродкі
фарміравання ацэнкі ў СМІ.



Пазіцыя аўтара як стылеўтваральны кампанент сэнсавай структуры
публіцыстычнага тэксту.

Літаратура

Бахтин, М.

М. Эстетика словесного творчества / М.

М.

Бахтин.


М., 1979.

Ван Дейк, Т.

А. Язык. Познание. Коммуникация / Т. А. ван Дейк.


М., 1989. Гл.
такса
ма персанальны сайт Т.

А. ван Дэйка
www.discourse
-
in
-
society.org/teun.html


Виноградов, В.

В. Стилистика. Теория поэтической речи. Поэтика /
В.

В.

Виноградов.


М., 1963.

Виноградов, С.

И. Язык га
зеты в аспекте культуры речи / С.

И.

Виноградов //
Культура русской речи и эффективность общения.


М., 1996.


С. 234

270.

Горшков, А.

И. Лекции по русской стилистике / А.

И.

Горшков.


М., 2000.

Демьянков, В.

З. Интерпретация политического дискурса в СМИ

/
В.

З.

Демьянков

// Язык средств массовой информации: Учебное пособие
для вузов / под ред. М.

Н.

Володиной.


М., 2008.


С. 374

393.

Дискурсивн
i

категор
ii

публ
i
цистики Серг
i
я Ефремова / Людмила Супрун.


В
i
нниця, 2007.

40


Добросклонская, Т.

Г. Медиадискурс

как объект лингвистики и межкультурной
коммуникации / Т.

Г.

Добросклонская //
Вестник Московского
университета. Сер. 10. Журналистика.


2006.




2.


С. 20

33.

Добросклонская,

Т.

Г. Медиадискурс: теория и методы изучения /
Т.

Г.

Добросклонская // Вестни
к Московского университета. Сер. 10.
Журналистика.


2005.




2.


С. 28

34.

Іўчанкаў, В.

І. Дыскурс беларускіх СМІ.
Арганізацыя публіцыстычнага тэксту /
В.

І. Іўчанкаў.



Мн., 2003.

Кайда, Л.

Г. Стилистика текста: от теории композиции


к декодированию:
У
ч
еб
.
п
особ
.

/ Л.

Г. Кайда
.


М., 2004.

Карасик, В.

И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс / В.

И.

Карасик.


Волгоград, 2002.

Караулов, Ю.

Н. Русский язык и языковая личность / Ю.

Н.

Караулов.


М.,
1987.

Медиа
-
текст в системе культуры: динамически
е процессы в языке и стиле
журналистики конца ХХ в.

/ Сметанина С.

И.


СПб., 2002.

Менджерицкая, Е.

О. Термин ©дискурсª и типология медиадискурса /
Е.

О.

Менджерицкая // Вестник Московского университета. Сер. 10.
Журналистика.


2006.




2.


С. 50

55.

М
иронова, Н.

Н. Дискурс
-
анализ оценочной семантики / Н.

Н.

Миронова.


М.,
1997.

Николаева, Т.

М. Лингвотекстологические особенности подачи информации в
русскоязычных газетах / Т.

М.

Николаева // Встречи этнических культур в
зеркале языка: (в сопоставительн
ом лингвок
ультурном аспекте).


М.,
2002.



С.293

311.

Ревзина, О.

Г. Когнитивная организация газетного дискурса / О.

Г.

Ревзина //
Вестник Московского университета. Сер. 10. Журналистика.


2006.




2.



С. 42

49.

Силантьев, И.

В. Газета и роман: Риторик
а
дискурсных смешений /
И.

В.

Силантьев.


М., 2006.

Слово в действии: интент
-
анализ политического дискурса.


СПб., 2000.

Сметанина, С.

И. Медиа
-
текст в системе культуры (динамические процессы в
языке и стиле журналистики конца ХХ века) / С.

И.

Сметанина
.


СПб.,
2002.

41


Современный русский язык: Социальная и функциональная дифференциация /
Л.

П.

Крысин (отв. ред.).


М., 2003.

Солганик, Г.

Я. К определению понятий ©текстª и ©медиатекстª /
Г.

Я.

Солганик // Вестник Московского университета. Сер. 10.
Журнали
стика.


2005.




2.


С. 7

15.

Солганик, Г.

Я. Стилистика текста: Учебное пособие / Г.

Я. Солганик.


М.,
2005.

Тертычный, А.

А. Коммуникативные стратегии и журналистский текст /
А.

А.

Тертычный // Вестник Московского университета. Сер.

10.
Журналистика.



2006.


№ 4
.



С
. 93

104
;



5
.



С
. 72

84.

Чепкина, Э.

В. Русский журналистский дискурс: текстопорождающие тактики и
коды (1995

2000): автореф. дисс. доктора филол. наук / Э.

В.

Чепкина.


Екатеринбург, 2001.

Чернявская,

В.

Е. Дискурс власти и власть ди
скурса: проблемы речевого
водействия / В.

Е.

Чернявская.


М., 2006.

Шейгал, Е.

И.

Семиотика политического дискурса / Е.

И.

Шейгал.


М., 2004.

Язык современной публицистики / Г.

Я.

Солганик (отв. ред.).


М., 2007.


І
НТЭРТЭКСТУАЛЬНАСЦЬ П
УБЛІЦЫСТЫЧНАГА ТЭК
СТУ



Прэцэдэнтныя феномены ў загалоўках перыядычных выданняў.



Прэцэдэнтныя феномены ў аналітычных тэлепраграмах.



Прэцэдэнтн
ыя феномены як сродкі намінацыі.



Цытата і яе роля ў сэнсаўтварэнні.



©Чужое словаª ў сучасным публіцыстычным тэксце
.



Моўная гульня ў за
галоўках.



Цытатнае пісьмо як прыѐм у тэкставай дзейнасці журналіста.



Стылістычныя асаблівасці загалоўкаў спецыялізаваных выданняў.

Л
ітаратура

Гудков, Д.

Б. Прецедентное имя. Проблемы денот
ации и коннотации /
Д.

Б.

Гудков

// Лингвокогнитивные проблемы межку
льтурной
коммуникации.


М., 1997.

Гудков,

Д.

Б. Некоторые особенности функционирования прецедентных
высказываний / Д.

Б.

Гудков, В.

В.

Красных, И.

В.

Захаренко,
Д.

В.

Багачева // Вестник МГУ. Сер. 9. Филология.


1997.




4.

42


Жолковский, А.

К. Работы по п
оэтике выразительности: Инварианты


Тема


Приемы


Текст / А.

К.

Жолковский.


М., 1996.

Земская, Е.

А. Цитация и виды ее трансформации в заголовках современных
газет / Е.

А.

Земская // Поэтика.
Стилистика. Язык и культура.


М., 1996.

Караулов, Ю.

Н. Ру
сский язык и языковая личность / Ю.

Н.

Караулов.


М.,
1987.

Козицкая, Е.

А. Цитатное слово в газетном заголовке и рекламном тексте /
Е.

А.

Козицкая.


Тверь, 2001.

Красных, В.

В. Прецедентные феномены / В.

В.

Красных // Виртуальная
реальность или реальная

виртуальность. М., 1998.

Кристева, Ю. Избранные труды: Разрушение поэтики / Ю.

Кристева.


М., 2004.

Лазарева, Э.

А. Газетный заголовок / Э.

А.

Лазарева.


Свердловск, 1989.

Норман, Б.

Ю. Игра на гранях языка / Б.

Ю.

Норман.


М., 2006.

Прохоров, Ю.

Е. Де
йствительность. Текст. Дискурс / Ю.

Е.

Прохоров.


М.,
2004.

Сабурова, Н.

В. Заголовочная игра слов как смыслоформирующий механизм
текста: автореф. дисс. ... канд. филол. наук / Н.

В.

Сабурова.


СПб., 2007.

Степанов, Ю.

С. “Интертекст”, “Интернет”, “Интер
субъект” (К основаниям
сравнительной концептологии) / Ю.

С. Степанов // Известия АН.
Серия
литературы и языка.


2001
.


Т.

60
.


№ 1.


С
. 3

11.

Феномен прецедентности и преемственность культур / Л.

И.

Гришаева и др.


Воронеж, 2004.

Хѐйзинга, Й.
Homo

Lu
dens
: Статьи по истории культуры / Й. Хѐйзинга.


М.,
1997.

Чигирина, Т.

Ю. Заголовки в советских и постсоветских газетах в аспектах
интертекстуальности и лингвокультурологии: автореф. дисс. ... канд.
филол. наук / Т.

Ю.

Чигирина.


Воронеж, 2007.


К
АНЦЭПТ
УАЛЬН
Ы АНАЛІЗ ПУБЛІЦЫСТЫЧ
НАГА ТЭКСТУ



Ключавыя словы
-
канцэпты і іх сэнсавыя палі ў публіцыстычных тэкстах.



Газета “Наша Ніва”


першы нацыянальна
-
кансалідуючы дыскурс
пачатку ХХ стагоддзя.



Канцэпт
зямля

ў лагасферы нацынальнай культуры.



Канцэпт
у
лада

ў лага
сферы нацынальнай культуры.

43




Лагасфера сучасных беларускіх СМІ.



Маўленчыя стратэгіі сучасных беларускіх СМІ.



Стэрэатыпы ў публіцыстычным дыскурсе.



Канцэптуальная метафара як сродак стварэння вобраз
у

палітычнага
дзеяча.



Канцэпт
свой

/

чужы

ў сучаснай журналі
стыцы.



Гендэрна
-
абумоўленыя стэрэатыпы ў публіцыстычным дыскурсе.



Функцыянальны аналіз сродкаў стварэння вобразу краіны.



Вобраз Расіі ў беларускай прэсе.



Вобраз Беларусі ў расійскай прэсе.

Літаратура

Александровіч, С. Пуцявіны роднага слова. Праблемы разві
цця беларускай
літаратуры і друку другой паловы XIX


пачат
ку ХХ ст. /
С.

Александровіч.


Мінск, 1971.

Басова, А.

И. Оппозиция ©правое



левоеª как воплощение мужского и
женского начал (на материале б
елорусской народной культуры).


Wiener
Slawistischer A
lmanach, Sonderband XX (2000) X

XX
.


С.

627

633.

Буравчикова,

Д.

А. Речевой портрет современного журналиста /
Д.

А.

Буравчикова // Вестник Московского университета. Сер. 10.
Журналистика.


2009.


№ 1.


С. 113

125.

Бусько, В. Эканамічныя ідэі “Нашай нів
ы” / В. Бусько //
Полымя.


1988.




4.



С. 184

196.

Вашко, Л. Гістарызацыя Свядомасці: Беларуская літаратура і беларушчына на
пачатку ХХ стагоддзя / Л. Вашко.


Масты


Гародня


Менск, 1997.

Вежбицкая, А. Сопоставление культур через посредство лексики

и прагматики /
А.

Вежбицкая.


М., 2001.

Дубовік, С.

В. Сацыяльны патэнцыял беларускай перыѐдыкі / С.

В. Дубовік.


М
інск
, 2000.

Ермаловіч, М. Слова пра “Нашу ніву” / М. Ермаловіч // Полымя.


1990.





2
.



С.

166

169.

Запісы / Пад рэд. С
. Станкевіча.


Кніга 4.


Мюнхе
н: Беларускі інстытут навукі
і мастацтва, 1966.


245 с.

44


Иванова, И.

В. Концептуальная метафора как средство формирования образа
политического деятеля в англоязычной прессе: автореф. дисс. ... канд.
филол. наук / И.

В.

Иванова.


М., 2004.

Карповіч, М. Канат
атыўная пераарыентацыя сродкаў у

масава
-
інфармацыйнай
камунікацыі пераходнага перыяду / М.

Карповіч // Мадэлі функцыянавання
сродкаў масавай інфармацыі. Тэзісы дакладаў навуковай канферэнцыі.


М
інск
, 1998.


С. 52

55.

Карповіч, М. Лага
сфера беларускіх СМІ і інфармацыйная норма / М.

Карповіч //
Журналістыка

2000
:

Матэрыялы навукова
-
практычнай канферэнцыі.
Рэдкал.: В.

П.

Вараб‱ѐў (адк. рэд.) і інш.


М
інск
, 2000.


С. 96

98.

Карповіч, М. Маўленчыя стратэгіі беларускіх СМІ ў пераходны пер
ыяд /
М.

Карповіч

// Перспектывы развіцця журналістыкі
:

Зборнік артыкулаў.


М
інск
, 1999.


C
. 39

44.

Карповіч, М.

П. Маўленчы партрэт беларускага соцыуму ў нацыянальных СМІ /
М.

П.

Карповіч // Журналістыка

2001
:

Матэрыялы 3
-
й Міжнароднай
навукова
-
практычн
ай канферэнцыі. Рэдкал.: В. П. Вараб‱ѐў (
адк. рэд.) і
інш.


М
інск
, 2001.


С.

110

115.

Каўка, А. Тут мой народ: Францішак Скарына і беларуская літаратура ХI


пачатку ХХ стст. / А. Каўка.


М
інск
, 1989.

Коженевска
-
Берчинска, И. Образ человека в континуум
е публицистики /
И.

Коженевска
-
Берчинска.


Olsztyn
, 2001.

Лукін, В.

С. “Наша ніва”


цэнтр нацыянальна
-
культурнага адраджэння (1906

1915 гг.) / В.

С. Лукін.


М
інск
, 2000.

Лыч, Л. Беларуская ідэя ў постацях і здзяйсненнях / Л. Лыч.


М
інск
, 2001.

Лыч,

Л.
Беларуская нацыя і мова: Літаратурна
-
гістарычны
я артыкулы /
Л.

Лыч.



М
інск
, 1994.

Методология исследований политического дискурса: Актуальные проблемы
содержательного анализа общественно
-
политических тестов. Вып. 1 / Под
общ. ред. И. Ф. Ухвановой
-
Шмыговой
.


М
инск
, 1998.

Мечковская, Н.

Б. Семиотика: Язык. Природа. Семиотика: Курс лекций /
Н.

Б.

Мечковская.


М., 2004.

Навойчык, П. Дзве плыні ў нашаніўскім руху / П.

Навойчык // Роднае слова.


1993.


№ 10.


С.

72

73.

Прохоров, Ю.

Е. В поисках концепта /
Ю.

Е. Прохоров.


М., 2004.

45


Прохорова, С.

М. Концептуальная журналистика в Беларуси

/ С.

М.

Прохорова

// Язык и социум:
М
атериалы междунар. науч. конф.:
В 2 ч.


Минск, 2003.


Ч.

1.


С. 54

61.

Самусевич, О. Роль газеты ©Наша Ніваª (1906

1915) в формирова
нии
национальной речемыслительной культуры / О. Самусевич // Національна
періодика початку ХХ століття: розвиток і реалізація украінськоі ідеі
державотворення: Матеріали міжнародноі
науковоі конференціі. Киів,
8

грудня 2006 р. / Кіеў.
Н
ац.

ун
-
т ім. Т. Шевч
енка. Ін
-
т журналістики; За
ред. Н.

М. Сидоренко.


К., 2006.



С. 44

45.

Самусевіч
,

В. Канцэптуалізацыя маўленчай рэчаіснасці: канцэпт грошы ў
лагасферы беларускіх СМІ / В.

Са
мусевіч // Журналістыка

2006:
М
атэрыялы 8
-
й м
іжнароднай навукова
-
практычнай канф
ерэнцыі.


Мінск,
2006.

Самусевіч, В. “Наша Ніва” ў лагасферы нацыянальнай культуры / В. Самусевіч
// Веснік БДУ. Сер.

4: Філал. Журн.

Пед.


2002.


№ 2.


С. 86

91.

Самусевіч, В. Канцэпт
зямля

ў лагасферы нацыянальнай культуры (семантычны
каментар) / В.

Самусевіч // Роднае слова.


2002.


№ 12.


С. 67

71.

Самусевіч, В. Канцэптуалізацыя маўленчай рэчаіснасці ў лагасферы беларускіх
СМІ (дамінантныя канцэпты) / В.

Самусевіч // Журналістыка

2005: на
скрыжаванні часу і прас
торы:
М
атэрыялы 7
-
й м
іжнароднай нав
укова
-
практычнай канферэнцыі. Вып.

7.


Мінск, 2005.

Самусевіч, В. Лагасфера сучасных беларускіх СМІ (сацыякультурны аспект) /
В.

Самусевіч // Славянские языки: системно
-
описательный и
социокультурный аспекты исследования:

М
атериалы
м
еждународной
научно
-
ме
тодической конференции.



Брест, 2005.

Самусевіч, В. Рэлігійная тэма ў СМІ як сродак гуманізацыі нацыянальнай
лагасферы /

В.

Самусевіч //
Журналістыка

2005:
Матэрыялы 3
-
й
м
іжнароднай навукова
-
практычнай канферэнцыі, прысвечанай 80
-
годдзю
БДУ.

Вып.

3 /

Рэд
кал.: В.

П.

Вараб‱ѐў (адк.

рэд.) і інш.


М
інск
, 2001.


С.

213

216.

Системный

анализ

журналистской

деятельности:

Методическая

разработка

/

Отв.

ред.


С.

Г.

Корконосенко.


СПб., 1993.


68 с.

Слука, А.

Г. Нацыянальная ідэя: Сістэмны ан
аліз праблемы / А.

Г
.

Слука.


Мінск
., 2001.

46


Современная журналистика / Под ред. проф. В. Ф. Иванова.


К., 1999.

Стральцоў, Б. “Ахілесава пята” сучаснай журналістыкі / Б. Стральцоў //
Журналістыка

2001
:

Матэрыялы Міжнароднай навукова
-
практычнай
канферэнцыі. Рэдкал.: В. П. В
а
раб‱ѐў (адк. рэд.) і інш.


Мі
нск
, 2001.


С.

243

245.

Стральцоў, Б.

В. Асновы літаратурна
-
мастацкай творчасці: Вучэбна
-
метадычны
дапаможнік: У 2 ч. Ч. 1.


М
і
н
ск
, 1999
;

Ч. 2.


Мн., 1999.

Хроленко, А.

Т. Основы лингвокультурологии: Учеб. пособ. / А.

Т.

Х
роленко.


М., 2004.

Язык и культура. Факты и ценности: К 70
-
летию Ю.

С. Степанова: Сб. статей.


М., 2001.


А
САБЛІВАСЦІ МОВЫ МАСТ
АЦКАЙ ЛІТАРАТУРЫ



Архітэктанічная функцыя лексічных адзінак у мастацкім тэксце.



Кампазіцыйна
-
сэнсавае значэнне архітэктанічных
паўтораў у мастацкім
тэксце.



Эмоцыі і спосабы іх абазначэння ў мастацкім тэксце (аўтары і творы на
выбар).



Змяшэнне стылістычных пластоў лексікі як экспрэсіўны прыѐм ў
паэтычным тэксце.



Рэалістычнае і экзістэнцыйнае ў стылі В.

Быкава.



Інтэлектуалізацыя гіс
тарычнага дыскурсу ў прозе У.

Караткевіча.



Лірыка
-
псіхалагічны складнік у мастацкім стылі Я.

Брыля.



Экзатызмы


запазычанні з кітайскай мовы ў апавяданні Уладзіміра
Караткевіча “Вялікі Шан Ян”.



Роля гістарызмаў у стварэнні каларыту эпохі ў мастацкім творы
(на
прыкладзе рамана Уладзіміра Караткевіча “Хрыстос прызямліўся ў
Гародні”).



Структурна
-
стылістычная арганізацыя мініяцюр Янкі Брыля.

Літаратура

Апресян, Ю.

Д. Лексическая семантика. Синонимические средства языка /
Ю.

Д.

Апресян.


М., 1995.

Арнольд, И.

В
. Семантика. Стилистика. Интертекстуальность / И.

В. Арнольд.


СПб., 1999.

47


Бабенко, Л.

Г. Лексические средства обозначения эмоций в русском языке /
Л.

Г.

Бабенко.


Свердловск, 1989.

Бардзіян,

В
.

Д
. Моўная арганізацыя тэкстаў мастацкай публіцыстыкі (па
ма
тэрыялах эсэ Янкі Брыля)

//
Журналістыка

2005: на скрыжаванні часу і
прасторы:
М
атэрыялы 7
-
й міжнароднай навукова
-
практычнай
канферэнцыі. Вып. 7 (Мінск, 1

2 снежня 2005

г.).


Мінск, 2005.


С.

164

166.

Баршчэўскі
,

Л.

П. Беларуская літаратура і свет: ад
эпохі рамантызму да нашых
дзѐн: папулярныя нарысы / Л.

П.

Баршчэўскі, П.

В.

Васючэнка,
М.

А.

Тычына.


Мінск, 2006.

Брандес,

М.

П. Стилистика текста. Теоретический курс: Учебник /
М.

П.

Брандес.


М., 2004.


Басава,

Г.

І.
,

Іўчанкаў,

В.

І.,

Сінькова, Л.

Д
. Святло слова: Дап
аможнік

па

лінгвакультуралогіі

/ Г.

І. Басаваа.


Мінск, 2002.

Бугаѐў
,

Д. Спавядальнае слова: Літаратурна
-
крытычныя артыкулы, успаміны /
Д.

Бугаѐў.


Мінск, 2001.

Бугаѐў
,

Д. Вывучэнне творчасці Васіля Быкава ў школе / Д.

Бугаѐў,
В.

У.

Верціхоўская, М.

І.

Верціхоўская.


М
інск, 2005.

Васілеўская, А.

С. Функцыянальна
-
стылістычнае выкарыстанне лексічных
вобразных сродкаў у мастацкай прозе: аўтарэф. дыс. ... канд. філал. навук

/ А.С. Васілеўская.


Мінск, 2000.

Верабей, А. Уладзімір Каратке
віч: жыццѐ і творчасць / А. Верабей.


2
-
е выд.,
дапрац. і выпраўл.


Мінск, 2005.

Виноградов, В.

В. Проблемы русской стилистики / В.

В.

Виноградов.


М.,
1981.

Гальперин
,

И.

Р. Текст как объект лингвистического исследования /
И.

Р.

Гальперин.


М., 2005.

Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя. Т.

1

4 (у 5 кн.)

/ НАНБ.
Інстытут літаратуры імя Я. Купалы.


М
інск
, 1999

2003.

Денисов, П.

Н. Лексика русского языка и принципы ее описания /
П.

Н.

Денисов.


М., 1993.

Жаўняровіч, П. Няўдалае прызямленне “Хрыс
та” ў Санкт
-
Пецярбурзе / Пятро
Жаўняровіч // Дзеяслоў.


2006.


№ 6 (25).


С. 278

287.

48


Жыццѐм і словам прысягаючы...: да 85
-
годдзя заслуж. работніка адукацыі Рэсп.
Б
еларусь, д
-
ра філал. навук, праф. М.

Я. Цікоцкага: зб. навук.
п
рац

/
П
ад
агул. рэд. д
-
ра
філал. навук, праф. В.

І.

Іўчанкава.


Мінск, 2007.



320 с.

Ивченко
в
,

В.

И. Лингвистическая организация текста: В творческой
лаборатории Владимира Короткевича / В.

И.

Ивченков.


Минск, 2002.

Ивченков
,

В.

И. Лингвостилистика тропов Юрия Казакова / В.

И.

И
вченков.


Минск, 2002.

Інтэрнэт
-
рэсурс “Быў. Ёсць. Буду


прысвячаецца Уладзіміру Караткевічу”
www.uladzimir
-
karatkevich.com
.

Кайда, Л.

Г. Стилистика текста: от теории композиции


к декодированию:
У
ч.

пособие / Л.

Г. Кайда
.


М., 2004.

Лукин, В.

А. Художественный текст: Основы лингвистической теории и
элементы анализа / В. А.

Лукин.


Режим доступа:

http
://
www
.
gramota
.
ru
/
lukin
.
html
?
sod
.
htm

Павлов
ич, Н.

В. Язык образов. Парадигмы образов в русском поэтическом
языке / Н.

В.

Павлович.


М., 1995.

Петри
щ
ева, Е.

Ф. Стилистически окрашенная лексика русского языка /
Е.

Ф.

Петрищева.


М., 1984.

Фатеева,

Н.

А. Контрапункт интертекстуальности, или Интертек
ст в мире
текстов / Н.

А.

Фатеева.


М., 2000.

Фролова,

О.

Е. Функции глаголов движения в повествовательном
художественном тексте / О.

Е. Фролова // Актуальные проблемы
исследования языка и речи
:

Материалы междунар. науч. конф. молодых
ученых, Минск, 3

5 н
оября 1998 года: В 3 ч. Ч. 2.


Минск, 1998.


С. 99

101.

Функционально
-
стилистический аспект различных типов текстов:
межвузовский сборник научн. трудов / Государственный комитет РСФСР
по делам науки и высшей школы [редкол.: М.

Н.

Кожина (гл.ред.
)
] и др.
Пермь, 1991.

Цікоцкі, М. Я. Стылістыка беларускай мовы / М. Я. Цікоцкі.


Мінск, 1995.

Цікоцкі, М.

Я. Стылістыка тэксту / М.

Я. Цікоцкі.


Мінск, 2002.

Цікоцкі, М.

Я. Сугучнасць слоў жывых
...: Нататкі па стылістыцы мастацкай
літаратуры

/ М.

Я. Цікоцкі.


М
інск. 1981.

49


Шумчык, Ф.

С. Вобразныя сродкі мовы ў мастацкіх творах В.

Адамчыка
(параўнанне і метафара
: структура, лексіка, ужыванне): Дыс. канд. філал.
навук

/ Ф.

С.

Шумчык.


М
інск, 1999.

Язык и национальное сознание. Вопросы теории и методологии /
И.

А.

Стернин, З.

Д.

Попова.


Воронеж, 2002.


П
УБЛІЦЫСТЫЧНЫ ДЫСКУРС

У ІНДЫВІДУАЛЬНЫМ СТЫ
ЛІ



Суб‱ектыўная мадальнасць у публіцыстычных тэкстах Уладзіміра
Караткевіча.



Сінанімічная парадыгма з дамінантай
зямля

ў публіцыстычных тэкстах
Уладзіміра Караткевіча.



Ацэна
чнасць лексічных адзінак у публіцыстычных тэкстах Уладзіміра
Караткевіча.



Фразеалогія публіцыстыкі Уладзіміра Караткевіча.



Моўна
-
стылѐвыя асаблівасці аўтарскай публіцыстыкі (на прыкладзе
“Запісак мастака” Адама Глобуса ў газеце “Звязда”).



Публіцыстычны дыс
курс у індывідуальным стылі А.

Адамовіча.



Публіцыстычны дыскурс у індывідуальным стылі С.

Алексіевіч.



Публіцыстычны дыскурс у індывідуальным стылі І.

Шамякіна.



Публіцыстычны дыскурс у індывідуальным стылі

І. Мележа.



Публіцыстычны дыскурс у індывідуальным с
тылі Я. Сіпакова.

Літаратура

Верабей, А. Уладзімір Караткевіч: жыццѐ і творчасць / А. Верабей.


Мінск,
2005.

Виноградов, В. В. Русский язык (Граммат
ическое учение о слове) /
В.

В.

Виноградов.


М., 1986.

Голуб, И. Б. Стилистика русского языка / И. Б. Голу
б.


4
-
е изд.


М., 2003.

Жаўняровіч, П. Лексема
велічны

як паказчык размежавання публіцыстыкі і
прозы Уладзіміра Караткевіча / П. Жаўняровіч // Беларуская журналістыка
2005:
М
атэрыялы 62
-
й навук.
-
практыч
. канф. студэнтаў і аспірантаў,
Мінск, 21 крас. 200
5 г. / Беларус. дзярж. ун
-
т, фак
-
т журналістыкі;
p
эдкал.:
С. В. Дубовік (адк. рэд.) [і інш.].


Мінск, 2005.


С. 16

17.

Жаўняровіч, П. П. Ацэначнасць тропа
маці

ў публіцыстыцы У.

Караткевіча /
П.

П.

Жаўняровіч // Е.

Ф.

Карский и совре
мен
ное языкознание:

М
атериалы
50


Х
М
еждунар. Карских чтений, Гродно,

16

17 мая 2005 г. В 2 ч. / Гродн.
гос. ун
-
т; отв. ред. М.

И.

Конюшкевич.


Гродно: ГрГУ, 2005.


Ч. 2
.



С.

91

97.

Жаўняровіч, П. П. Лексема “магчыма” ў публіцыстычных тэкстах Уладзіміра
Караткевіча: персуазіў
насць, ацэначнасць, аўтарызацыя / П. П. Жаўняровіч
// Народная асвета.


2006.


№ 2.


С. 27

29.

Жаўняровіч,

П.

П. Публіцыстыка Уладзіміра Караткевіча: моўны факт у
вызначэнні жанру. Аўтарэф. дыс. ... канд. філал. навук / П. П. Жаўняровіч.


Мінск, 2006.

Жаўняровіч, П. Рэканструяванне моўнай асобы У.

Караткевіча на падставе
функцыянавання лексем
краіна

і
рэспубліка

ў эсэ
-
нарысе “Зямля пад
белымі крыламі” / П.

Жаўняровіч // Роднае слова.


2005.


№ 4.


С. 30

31.

Інтэрнэт
-
рэсурс “Быў. Ёсць. Буду


прысвяч
аецца Уладзіміру Караткевічу”
www.uladzimir
-
karatkevich.com
.

Іўчанкаў, В. І. Дыскурс беларускіх СМІ. Арганізацыя публіцыстычнага тэксту /
В. І. Іўчанкаў.


Мінск, 2003.

Самусевіч, В. Канцэпт
зямля

ў лаг
асферы нацыянальнай культуры: семантыч
ны
каментар / В.Самусевіч // Роднае слова.


2002.


№ 12.


С. 65

68.

Современный русский язык: теория, анализ

языковых единиц / под ред.
Е.

И.

Дибровой.


М., 2002.

Солганик, Г. Я. Автор как стилеобразующая категор
ия публицистического
текста / Г. Я. Солганик // Вестник МГУ. Сер. 10, Журналистика.


2001.


№ 3.


С. 74

83.

Солганик, Г. Я. Лексика газеты / Г. Я. Солганик.


М., 1981.

Солганик, Г. Я. Стилистический словарь публицистики: ок. 6000 слов и
выражений / Г
.

Я. Солганик.


М., 1999.

Телия, В. Н. Коннотативный аспект семант
ики номинативных единиц /
В.

Н.

Телия.


М., 1986.

Цікоцкі, М. Я. Стылістыка беларускай мовы / М. Я. Цікоцкі.


Мінск, 1995.

Чахоўскі, Г.

К. Палітычны дыскурс у Беларусі: кагнітыўны і рытар
ычны
аспекты: на матэрыяле палітычных тэкстаў 1920


1930
-

х гг.: дыс.
... канд.
філал. навук

/ Г.

К.

Чахоўскі.


Мінск, 2003.



51


Афармленне курсавых прац


Аб'ѐм курсавой працы (без уліку спісу выкарыстанай літаратуры і
дадатка) складае 20
-
25 старонак тэкс
ту праз 1,5 інтэрвала, шрыфт


14 кегль,
гарнітура
Times

New

Roman
, падрыхтаванага на камп

ютэры (палі старонак:
левае


3 см, правае 1,5 см, верхняе і ніжняе


2 см).

Старонкі курсавой працы з фотаздымкамі і дадаткам павінны мець
скразную нумарацыю. Пер
шай старонкай з‱яўляецца тытульны ліст, на якім
нумар старонкі не ставіцца. Старонкі прастаўляюцца ў правым ніжнім кутку.

Кожную частку працы (главу) трэба пачынаць з новай старонкі. Кожная
частка тэксту павінна мець загаловак, які б поўнасцю супадаў з наз
вай, якая
акрэслена ў змесце. Новы параграф можна пачынаць на той жа старонцы, на
якой скончыўся папярэдні, калі на гэтай старонцы, акрамя загалоўка,
памесціцца не менш
за
4
-
5 радкоў тэксту новага параграфа.


Спосабы афармлення бібліяграфічных спасылак і б
ібліяграфічнага спісу

На практыцы ўжываюцца два спосабы афармлення спасылак. Найбольш
ужывальны наступны: пры неабходнасці спаслацца на выкарыстаную крыніцу,
у тэксце працы ў квадратных дужках даецца парадкавы нумар крыніцы, якая
змешчана ў

Спісе выкарыст
анай літаратуры

, а потым даецца старонка.
Напрыклад, [2, с. 55 або 2, с. 55

56]. Калі робіцца спасылка на крыніцу, а
цытата з яе не прыводзіцца, то дастаткова ў круглых дужках пазначыць
прозвішча аўтара і год выдання згодна са спісам выкарыстаных прац. У
гэтым
выпадку старонкі пазначаць не трэба. Напрыклад, (Котаў, 2003). Другі спосаб
прадугледжвае, что на старонках тэксту працы афармляецца падрадок (зноска),
дзе размяшчаюцца працы, якія былі працытаваны на гэтай старонцы, а ў самім
тэксце працы, у тым мес
цы, дзе згадваецца крыніца, ставіцца лічба, супадаючая
з лічбай падрадка. У гэтым выпадку пры паўтарэнні размешчаных побач
звестак запісваецца:
Тамсама.


С.

243
.

Звесткі аб кнізе ўключаюць у сябе наступную інфармацыю: аўтар,
ініцыялы; загаловак крыніцы; н
азва матэрыялу; звесткі, якія адносяцца да
загалоўка; звесткі аб адказнасці; месца выдання, назва выдавецтва, год
выдання. Пры афармленні артыкула пасля звестак аб адказнасці ўказваецца год
выдання, нумар зборніка, часопіса або дата выхаду газеты і старонк
і, на якіх
5
2


змешчаны артыкул. У апісанні артыкула з газеты старон
кі ўказваюць у тым
выпадку, калі іх колькасць перавышае восем.



П
рыклады афармлення бібліяграфіі


Крыніца

Прыклад афармлення

Адзін, два або тры
аўтары

Котаў, А.

І.

Гісторыя Беларусі і сусве
тная цывілізацыя / А.

І.

Котаў.


2
-
е выд.


Мінск
:

Э
н
цыклапедыкс, 2003.

Ивченков, В. И., Руденко, А. А.
Глагольное сказуемое. Современный русский
литературный язык.


Минск
:

БГУ, 1992.

Чатыры
і

больш
аўтараў

Культурология: учеб. пособие для вузов / С.

В.

Лапина [и др.]; под общ. ред.
С.

В.

Лапиной.


2
-
е изд.


Мин
ск:


ТетраСистемс, 2004.

Асобны том у
шматтомным выданні

Гісторыя Беларусі: у 6 т. / рэдкал.: М.

Касцюк (гал. рэд.) [і інш.].


Мінск:
Экаперспектыва, 2000

2005.


Т.

3: Беларусь у ч
асы Рэч
ы Паспалітай (XII

XVIII

ст
ст.) / Ю.

Бохан [і інш.].


2004.


Зборнік артыкулаў

Жыццѐм напоўненае слова…(да 80
-
годдзя С.

М. Грабчыкава): Зб. навук. арт.

/

Пад
навук. рэд. В.

І. Іўчанкава.


Мінск
:

БДУ, 2003.

Матэрыялы
канферэнцыі

Журналістыка

2001: Мат
эрыялы
III

Міжнар. на
вук.
-
практ. канф., Мінск, 27

28

лістап. 2001 г.

/

Рэд. калегія: В.
П. Вараб'ѐў (адк. рэд.) і інш.


Мінск
:

Асобны
дах, 2001.

Вучэбна
-
метадычныя
комплексы

Философия и методология науки: учеб.
-
метод. комплекс для магистратуры /
А.

И.

Зе
ленков [и др.]; по
д ред. А.

И.

Зеленкова.


Минск
:

Изд
-
во БГУ, 2004.

Аўтарэферат
дысертацыі

Горбач, В. А.
Метанімія ў публіцыстычным маўленні (парадыгматычныя здольнасці
і сінтагматычная неабходнасць): Аўтарэф. дыс. …канд. філал. навук: 10.01.10
/

Бел.
дз
ярж. ун
-
т. Мінск, 2000.

Электронныя рэ
сурсы

Регистр СНГ


2005: промышленность, полиграфия, торговля, ремонт, транспорт,
строител
ь
ство, сельское хозяйство [Электронный ресурс].


Электрон. текстовые

дан. и прогр. (14 Мб).


Минск,

Комлев И.Н., 2005.


1 э
лектрон. опт. диск (CD
-
ROM).

Большая советская энциклопедия [Электронный ресурс].


30 т. на трех
CD
.


М.
:

Большая Рос. энцикл.; Новый диск, 2002.


Інтэрнэт
-
рэсурсы

Национальный Интернет
-
портал Республики Беларусь [Электронный ресурс] / Нац.
центр прав
овой информ. Респ. Беларусь.


Минск, 2005.


Режим доступа:
http://www.pravo.by
.


Д
а
та доступа: 25.01.2006.

Караткевіч, У. Сівая легенд
а [Электронны рэсурс]: аповесць / У. Каратке
віч.


Мінск,
2005.


Рэжым доступу:

http://www.uladzimir
-
karatkevich.com/bibl/bel/ apovest
/siv.html
.


Дата доступу: 27.12.
2006.


У бібліяграфічным спісе выкарыстоўваюцца адзіночныя (/) і двайныя (//)
касыя р
ыскі. Адзіночная касая рыска пачынае звесткі аб адказнасці: аўтар,
перакладчык, мастак, складальнік і інш. Калі аўтараў некалькі, дапускаецца
паўт
ор

усіх пасля касой рыскі, а пры наяўнасці чатырох і больш аўтараў можна
пакідаць толькі першага і далучаць у
квадратных дужках [
і інш.
].

У бібліяграфічным спісе забараняецца скарачаць прозвішчы аўтараў,
назвы кніг і артыкулаў у любой частцы апісання, агульнае абазначэнне
53


матэрыялу. Месца выдання пішацца поўнасцю, акрамя некалькіх
агульнапрынятых скарачэнняў:
М
.


Масква,
СПб
.


Санкт
-
Пецярбург. Калі
кніга паралельна выдавалася ў двух гарадах, іх назвы падаюцца праз кропку з
коскай:
Мінск
;
Гомель
.

Спіс выкарыстанай літаратуры можа мець некалькі рубрык (частак), але ў
кожнай з іх павінен захоўвацца алфавітны або хр
аналагічны (бывае рэдка)
парадак размяшчэння крыніц. Агульнапрынята, напрыклад, што асобную
рубрыку складаюць выданні, створаныя кірыліцкім пісьмом (беларуская,
руская, украінская, балгарская, сербская і іншыя мовы), а іншую


кнігі,
напісаныя лацініцай (а
нглійская, нямецкая, французская, польская, чэшская і
іншыя мовы).
Мова бібліяграфічнага апісання, як правіла, адпавядае мове
выходных звестак дакумента.

54


Дадатак 1

Беларускі дзяржаўны
ў
ніверсітэт

Інстытут журналістыкі





К
афедра стылістыкі


і літаратурн
ага рэдагавання









СТЫЛІСТЫКА РЭПАРТАЖУ
.

ВОБРАЗ АЎТАРА Ў РЭПА
РТАЖЫ






Кур
савая праца па стылістыцы

студэнта III курса 3 групы

Іванова Сяргея Іванавіча


На
вуковы кіраўнік

Цікоцкі Аляксандр Міхайлавіч


кандыдат філалагічных навук,

дацэнт








Мінск

200
9

55



Спіс выкарыстанай літаратуры


Ануфриев
,
А.

Ф. Научное исследование: курсовые, дипло
мные и
диссертационные работы.


М.: Ось
-
89, 2005.



111

с.

Курсавая і дыпломныя працы па беларускай мове: В
учэб. дапам.


Мінск,
2000.



248 с.

Курсавыя і дыпломныя р
аботы

/ Установа адукацыі “Бел.

дзярж. пед. ун
-
т імя
М.

Танка

.


Мінск: БДПУ, 2002.

Курсавыя і дыпломныя работы: Метад. рэкаме
ндацыі.


Мінск: БДПУ, 2002.



43

с.

Курсавыя працы па сучаснай беларускай мове. Лексічная каларыстыка:
Метадычны
дапаможнік.


В
іцебск: ВДУ, 1997.



23 с.

Курсовые и дипломные работы: От выбора темы до защиты: Справ.

пособие.

Мінск: Мисанта, 2003.



414 с.

Оформление курсовых, дипломных, диссертационных работ: методические
рекомендации.


Гродно: ГрГМУ, 2005.




Приложенные файлы

  • pdf 9459277
    Размер файла: 672 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий